AI đang trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực giúp giáo viên đổi mới phương pháp giảng dạy, nâng cao chất lượng giáo dục và trang bị cho học sinh những năng lực cần thiết trong thời đại số.
Trong tiết vật lý với chủ đề “Bài tập cơ năng”, cô Hà Thị Minh Phượng, giáo viên Trường THPT Thái Phiên, khai thác AI (trí tuệ nhân tạo) như một “phòng thí nghiệm số” nhằm hỗ trợ trực quan hóa kiến thức. Từ những hình vẽ và dữ liệu trong sách giáo khoa, học sinh chủ động xây dựng câu lệnh yêu cầu ChatGPT hoặc Gemini tạo mô phỏng quá trình vật rơi tự do, đồng thời biểu diễn sự chuyển hóa giữa thế năng và động năng bằng đồ thị, biểu đồ và hình ảnh động.
Cô giáo Hà Thị Minh Phượng cho biết, nếu trước đây giáo viên phải mất nhiều thời gian chuẩn bị học liệu hoặc sử dụng các phần mềm chuyên dụng, thì nay AI giúp nhanh chóng tạo ra các mô hình trực quan, chính xác và có tính tương tác cao. Với học sinh, quá trình đặt câu hỏi, chỉnh sửa câu lệnh và kiểm chứng kết quả không chỉ giúp các em hiểu sâu bản chất định luật bảo toàn cơ năng mà còn hình thành tư duy phản biện, năng lực giải quyết vấn đề và kỹ năng làm việc với công nghệ số.
Là một trong những giáo viên sớm nhận ra giá trị của AI trong giáo dục, thầy giáo Lê Quang Hưng, giáo viên Trường THPT Cát Bà sử dụng AI là công cụ giúp hiện thực hóa mục tiêu dạy học cá thể hóa. Thông qua việc phân tích dữ liệu học tập, AI hỗ trợ giáo viên nhận diện chính xác điểm mạnh, điểm yếu và tốc độ tiếp thu của từng học sinh, từ đó điều chỉnh nội dung, phương pháp giảng dạy phù hợp.
Theo thầy giáo Lê Quang Hưng, trong bối cảnh lớp học đông học sinh, AI không thay thế vai trò người thầy mà cung cấp thêm “lăng kính dữ liệu” để giáo viên hiểu học sinh sâu hơn. Từ đó đưa ra những hỗ trợ đúng lúc, đúng nhu cầu, góp phần nâng cao chất lượng dạy học, đặc biệt tại các trường vùng sâu, vùng xa còn nhiều hạn chế về điều kiện học tập.
Nếu ở bậc THPT, AI hỗ trợ giáo viên cá thể hóa việc học dựa trên dữ liệu học tập, thì tại bậc tiểu học, công nghệ này đang mở ra những phương thức truyền đạt kiến thức trực quan và hấp dẫn hơn.
Tại Trường Tiểu học Nguyễn Lương Bằng (phường Lê Thanh Nghị), chuyên đề “Ứng dụng AI hỗ trợ dạy học môn khoa học lớp 4” cho thấy cách giáo viên chủ động khai thác công nghệ để nâng cao chất lượng bài giảng. Trong tiết học “Phòng tránh đuối nước”, cô giáo Lương Thị Chuyên đã kết hợp linh hoạt các công cụ AI như Veo3, Kling AI, Gemini, Canva, Padlet... để xây dựng học liệu số sinh động. Đáng chú ý, việc sử dụng Aron AI để thiết kế bài dạy tích hợp năng lực số và phát triển ứng dụng học tập riêng không chỉ giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách trực quan, hứng thú mà còn tạo môi trường học tập tương tác, khuyến khích các em chủ động khám phá và ghi nhớ kiến thức hiệu quả hơn.
Tại Hải Phòng, AI không chỉ được ứng dụng ở bậc phổ thông mà còn được triển khai hiệu quả trong giáo dục mầm non. Theo cô Nguyễn Thị Hoa, giáo viên Trường Mầm non Đặng Cương, AI giúp tạo ra các bài học trực quan, sinh động thông qua những nhân vật hoạt hình có khả năng tương tác, hướng dẫn trẻ nhận biết màu sắc, hình khối hay kể chuyện bằng hình ảnh. Nhờ đó, trẻ hứng thú tham gia hoạt động, tiếp thu kiến thức tự nhiên và chủ động hơn.
Sự xuất hiện của AI đang làm thay đổi nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội và giáo dục không phải ngoại lệ. Nếu trước đây, người thầy gần như là nguồn cung cấp kiến thức chủ yếu thì ngày nay, chỉ với một thiết bị kết nối internet, học sinh có thể tiếp cận lượng thông tin khổng lồ. Trong bối cảnh đó, giá trị của giáo dục không còn nằm ở việc truyền đạt thật nhiều kiến thức, mà ở khả năng giúp người học biết lựa chọn thông tin, biết tư duy phản biện và vận dụng kiến thức vào thực tiễn.
Theo thầy Nguyễn Phú Cường, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Thái Phiên, AI đang góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi trong giáo dục diễn ra nhanh hơn. Tuy nhiên, công nghệ không phải là giải pháp cho mọi vấn đề. Thực tế tại các cơ sở giáo dục cho thấy vẫn còn nhiều khó khăn, từ nguồn kinh phí đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị đến việc đào tạo đội ngũ giáo viên đủ năng lực để làm chủ các công nghệ mới.
Bên cạnh đó, việc ứng dụng AI trong giáo dục cũng đặt ra không ít băn khoăn, như nguy cơ phụ thuộc vào công nghệ, lạm dụng AI trong học tập hoặc làm giảm khả năng tư duy độc lập của học sinh nếu không được sử dụng và định hướng một cách phù hợp.
Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Đỗ Duy Hưng cho rằng, AI là xu thế tất yếu của giáo dục trong thời đại số, song công nghệ không thể thay thế vai trò của người thầy. AI có thể đưa ra câu trả lời trong vài giây, nhưng không thể thay thế sự thấu hiểu, khả năng truyền cảm hứng và giáo dục nhân cách cho học sinh. Đó cũng là lý do ngành giáo dục thành phố đang tập trung nâng cao năng lực số cho đội ngũ giáo viên, khuyến khích xây dựng học liệu số, nhân rộng những mô hình ứng dụng công nghệ hiệu quả và tiếp tục đầu tư cơ sở vật chất phục vụ chuyển đổi số trong trường học.
Với hơn 1.600 cơ sở giáo dục từ mầm non đến THPT, các nhà trường ở Hải Phòng đang tích cực ứng dụng AI vào hoạt động quản lý, giảng dạy và xây dựng học liệu số. Đích đến không phải là những người dùng công nghệ đơn thuần, mà là thế hệ học sinh có khả năng làm chủ công nghệ, đổi mới sáng tạo và sẵn sàng cho tương lai.
BÙI HẠNH
.png "Thúc đẩy ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong giáo dục đại học")
