Còn 18 điểm ngập úng
Điều dễ nhận thấy nhất là ngập úng gây ra tắc nghẽn giao thông, những nguy hiểm rình rập trong quá trình lưu thông trên đường. Nước ngập làm hỏng thiết bị bên trong của các phương tiện văn phòng. Những người tham gia giao thông có nguy cơ đi vào ổ gà, hố ga trên đường, khiến tình trạng giao thông càng thêm trầm trọng.
![]() |
| Ngập úng tại khu vực Thái Hà, Hà Nội. |
Đối với những người dân sống trong khu vực ngập úng, câu nói quen thuộc là “sống chung với lũ”. Tình trạng ngập úng của Hà Nội ảnh hưởng đến kinh doanh và sinh hoạt hằng ngày của người dân. Nước từ ngoài đường tràn vào nhà, gây hỏng hóc các thiết bị điện, điện tử trong gia đình. Chưa kể, nước chủ yếu từ các nguồn cống rãnh, nên gây ra tình trạng ô nhiễm, làm ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người dân.
Hiện hệ thống thoát nước của Hà Nội trên địa bàn 12 quận hiện chia thành 5 lưu vực chính, gồm lưu vực các sông Tô Lịch, tả Nhuệ, hữu Nhuệ, sông Cầu Bây và Hà Đông với 5 trạm xử lý nước thải. Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội được giao quản lý, duy tu, duy trì phần lớn 5 lưu vực này, trừ lưu vực hữu sông Nhuệ thuộc địa bàn các quận Nam Từ Liêm và Bắc Từ Liêm. Cụ thể, Công ty quản lý, vận hành 1.432 km cống rãnh; 121,8 km mương, sông, kênh; 2 trạm xử lý nước thải, 48 trạm bơm, 122 hồ và hàng chục ngàn hố ga. Hệ thống thoát nước tại 19 thị trấn, gồm 386 km cống rãnh; 43,3 km kênh mương và hàng ngàn hố ga. Ngoài ra, Công ty còn quản lý hệ thống thoát nước trên các đường quốc lộ, tỉnh lộ.
Với các trận mưa nhỏ hơn 50mm/2giờ, cơ bản địa bàn Hà Nội chỉ có một số điểm ứ đọng nước do đường trũng, không có điểm ngập. Nhưng, khi xảy ra các trận mưa có lượng mưa từ 50mm/2giờ đến 100mm/2 giờ, Hà Nội còn 18 điểm úng ngập, trong đó có 13 điểm thuộc địa bàn Công ty quản lý, duy tu năm 2016 và phát sinh thêm 5 điểm trên địa bàn mới tiếp nhận. Ngoài ra, còn một số điểm úng ngập nhỏ lẻ trong các ngõ, xóm, khu dân cư.
Nhiều khó khăn
Theo ông Lê Vũ Quảng Sương, Phó tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội, chỉ cần một số trận mưa lớn tập trung trong thời gian ngắn (không quá 40 phút) với lượng mưa không đều trên địa bàn thành phố là gây quá tải cho hệ thống thoát nước, dẫn đến úng ngập cục bộ. Trong khi đó, thành phố hiện còn tình trạng tập kết rác trên các rãnh vỉa, miệng hố ga. Khi mưa, các túi rác này sẽ theo dòng chảy trôi rất nhanh về các hố ga thu, làm giảm khả năng tiêu thoát nước. Ngoài ra, một số hộ dân sử dụng các tấm chắn, bịt miệng lỗ các hố ga thu, khi mưa lớn, nếu không tháo dỡ kịp thời sẽ gây úng ngập.
Thực tế, tốc độ đô thị hóa nhanh chóng những năm gần đây đã tạo áp lực lớn tới hệ thống thoát nước toàn thành phố. Thêm vào đó, diện tích thảm cỏ, vườn hoa, công viên không còn nhiều, thay vào là mặt đường bê tông dẫn đến những hạn chế khả năng tự thấm hút khi xảy ra mưa lớn. Việc thu phí thoát nước, xử lý nước thải vốn là nguồn kinh phí quan trọng để duy trì, bảo dưỡng hệ thống thoát nước hiện chưa thực hiện, mà chỉ sử dụng nguồn vốn ngân sách. Trong khi đó, khoản phí này được nhiều quốc gia trên thế giới áp dụng từ lâu.
Mùa mưa năm 2017 đang đến gần với dự báo sẽ có nhiều diễn biến phức tạp. Ông Lê Vũ Quảng Sương, Phó tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội cho biết, nhiều biện pháp kỹ thuật kèm theo kế hoạch ứng trực 24/24 giờ sẽ được đơn vị thực hiện, bảo đảm tiêu thoát nước nhanh khi xảy ra mưa lớn. Cụ thể, Công ty TNHH MTV Thoát nước Hà Nội dự kiến tiếp nhận, quản lý, duy tu hệ thống thoát nước ngõ xóm, các thị trấn trên địa bàn. Trước mùa mưa bão, Công ty có kế hoạch khảo sát hệ thống thoát nước của các khu vực này để khớp nối, đồng bộ với hệ thống thoát nước chung của thành phố. Tuy nhiên, một số tuyến mương thuộc dự án thoát nước Hà Nội giai đoạn 2 đã hoàn thành việc cống hóa, nhưng lòng cống còn lượng lớn bùn, đất, vật liệu xây dựng chưa được thanh thải. Những yếu tố này sẽ ảnh hưởng đến việc tiêu thoát nước chung. Thêm vào đó, nhận thức của cộng đồng về việc tham gia bảo vệ hệ thống thoát nước hạn chế cũng khiến tình hình gặp nhiều khó khăn...
“Mục tiêu công ty đặt ra trong mùa mưa 2017 là đưa nước nhanh nhất về các nguồn tiêu, bảo đảm thoát nước nhanh với các trận mưa có cường độ 310mm/2 ngày tại khu vực được cải tạo theo dự án thoát nước Hà Nội giai đoạn 2, giảm tối đa úng ngập ở các khu vực khác trên địa bàn quản lý”, ông Sương nhấn mạnh.
Minh Nguyệt