(HPĐT)- Sau 10 năm thực hiện Luật Hòa giải ở cơ sở (HGCS), đến nay công tác hòa giải trên địa bàn thành phố chuyển biến tích cực cả về số lượng và chất lượng, góp phần ổn định trật tự, an toàn xã hội. Báo Hải Phòng có cuộc phỏng vấn đồng chí ĐỖ ĐẠI DƯƠNG, Giám đốc Sở Tư pháp chung quanh nội dung này.
Cán bộ Tư pháp- Hộ tịch phường Thành Tô (quận Hải An) cùng các thành viên của tổ hòa giải số 8, phường Thành Tô trao đổi nghiệp vụ hòa giải cơ sở. Ảnh: Tuệ Minh
- Đề nghị đồng chí cho biết, sau 10 năm thực hiện Luật HGCS, thành phố đạt những kết quả gì?
- Nhìn lại qua 10 năm thi hành Luật HGCS có thể thấy, công tác lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện được thành phố quan tâm, tổ chức thực hiện bài bản và đạt những kết quả quan trọng. Sau khi luật ban hành, ngày 20-12-2013, UBND thành phố có Kế hoạch số 9479 thi hành luật. Hằng năm, căn cứ chỉ đạo của Bộ Tư pháp, UBND thành phố xây dựng nội dung công tác quản lý Nhà nước về hòa giải ở cơ sở. Căn cứ kế hoạch của UBND thành phố, Sở Tư pháp cụ thể hóa thành chương trình, hướng dẫn thực hiện, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, đoàn thể.
10 năm qua, Sở Tư pháp tổ chức 400 hội nghị phổ biến các văn bản pháp luật về HGCS, thu hút 120 nghìn lượt người tham dự. Riêng tập huấn chuyên sâu về kỹ năng hòa giải, tổ chức 40 hội nghị, thu hút 18 nghìn lượt hòa giải viên tham dự. Cùng với tăng cường tuyên truyền trên các phương tiện thông tin như Báo Hải Phòng, Đài PTTH Hải Phòng… ngành cấp phát miễn phí 1,5 triệu tài liệu là đề cương, sách, tờ gấp pháp luật đến người trực tiếp làm công tác HGCS nắm chắc kiến thức pháp luật, từ đó nâng cao chất lượng các cuộc hòa giải.
Hiện toàn thành phố có 236 công chức trực tiếp quản lý nhà nước về HGCS tại 3 cấp; gần 2 nghìn tổ HGCS với hơn 11 nghìn hòa giải viên là các bí thư chi bộ, tổ trưởng tổ dân phố, trưởng ban mặt trận, hội phụ nữ, cựu chiến binh và những người có uy tín, năng lực tại khu dân cư. Bởi vậy, công tác HGCS phát huy hiệu quả tích cực. Tổng số vụ việc hòa giải thành trong 10 năm là 15.360/ 20.906 vụ, việc (đạt tỷ lệ 73%), chủ yếu ở lĩnh vực dân sự, hôn nhân và gia đình.
Nói chung, công tác HGCS góp phần nâng cao ý thức tự giác, tích cực tìm hiểu pháp luật và thói quen chấp hành pháp luật của cán bộ và người dân. Sau 10 năm thực hiện Luật, số vụ việc hòa giải qua các năm đều giảm. Điều này minh chứng hiệu quả công tác HGCS, góp phần giải quyết những mâu thuẫn, tranh chấp nhỏ trong cộng đồng dân cư, giảm khiếu kiện vượt cấp, giảm bớt các vụ việc phải chuyển đến Tòa án hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
- Được biết, thành phố đang tổ chức hội thi hòa giải viên giỏi năm 2023, thiết thực tổng kết 10 năm thi hành Luật HGCS. Đồng chí thông tin rõ thêm về hội thi này?
- Năm nay, Hải Phòng được Bộ Tư pháp, Ban Tổ chức Hội thi hòa giải viên giỏi toàn quốc lựa chọn đăng cai tổ chức vòng thi khu vực phía Bắc. Hưởng ứng Hội thi, UBND thành phố ban hành Kế hoạch tổ chức Hội thi hòa giải viên giỏi thành phố năm 2023. Hội thi tổ chức dưới hình thức xây dựng video, độ dài khoảng 9 phút, gồm phần giới thiệu công tác hòa giải tại địa phương và phần thi hòa giải được sân khấu hóa. Hiện 14 đội thi đại diện 14 quận, huyện trên địa bàn thành phố gửi tham gia với nội dung, hình thức phong phú. Đội thi đoạt giải cao nhất sẽ đại diện cho thành phố tham gia Hội thi khu vực phía Bắc được tổ chức tại Hải Phòng. Trước đó, năm 2016, Hải Phòng tổ chức thành công Hội thi hòa giải viên giỏi cấp thành phố, thu hút hơn 14 nghìn hòa giải viên ở hơn 2,5 nghìn tổ hòa giải trên địa bàn tham gia. Đội thi của Hải Phòng đạt giải nhất khu vực phía Bắc, giải nhất chung kết Hội thi toàn quốc. Tôi tin tưởng và mong các đội thi của Hải Phòng năm nay sẽ tiếp tục giành kết quả cao tại hội thi này.
- Thời gian tới, Sở Tư pháp có những giải pháp nào để tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác HGCS?
- Thẳng thắn nhìn nhận, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác HGCS còn hạn chế nhất định. Chính sách, quy định về HGCS chưa phát huy hết vai trò, trách nhiệm của hệ thống chính trị, các đoàn thể. Lực lượng công chức tư pháp- hộ tịch ở phường, xã, thị trấn còn mỏng, kiêm nhiệm nhiều việc, nên chưa dành nhiều thời gian cho công tác này. Kinh phí dành cho hoạt động HGCS còn hạn chế… Thời gian tới, ngành tiếp tục kiện toàn đội ngũ hòa giải viên có năng lực và phẩm chất, huy động sự tham gia của người được đào tạo về chuyên môn như Luật sư, luật gia, cán bộ của TAND, VKSND, Thanh tra… để nâng cao chất lượng hòa giải viên; tăng cường phổ biến pháp luật về HGCS nhằm nâng cao nhận thức của người dân về vị trí, vai trò và ý nghĩa của công tác này. Từ đó sử dụng nhiều biện pháp hòa giải để giải quyết các tranh chấp trong nội bộ người dân, phát huy quyền làm chủ của người dân tại cộng đồng; quan tâm hơn kinh phí bảo đảm cho công tác HGCS hoạt động hiệu quả. Đồng thời, Sở đổi mới công tác bồi dưỡng kiến thức pháp luật và nghiệp vụ hòa giải, chú trọng ứng dụng công nghệ thông tin để các hòa giải viên chủ động tìm hiểu pháp luật qua mạng internet, phù hợp yêu cầu chuyển đổi số của thành phố hiện nay.
- Trân trọng cảm ơn đồng chí.
HẢI VÂN (thực hiện)
