15 cuộc bầu cử Quốc hội trong lịch sử đất nước là 15 dấu mốc khẳng định ý chí, nguyện vọng và niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước, đồng thời khẳng định vai trò trung tâm của Quốc hội trong hệ thống chính trị.

Ngày 6/1/1946, cuộc tổng tuyển cử đầu tiên trong lịch sử Việt Nam được tổ chức trên phạm vi toàn quốc, trong cảnh đất nước vừa giành độc lập nhưng còn đối mặt với vô vàn khó khăn khi đất nước chịu sự chống phá quyết liệt của thực dân Pháp.
Bất chấp hiểm nguy, nhân dân cả nước nô nức tham gia bầu cử với tỷ lệ lên tới 89%, riêng Hà Nội đạt 91,95% cử tri đi bỏ phiếu. Chủ tịch Hồ Chí Minh trúng cử với số phiếu cao (98,4%).
Tại Nam Bộ, cuộc bầu cử diễn ra trong điều kiện mưa bom, bão đạn; 42 cán bộ, chiến sĩ cách mạng đã anh dũng hy sinh, thể hiện tinh thần quyết tử vì quyền làm chủ của nhân dân. Kết quả, 333 đại biểu ưu tú đã được bầu vào Quốc hội khóa I, đại diện cho các tầng lớp, giai cấp, dân tộc và tôn giáo trong cả nước.
Cuộc tổng tuyển cử là sự kiện lịch sử trọng đại, mở đầu cho quá trình xây dựng chế độ dân chủ mới; đánh dấu sự hình thành và phát triển của Quốc hội - thiết chế dân chủ, trụ cột trong Nhà nước pháp quyền của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân.
Vào ngày 8/5/1960, cuộc bầu cử Quốc hội khóa II trở thành ngày hội lớn của nhân dân miền Bắc. Gần 8,2 triệu cử tri, từ thành thị đến nông thôn, đã thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân tại 22.530 điểm bầu cử trên toàn miền Bắc.
362 đại biểu trúng cử Quốc hội khóa II cùng với 91 đại biểu miền Nam của Quốc hội khóa I được quyết định kéo dài nhiệm kỳ đã thể hiện rõ khối đại đoàn kết dân tộc rộng rãi, phản ánh đầy đủ ý chí và nguyện vọng của nhân dân Việt Nam.
Ngày 26/4/1964, cuộc bầu cử Quốc hội khóa III được tiến hành trên toàn miền Bắc. Hơn 8,58 triệu cử tri thuộc 31 tỉnh, khu, thành phố ở miền Bắc đã đi bỏ phiếu.
Tổng số đại biểu Quốc hội khóa III là 453 người, trong đó 366 đại biểu được bầu và 87 đại biểu khóa I của miền Nam lưu nhiệm. Kết quả bầu cử đại biểu Quốc hội khóa III tỏ rõ sự nhất trí về chính trị và tinh thần của xã hội miền Bắc, sự tín nhiệm của nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng Lao động Việt Nam và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
Ngày 11/4/1971, cử tri trên khắp miền Bắc đã thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân, tham gia bầu cử Quốc hội khóa IV tại 80 đơn vị bầu cử. Tỷ lệ cử tri đi bầu đạt 98,88%.
Cử tri đã lựa chọn 420 đại biểu trong tổng số 529 ứng cử viên, thể hiện sự tin tưởng và trách nhiệm đối với cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất.
Ngày 6/4/1975, trong không khí phấn khởi khi những tin thắng trận từ miền Nam liên tiếp truyền về, hàng triệu cử tri miền Bắc đã nô nức đi bầu cử Quốc hội khóa V, lựa chọn 424 đại biểu trong tổng số 527 người ứng cử.
Tiếp đó, Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa V được triệu tập từ ngày 3 đến 6/6/1975, trong bối cảnh cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975 vừa kết thúc thắng lợi, đất nước hoàn toàn thống nhất, bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên độc lập dân tộc, thống nhất Tổ quốc và xây dựng chủ nghĩa xã hội.

Cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội của nước Việt Nam thống nhất được tổ chức ngày 25/4/1976, thực sự trở thành ngày hội lớn của toàn dân. Hơn 23 triệu cử tri, với tư thế làm chủ đất nước, đã tham gia bỏ phiếu bầu 492 đại biểu vào Quốc hội khóa VI - Quốc hội của nước Việt Nam độc lập, thống nhất.
Cuộc bầu cử Quốc hội khóa VII diễn ra ngày 26/4/1981 với tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu đạt 97,96%. Trong số 614 người ứng cử tại 93 đơn vị bầu cử, có 496 người trúng cử.
Thành công của cuộc bầu cử khẳng định, dù đất nước còn nhiều khó khăn về kinh tế và đời sống, nhân dân vẫn phát huy quyền làm chủ tập thể, sáng suốt lựa chọn những đại biểu xứng đáng.
Ngày 19/4/1987, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa VIII diễn ra trên phạm vi toàn quốc. Trong số 828 ứng cử viên, đã có 496 đại biểu được bầu, tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu đạt 98,75%. Với tinh thần dân chủ, nhân dân cả nước đã sáng suốt lựa chọn những đại biểu ưu tú, có phẩm chất, năng lực và khả năng thực hiện tốt nhiệm vụ mà nhân dân giao phó.
Ngày 19/7/1992, gần 37,2 triệu cử tri trên cả nước đã tham gia bỏ phiếu, lựa chọn 395 đại biểu trong tổng số 601 ứng cử viên.
Cơ cấu đại biểu trúng cử phản ánh khối đại đoàn kết toàn dân, tiêu biểu cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân, là kết quả của sự lựa chọn dân chủ, sáng suốt của cử tri.
Quốc hội khóa X được bầu ngày 20/7/1997 với tỷ lệ cử tri đi bầu đạt 99,59%. Tổng số đại biểu trúng cử là 450 người, đại diện cho các tầng lớp nhân dân; trong đó đại biểu nữ chiếm 26,2%, đại biểu dưới 40 tuổi chiếm 18,6%, đại biểu ngoài Đảng chiếm 15%.
Thành công của cuộc bầu cử thể hiện tinh thần yêu nước, sự gắn bó và niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa.
Ngày 19/5/2002, gần 50 triệu cử tri cả nước đã tham gia bỏ phiếu bầu 498 đại biểu Quốc hội khóa XI, với tỷ lệ đi bầu đạt 99,73%.
Cuộc bầu cử được tổ chức dân chủ, đúng pháp luật, an toàn, tiết kiệm; thể hiện ý thức chính trị, trách nhiệm công dân và niềm tin của nhân dân vào sự nghiệp đổi mới.
Ngày 20/5/2007, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XII diễn ra trong không khí phấn khởi và tin tưởng. Cử tri đã bầu 493 đại biểu trong tổng số 876 ứng cử viên.
Thắng lợi của cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XII có ý nghĩa to lớn khẳng định quyết tâm của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân trong việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân; khẳng định quyền làm chủ của nhân dân và là hiện thân của khối đại đoàn kết dân tộc.
Ngày 22/5/2011, cử tri cả nước thực hiện quyền công dân, tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XIII và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2011 - 2016, một trong những sự kiện chính trị trọng đại của đất nước trong năm 2011.
Đây là lần đầu tiên, người dân đi bầu đồng thời các cơ quan dân cử ở 4 cấp, gồm đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND cấp tỉnh; cấp huyện, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh và cấp xã, phường, thị trấn trong cùng một ngày. Tỉ lệ cử tri bỏ phiếu đạt 99,51%. 500 đại biểu Quốc hội trúng cử.
Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XIV và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2016 - 2021 diễn ra vào ngày 22/5/2016, là sự kiện chính trị trọng đại, thu hút hơn 67 triệu cử tri cả nước tham gia, đạt tỷ lệ đi bầu 99,35%. Với tinh thần dân chủ, đoàn kết và trách nhiệm, nhân dân đã sáng suốt lựa chọn 494 đại biểu tiêu biểu về phẩm chất, năng lực và uy tín.
Thành công của cuộc bầu cử tiếp tục khẳng định niềm tin của nhân dân vào Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền của dân, do dân và vì dân.
Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026 diễn ra ngày 23/5/2021 trong bối cảnh cả nước phòng, chống đại dịch COVID-19. Hơn 69 triệu cử tri đã nêu cao tinh thần trách nhiệm và ý thức công dân, tham gia bỏ phiếu bầu 499 đại biểu Quốc hội khóa XV, với tỷ lệ đi bầu đạt 99,60%.
Thành công của cuộc bầu cử không chỉ khẳng định niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước, mà còn tạo nền tảng vững chắc để Quốc hội khóa XV thực hiện trọng trách lập pháp, giám sát và quyết định những vấn đề hệ trọng của đất nước.
Trải qua 15 khóa Quốc hội, các cuộc bầu cử không chỉ là sự kiện chính trị trọng đại mà còn là thước đo sinh động của dân chủ, đoàn kết và đồng thuận xã hội. Dù trong chiến tranh hay thời bình, quyền bầu cử của nhân dân luôn được bảo đảm và phát huy, tiếp tục khẳng định bản chất Nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân.
TT (tổng hợp)