65 năm gắn kết tình đồng hương Hải Phòng trên đất Lào Cai

Từ những chuyến xe đưa người đi mở đất

Theo tư liệu lịch sử Đảng bộ thành phố Hải Phòng giai đoạn 1955 - 1975, ngay từ năm 1955, Thành ủy đã tổ chức, xây dựng kế hoạch đưa 7.400 công nhân đi xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội. Tỉnh uỷ Kiến An thời điểm đó đã thành lập Ban chỉ đạo vận động nhân dân đi khai hoang, xây dựng quê hương mới ở Lào Cai.

Ngày 12/11/1961, lãnh đạo Đảng bộ 2 tỉnh Kiến An và Lào Cai ký nghị quyết liên tịch kết nghĩa toàn diện, trong đó trọng tâm là đưa đồng bào Kiến An lên Lào Cai xây dựng, phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội, củng cố quốc phòng - an ninh. Chủ trương ấy không chỉ nhằm phát triển kinh tế - xã hội miền núi mà còn góp phần tăng cường sự đoàn kết, hỗ trợ lẫn nhau giữa hai Đảng bộ và nhân dân các dân tộc.

Đáp lại lời gọi của Đảng, ngày 15/8/1961, hơn 200 cán bộ, đảng viên, lao động trẻ, khỏe thuộc các huyện Vĩnh Bảo, Tiên Lãng, Kiến Thụy, An Lão, An Dương cùng thị xã Đồ Sơn, Kiến An được tiễn lên đường. Đợt thứ hai có thêm 300 người xuất phát ngày 24/9/1961.

Họ đến Sơn Hải, xã Sơn Hà, nơi hình thành hợp tác xã tập trung đầu tiên, mở đầu cho cuộc vận động lớn đưa đồng bào Kiến An lên khai hoang tại Lào Cai. Từ đây, những người con đất Cảng bắt đầu làm quen với núi rừng, với điều kiện sản xuất hoàn toàn khác quê nhà, cùng đồng bào các dân tộc gây dựng cuộc sống mới.

Để tổ chức cuộc sống và sản xuất, Ban cán sự khai hoang của Kiến An tại Lào Cai được thành lập với các bộ phận nông lâm nghiệp, thủy lợi, giao thông, y tế, giáo dục, văn hóa cùng các đoàn thể thanh niên, phụ nữ. Đó cũng là những viên gạch đầu tiên đặt nền móng cho tình cảm gắn bó giữa người Hải Phòng với đất và người Lào Cai.

Sau những chuyến đi đầu tiên, dòng người từ Kiến An và Hải Phòng tiếp tục lên Lào Cai. Chỉ trong những tháng cuối năm 1961, hơn 600 cán bộ, đảng viên và lao động được đưa lên xây dựng các hợp tác xã An Trà, Tân Thành.

Từ kinh nghiệm của những mô hình đầu tiên, phạm vi khai hoang tiếp tục được mở rộng. Trong giai đoạn 1962 - 1965, khi Kiến An đã sáp nhập vào Hải Phòng, hàng nghìn gia đình với hơn 2 vạn nhân khẩu tiếp tục lên Lào Cai xây dựng và phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội.

Trong 4 năm 1962 - 1965, toàn tỉnh thành lập thêm 25 hợp tác xã tập trung và 52 hợp tác xã xen ghép. Riêng năm 1964 đón 1.197 hộ với 5.898 nhân khẩu bổ sung vào các hợp tác xã. Dấu chân người Hải Phòng hiện diện ở nhiều địa bàn từ Bảo Thắng, Mường Khương, Bắc Hà, Bát Xát đến Sa Pa.

Chung sức dựng xây quê hương thứ hai

Trong hành trình ấy, người Hải Phòng không chỉ mang đến Lào Cai sức lao động. Đó còn là kinh nghiệm sản xuất, cách tổ chức công việc, tinh thần dám nghĩ, dám làm; đồng thời, họ tiếp nhận những kinh nghiệm quý báu của đồng bào địa phương trong sản xuất ở vùng núi, vùng đồi dốc. Đất đai được khai phá, nương đồi được đưa vào sản xuất, trường học, trạm xá, cầu cống được xây dựng, sửa chữa. Những vùng đất từng heo hút, vắng bóng người dần hình thành những cộng đồng dân cư, những làng quê mới.

Từ những người đi khai hoang đầu tiên, các thế hệ người Hải Phòng dần bén rễ trên quê hương mới. Có người trở thành cán bộ lãnh đạo, quản lý, có người công tác trong quân đội, công an, y tế, giáo dục, có người trưởng thành trong các lĩnh vực khoa học, kinh tế, văn hóa - xã hội. Nhiều thế hệ con em người Hải Phòng tiếp tục phát huy truyền thống hiếu học, vươn lên trong học tập và công tác.

Nếu những năm đầu, tình cảm Hải Phòng - Lào Cai được tạo dựng qua những chuyến đi mở đất, bằng mồ hôi trên nương đồi và những tháng ngày cùng nhau vượt qua gian khó, thì hôm nay, sự gắn kết ấy tiếp tục được thể hiện bằng trách nhiệm với cộng đồng và quê hương.

Trong đội ngũ doanh nhân, chủ trang trại tại Lào Cai hiện có nhiều người là con Hải Phòng. Tư liệu ghi nhận những doanh nghiệp, trang trại như Mộc Nguyên, Phú Sơn, Ngọc Hoa, Tỉnh Tuế, Việt Tình, Hải Quân, Gia Huy, Quang Mái, Đức Huy Plaza, Minh Phát Group... đã góp phần vào quá trình phát triển kinh tế của địa phương, với tổng doanh thu lớn và đóng góp ngân sách Nhà nước khoảng 200 tỷ đồng.

Đồng chí Đào Trọng Đức, Uỷ viên Ban Thường vụ Thành uỷ, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng cho biết, từ mối quan hệ kết nghĩa giữa Kiến An và Lào Cai, hàng vạn người con Hải Phòng đã dành tâm sức, tuổi trẻ xây dựng vùng đất biên cương trở thành quê hương thứ hai. Qua nhiều thế hệ, người Hải Phòng luôn phát huy khí chất “Trung dũng - Quyết thắng”, năng động, nghĩa tình của đất Cảng, góp phần khai hoang, xây dựng cuộc sống, giữ vững biên giới và thúc đẩy Lào Cai phát triển, trở thành cầu nối gắn bó giữa hai địa phương.

Bước vào kỷ nguyên mới, cộng đồng người Hải Phòng tiếp tục phát huy tinh thần tiên phong, đồng hành cùng nhân dân Lào Cai xây dựng quê hương giàu đẹp, góp phần thắt chặt quan hệ hợp tác, nhất là trên hành lang kinh tế Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng và đóng góp vào sự phát triển phồn vinh của đất nước.

Qua 65 năm, đã có 3 - 4 thế hệ người Hải Phòng sinh sống trên đất Lào Cai. Thế hệ ông bà đi mở đất, thế hệ cha mẹ tiếp tục dựng xây, rồi con cháu sinh ra và trưởng thành trên quê hương mới.

Đồng chí Phan Trung Bá, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai cho biết, Hội đồng hương Hải Phòng tại Lào Cai không chỉ là nơi tập hợp, gắn kết những người con xa quê mà còn là cầu nối nghĩa tình giữa bà con với quê hương và địa phương nơi sinh sống. Qua các thế hệ, hội viên luôn phát huy truyền thống đoàn kết, tương trợ, tích cực lao động, sản xuất, tham gia các hoạt động an sinh xã hội, khuyến học, khuyến tài, góp phần xây dựng cộng đồng ngày càng phát triển.

Tỉnh Lào Cai luôn trân trọng những đóng góp của các thế hệ người Hải Phòng trong quá trình xây dựng quê hương thứ hai, đồng thời đánh giá cao vai trò của Hội trong việc gìn giữ tình đồng hương, quy tụ bà con, động viên các thế hệ tiếp tục phát huy truyền thống, đóng góp trí tuệ, công sức cho sự phát triển của Lào Cai. Đây cũng là nền tảng quan trọng để mối quan hệ gắn bó, nghĩa tình giữa Hải Phòng và Lào Cai tiếp tục được bồi đắp qua thời gian.

Trong 65 năm, tình đoàn kết, gắn bó giữa Hải Phòng và Lào Cai được thể hiện qua nhiều công trình, hoạt động thiết thực. Dịp kỷ niệm 40 năm, Hải Phòng hỗ trợ 200 triệu đồng xây dựng đường sinh thái thôn An San, xã Cốc San; kỷ niệm 50 năm trao tặng Trường Mầm non Hoa Phượng Đỏ tại xã Phú Nhuận trị giá hơn 3 tỷ đồng; kỷ niệm 55 năm hỗ trợ xây dựng 8 phòng học 2 tầng tại Trường Sơn Hà và Nhà sinh hoạt cộng đồng xã Sơn Hải, tổng trị giá hơn 4,5 tỷ đồng. Dịp kỷ niệm 60 năm, thành phố hỗ trợ 886,6 triệu đồng, gồm 189 suất quà cho gia đình chính sách, 300 triệu đồng cho Quỹ Khuyến học Nguyễn Bỉnh Khiêm và khen thưởng 29 tập thể, 82 cá nhân với tổng số tiền 208,6 triệu đồng.