Sơn Hà
Vấn đề không chỉ ở chỗ những sinh viên kém chất lượng, mà nó còn sâu hơn thế. Nó đã dậy sóng trên cả diễn đàn Quốc hội, buộc Chính phủ (Bộ GD và ĐT) phải nhiều lần thực hiện cải cách. Cái đó chính là mục tiêu giáo dục.
Mục tiêu của giáo dục là đào tạo những con người giỏi, biết sáng tạo, có tư duy phản biện, chứ không phải các học sinh làm bài thi giỏi, căn bệnh thành tích di căn vào gan ruột giáo dục Việt Nam. Vì mục tiêu đó, người giáo viên phải trở thành người định vị cho tâm hồn học sinh. Họ không chỉ biết dạy học sinh làm bài kiểm tra mà còn dạy chúng tư duy. Không giỏi tư duy, chúng có thể gây sửng sốt cho ai đó bởi tài năng thi cử, nhưng khó có thể trở thành doanh nhân tài giỏi, hoặc phát minh ra những thứ chưa từng tồn tại..... Một nền giáo dục hiện đại không có cái cảnh học sinh thụ động ngồi chờ giáo viên bón mớm đủ thứ kiến thức, học thuộc rồi nhè chúng ra trong các bài thi kiểm tra liên miên, xong là quên sạch. Phương pháp giáo dục xưa cũ mang nặng trật tự truyền thống “thầy là trung tâm” từng kiêu hãnh, không tồn tại ở chỗ này. Hệ thống mệnh lệnh, kiểm soát nhằm áp đặt mong muốn của người thầy lên học sinh, sinh viên ở trong các trường đại học Việt Nam, cần thay thế bằng hệ thống kết nối, tương tác. Ở đây, trường xác định mục tiêu, chương trình học cho học sinh, sinh viên, rồi tổ chức nhóm học tập, họ sẽ hợp tác với nhau để đạt mục tiêu. Nhà trường khuyến khích sinh viên ra câu hỏi đúng hơn là phải nhớ câu trả lời đúng. Khả năng tư duy phản biện được đánh giá cao hơn việc làm bài kiểm tra.
Hiện nay, nhiều trường bỏ tiền thuê các công ty dạy học sinh kỹ năng sống. Thế nhưng, chính họ mới quyết định một trong những kỹ năng sống quan trọng nhất của con người: Đó là khả năng, khát vọng học tập suốt đời. Chỉ có như vậy, con người mới tồn tại được trong thế giới phẳng, nơi sự cạnh tranh mở rộng ra toàn cầu. Học sinh, sinh viên Việt Nam không chỉ cạnh tranh với các học sinh Việt Nam, họ sẽ phải nghĩ đến chuyện cạnh tranh với những học sinh, sinh viên Trung Quốc, Hàn Quốc. Thế mà 200000 cử nhân thất nghiệp ngay trên đất nước của mình! Quả thực là một thông tin chẳng hay ho gì!
Ngày nay, giáo dục không còn là sự lựa chọn, mà trở thành một nhu cầu tất yếu. Không có giáo dục, không quốc gia, cá nhân nào được an toàn. Quốc gia (cá nhân) nào có thành tựu giáo dục lớn nhất sẽ được tưởng thưởng nhiều nhất, Tổng thống Mỹ nói: “Quốc gia nào vượt chúng ta trong giáo dục ngày hôm nay sẽ vượt chúng ta trong mọi lĩnh vực của ngày mai”. Hy vọng một ngày nào đó chúng ta sẽ được đọc trên báo chí thông tin: Việt Nam xuất khẩu 200.000 cử nhân thay vì xuất khẩu osin sang nước láng giềng.
