Trải qua 95 năm xây dựng và trưởng thành, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh luôn chứng minh vai trò là lực lượng xung kích, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp đấu tranh, xây dựng và phát triển đất nước.
Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đánh giá cao vai trò to lớn của thanh niên và thế hệ trẻ Việt Nam trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Người chỉ rõ: “Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà”, “nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh, một phần lớn là do các thanh niên”.
Ngay sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, việc thành lập tổ chức thanh niên cộng sản được đặt ra như một yêu cầu tất yếu. Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ nhất (tháng 10/1930) đã thông qua “Án nghị quyết về Cộng sản thanh niên vận động”, đặt nền móng cho công tác vận động thanh niên và xây dựng tổ chức Đoàn.
Từ ngày 20 đến 26/3/1931, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ hai đã dành nhiều thời gian bàn về công tác xây dựng Đảng và xây dựng Đoàn. Hội nghị đã đề ra nhiệm vụ cần kíp mà Đảng phải làm, trong đó có việc phải nhanh chóng thành lập tổ chức Đoàn.
Sự ra đời của Đoàn Thanh niên Cộng sản Đông Dương (nay là Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh) đã đáp ứng kịp thời đòi hỏi cấp bách của phong trào thanh niên nước ta lúc bấy giờ. Đây là sự vận động khách quan phù hợp với quy luật phát triển của cách mạng Việt Nam; đồng thời thể hiện quan điểm sáng suốt, tầm nhìn chiến lược của Đảng ta và Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc về vị trí, tầm quan trọng của thanh niên và công tác thanh niên.
Ngay sau khi thành lập, Đoàn Thanh niên Cộng sản Đông Dương đã phát triển được nhiều đoàn viên trong cao trào cách mạng 1930 - 1931 mà đỉnh cao là Xô-Viết Nghệ Tĩnh. Từ phong trào cách mạng giai đoạn này đã xuất hiện nhiều gương thanh niên đấu tranh, hy sinh vì Tổ quốc, tiêu biểu là người đoàn viên thanh niên cộng sản Lý Tự Trọng với câu nói nổi tiếng trước tòa án kẻ thù: “Con đường của thanh niên chỉ là con đường cách mạng, không thể có con đường nào khác”.
Đoàn viên, thanh niên là lực lượng hăng hái đi đầu trong phong trào chống “giặc đói, giặc dốt và giặc ngoại xâm”. Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đoàn Thanh niên cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta tiến hành Tổng khởi nghĩa giành thắng lợi trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945, mở ra kỷ nguyên độc lập tự do cho dân tộc, thành lập nước Việt Nam dân chủ cộng hòa (nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam).
Khi thực dân Pháp quay trở lại xâm lược nước ta một lần nữa, thanh niên lại cùng cả dân tộc đứng lên chiến đấu. Tiêu biểu cho những ngày đầu kháng chiến là tuổi trẻ Sài Gòn - Chợ Lớn đã thành lập các Đội Thanh niên xung phong cảm tử, thanh niên tự vệ kiên quyết đánh trả kẻ thù. Tại Thủ đô Hà Nội trong suốt 60 ngày đêm, nhiều chiến sĩ với tuổi đời còn rất trẻ đã ôm bom ba càng chặn xe tăng giặc ngay trên đường phố.
Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ I năm 1950 với chủ đề “Chiến đấu và xây dựng tương lai” đã khơi dậy phong trào thanh niên tham gia kháng chiến, góp phần làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954. Trong giai đoạn này, nhiều tấm gương anh hùng như Võ Thị Sáu, La Văn Cầu, Phan Đình Giót, Tô Vĩnh Diện… đã trở thành biểu tượng của tinh thần tuổi trẻ “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh”.
Giai đoạn sau năm 1954, thanh niên miền Bắc hăng hái tham gia lao động sản xuất, xây dựng kinh tế; trong khi ở miền Nam, thanh niên tiếp tục đấu tranh chính trị, góp phần vào phong trào đồng khởi. Đại hội Đoàn lần thứ III năm 1961 đã phát động phong trào “Xung phong tình nguyện”, sau đó là các phong trào “Ba sẵn sàng” và “Năm xung phong” trong kháng chiến chống Mỹ.
Những phong trào này đã tạo nên nhiều tấm gương tiêu biểu như 10 cô gái thanh niên xung phong Ngã ba Đồng Lộc, Nguyễn Văn Trỗi, Nguyễn Viết Xuân…, góp phần vào thắng lợi của cuộc kháng chiến và Đại thắng mùa Xuân năm 1975, thống nhất đất nước.
Sau khi đất nước thống nhất, năm 1976, Đoàn Thanh niên Lao động Hồ Chí Minh chính thức mang tên Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, tiếp tục phát huy vai trò trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước.
Bước vào giai đoạn hòa bình, xây dựng và đổi mới, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tiếp tục phát huy vai trò trong giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống và tổ chức các phong trào hành động thiết thực, tạo môi trường để thanh niên rèn luyện, trưởng thành.
Nhiều chương trình, phong trào lớn đã được triển khai sâu rộng như “Tuổi trẻ Việt Nam học tập và làm theo lời Bác”, “Nghĩa tình biên giới hải đảo”, “Hành trình tuổi trẻ vì biển đảo quê hương”, “Đồng hành cùng ngư dân trẻ ra khơi”, “Góp đá xây Trường Sa”, “Thanh niên tham gia xây dựng văn minh đô thị”, “Tuổi trẻ chung tay xây dựng nông thôn mới”, “Sinh viên 5 tốt”, “3 trách nhiệm”, “Sáng tạo trẻ”…
Các phong trào “Xung kích, tình nguyện phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc” và “Đồng hành với thanh niên lập thân, lập nghiệp” được triển khai rộng khắp, thu hút hàng chục triệu lượt thanh niên tham gia. Đặc biệt, Chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè qua hơn 20 năm tổ chức đã trở thành phong trào lớn, lan tỏa mạnh mẽ trong xã hội.
Thông qua các hoạt động tình nguyện, nhiều đội thanh niên, sinh viên đã đến với vùng sâu, vùng xa, vùng căn cứ cách mạng để dạy học, xây dựng nhà ở, khám chữa bệnh, hỗ trợ người dân phát triển kinh tế, góp phần cải thiện đời sống và thu hẹp khoảng cách vùng miền.
Trong bối cảnh chuyển đổi số và cách mạng công nghiệp mới, thanh niên tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong trong đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ. Việc tham gia các “Tổ công nghệ số cộng đồng” đã góp phần hỗ trợ người dân, hộ kinh doanh, cơ sở sản xuất tiếp cận công nghệ, sử dụng nền tảng số và dịch vụ số, hướng tới xây dựng công dân số và xã hội số.
Mô hình này được triển khai tại các thôn, tổ dân phố, khu dân cư, đóng vai trò là cầu nối giúp đưa chuyển đổi số đến từng hộ gia đình, đồng thời góp phần thực hiện các mục tiêu như nâng cao kỹ năng số của người dân và tăng tỷ lệ sử dụng dịch vụ số.
Song song với đó, thanh niên còn thể hiện sự năng động trong lĩnh vực khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo. Nhiều dự án của thanh niên tập trung vào ứng dụng công nghệ trong các lĩnh vực như thương mại điện tử, giáo dục, nông nghiệp và dịch vụ số, góp phần hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp ngày càng phát triển.
Các tổ chức Đoàn cũng tích cực đổi mới phương thức hoạt động thông qua ứng dụng công nghệ số trong quản lý đoàn viên, tổ chức hoạt động trực tuyến và triển khai các chiến dịch truyền thông số, giúp tăng cường kết nối và nâng cao hiệu quả hoạt động.
Phát huy truyền thống 95 năm, dưới sự lãnh đạo của Đảng, tuổi trẻ Việt Nam tiếp tục giữ vững vai trò xung kích, tiên phong trên nhiều lĩnh vực, nuôi dưỡng khát vọng cống hiến, góp phần xây dựng đất nước phát triển nhanh và bền vững, đáp ứng yêu cầu của thời kỳ mới.
TT (tổng hợp)
.jpg "Đoàn Thanh niên phường Gia Viên hỗ trợ xe miễn phí đưa cử tri đi bầu cử")
.jpg "Đoàn Thanh niên Báo và phát thanh, truyền hình Hải Phòng phối hợp tổ chức Giải pickleball chào mừng Tháng Thanh niên")
.jpg "'Trải nghiệm số' tại Đại hội Đoàn Thanh niên thành phố Hải Phòng")
.jpg "Hải Phòng hoàn thành Đại hội Đoàn thanh niên cấp trên trực tiếp cơ sở nhiệm kỳ 2025 - 2030")
