10 năm thực hiện Luật hòa giải ở cơ sở: Góp phần tạo chuyển biến tích cực về nhận thức, chấp hành pháp luật

Kết quả tích cực với đời sống xã hội Nhìn lại chặng đường 10 năm triển khai thi hành Luật Hòa giải ở cơ sở có thể thấy công tác lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện Luật được thành phố quan tâm, chú trọng.

Ngay sau khi luật được ban hành, ngày 20-12-2013 UBND thành phố có Kế hoạch số 9479 chỉ đạo công tác thi hành Luật trên địa bàn thành phố. Hàng năm, căn cứ chỉ đạo của Bộ Tư pháp, UBND thành phố đều xây dựng nội dung công tác quản lý Nhà nước về Hòa giải ở cơ sở. Sở Tư pháp cũng ban hành nhiều kế hoạch, chương trình phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức, đoàn thể. Qua đó, nên việc thi hành Luật Hòa giải được tổ chức triển khai nghiêm túc.

Về công tác tuyên truyền, 10 năm qua, Sở Tư pháp tổ chức 400 hội nghị phổ biến các văn bản pháp luật về hòa giải cơ sở, thu hút 120.000 người tham dự. Riêng tập huấn chuyên sâu về kỹ năng hòa giải, Sở Tư pháp tổ chức 40 hội nghị, với 18.000 hòa giải viên tham dự. Bên cạnh việc tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng như báo, đài, ngành tư pháp cấp phát miễn phí 1,5 triệu tài liệu là đề cương, sách, tờ gấp pháp luật cho người trực tiếp làm công tác hòa giải cơ sở để nâng cao kiến thức pháp luật, từ đó nâng cao chất lượng các cuộc hòa giải.

Hiện nay, toàn thành phố có 236 công chức trực tiếp thực hiện quản lý nhà nước về hòa giải cơ sở tại 3 cấp; 1.987 tổ hòa giải cơ sở với 11.092 hòa giải viên là các bí thư chi bộ, tổ trưởng tổ dân phố, trưởng ban Mặt trận, Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh và những người có uy tín, năng lực tại khu dân cư. Bởi vậy, công tác hòa giải ở cơ sở phát huy hiệu quả tích cực. Tổng số vụ việc hòa giải thành trong 10 năm là 15.360/20.906 vụ, việc phát sinh (tỉ lệ hòa giải thành 73%), chủ yếu trong lĩnh vực dân sự, hôn nhân và gia đình.

Nhìn chung, công tác hòa giải góp phần nâng cao ý thức tự giác, tích cực tìm hiểu pháp luật và thói quen chấp hành pháp luật của cán bộ và người dân. Sau 10 năm thực hiện Luật, số lượng vụ việc tiếp nhận hoà giải qua các năm đều giảm. Điều này minh chức hiệu quả công tác hòa giải ở cơ sở, góp phần hạn chế những mâu thuẫn, tranh chấp nhỏ trong cộng đồng dân cư, giảm khiếu kiện vượt cấp, giảm bớt các vụ việc phải chuyển đến Tòa án hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền, tiết kiệm thời gian, kinh phí cho Nhà nước và người dân.

Nâng cao chất lượng đội ngũ hòa giải viên

Đồng chí Lưu Thị Thu Huyền, Trưởng Phòng Phổ biến, giáo dục pháp luật (Sở Tư pháp) cho biết: Năm 2022, thực hiện chỉ đạo điểm về nâng cao năng lực đội ngũ hòa giải viên ở cơ sở, Sở Tư pháp phối hợp với UBND các quận Đồ Sơn, Dương Kinh, Kiến An, Lê Chân và 4 huyện Thủy Nguyên, Vĩnh Bảo, Cát Hải, Tiên Lãng tập huấn chuyên sâu về pháp luật đất đai, hôn nhân và gia đình, hộ tịch, kỹ năng hòa giải, kỹ năng tuyên truyền, phổ biến pháp luật đến các hòa giải viên.

Bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động hòa giải ở cơ sở hiện nay còn có những khó khăn, vướng mắc. Chế độ cho đội ngũ hòa giải viên còn chưa được quan tâm. Do đó, để công tác hòa giải ở cơ sở phát huy hiệu quả, góp phần phục vụ nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội và trật tự, an ninh ở địa phương, bên cạnh công tác nâng cao bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho hòa giải viên, thời gian tới, ngành Tư pháp sẽ tiếp tục kiện toàn đội ngũ hòa giải viên có năng lực và phẩm chất, huy động sự tham gia của người được đào tạo về chuyên môn như luật sư, luật gia, cán bộ của TAND, VKSND, thanh tra… để nâng cao hơn nữa chất lượng hòa giải viên; tăng cường phổ biến pháp luật về hòa giải ở cơ sở nhằm nâng cao nhận thức của người dân về vị trí, vai trò và ý nghĩa quan trọng của công tác này. Từ đó sử dụng nhiều biện pháp hòa giải để giải quyết các tranh chấp trong nội bộ người dân, phát huy quyền làm chủ của người dân tại cộng đồng; quan tâm hơn kinh phí bảo đảm cho công tác hòa giải hoạt động hiệu quả.

Đồng thời, ngành Tư pháp phối hợp đổi mới công tác bồi dưỡng kiến thức pháp luật và nghiệp vụ hòa giải cho đội ngũ hòa giải viên, chú trọng nâng cao trình độ công nghệ thông tin cho đội ngũ hòa giải viên để họ có thể khai thác, tìm hiểu kiến thức pháp luật qua mạng internet, phù hợp yêu cầu chuyển đổi số của thành phố hiện nay./.