ASEAN tăng cường hợp tác để xây dựng không gian số an toàn, tin cậy

Sáng 15/1, tại Hà Nội, Thủ tướng Phạm Minh Chính dự lễ khai mạc Hội nghị Bộ trưởng số ASEAN (ADGMIN) lần thứ 6 do Việt Nam đăng cai tổ chức với chủ đề "ASEAN thích ứng: Từ kết nối hạ tầng đến kết nối trí tuệ".

Hội nghị có sự tham dự của lãnh đạo ASEAN, đại diện Liên Hợp Quốc, các bộ trưởng phụ trách lĩnh vực công nghệ số của các nước thành viên, cùng các đối tác và tổ chức quốc tế.

Phát biểu khai mạc, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh chủ đề hội nghị phản ánh bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển số của ASEAN, từ ưu tiên mở rộng hạ tầng sang khai thác trí tuệ, dữ liệu và giá trị gia tăng.

Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn khẳng định cam kết thúc đẩy hợp tác số toàn diện, thu hẹp khoảng cách số giữa các quốc gia thành viên, đồng thời nhấn mạnh vai trò của ADGMIN trong hiện thực hóa các chiến lược chuyển đổi số của ASEAN. Ngoài ra, đại diện Liên hợp quốc Amandeep Singh Gill chia sẻ về xu hướng toàn cầu trong chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo, khuyến nghị ASEAN theo đuổi cách tiếp cận cân bằng, lấy con người làm trung tâm.

Phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh nhân loại đang bước vào kỷ nguyên số với sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và Internet vạn vật, tạo ra cơ hội nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức. Theo Thủ tướng, chuyển đổi số không chỉ là xu thế tất yếu mà còn là lựa chọn chiến lược của các quốc gia nhằm phát triển nhanh và bền vững.

Thủ tướng đánh giá chuyển đổi số, phát triển chính phủ số, kinh tế số và xã hội số đang trở thành động lực tăng trưởng mới của ASEAN. Dữ liệu được xác định là nguồn tài nguyên chiến lược, quyết định hiệu quả quản trị, năng lực cạnh tranh và mở rộng không gian hợp tác. Trí tuệ nhân tạo giữ vai trò trung tâm, song cần được phát triển gắn với chuẩn mực đạo đức, lấy con người làm trung tâm. Bên cạnh đó, an ninh mạng và chủ quyền số là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, đòi hỏi cách tiếp cận tổng thể và hợp tác quốc tế thực chất.

Thủ tướng cho biết ASEAN đang định hướng chuyển từ kết nối hạ tầng sang kết nối thông minh, tập trung phát triển hạ tầng số song hành với khai thác dữ liệu và trí tuệ nhân tạo, xây dựng hệ sinh thái số liền mạch, xuyên biên giới. Đánh giá cao chủ đề của hội nghị, Thủ tướng cho rằng đây là bước đi thể hiện khát vọng kiến tạo một cộng đồng ASEAN số năng động, sáng tạo và có trách nhiệm.

Nhìn lại quá trình phát triển, Thủ tướng nêu rõ ASEAN đã trở thành một trong những khu vực tăng trưởng năng động nhất thế giới, với quy mô kinh tế lớn và dân số trẻ. Trong chuyển đổi số, ASEAN đạt nhiều kết quả tích cực, từng bước hình thành các khung khổ hợp tác quan trọng và thúc đẩy phát triển kinh tế số.

Về phía Việt Nam, Thủ tướng khẳng định Việt Nam đã đạt nhiều kết quả nổi bật trong chuyển đổi số quốc gia như: Ban hành Nghị quyết của Bộ Chính trị, Nghị quyết của Quốc hội, Nghị quyết và Chương trình hành động của Chính phủ về tạo đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, xem đây là một động lực mới của phát triển nhanh, bền vững đất nước, nhấn mạnh tăng cường hợp tác quốc tế trong nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và chuyển đổi số.

Hạ tầng số của Việt Nam có bước nhảy vọt về năng lực, công nghệ và chất lượng; phủ sóng 5G đạt 91,2% dân số; tốc độ Internet di động năm 2025 thuộc top 20 thế giới, tăng 50 bậc so với cuối năm 2020; khai thác tuyến cáp quang trên đất liền (dài 3.900 km), kết nối với 5 quốc gia ASEAN.

Chính phủ số được đẩy mạnh; triển khai quyết liệt dịch vụ công trực tuyến hướng đến nền hành chính không giấy tờ, không giới hạn địa giới hành chính. Kinh tế số ngày càng khẳng định là một động lực tăng trưởng mới; tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử đạt 25%/năm, quy mô thương mại điện tử năm 2025 đạt khoảng 36 tỷ USD, gấp 3 lần năm 2020. Xã hội số phát triển rộng khắp với tinh thần "không ai bị bỏ lại phía sau", người dân ngày càng được thụ hưởng nhiều dịch vụ, tiện ích số.

An ninh mạng được đặc biệt quan tâm; tổ chức thành công Lễ mở ký Công ước của Liên Hợp Quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội); chỉ số An ninh mạng toàn cầu xếp thứ 16 thế giới; xếp thứ 3 ASEAN.

Trước những thách thức mới, Thủ tướng đề xuất ba định hướng lớn cho hợp tác số ASEAN, đó là tăng cường niềm tin số và thể chế thích ứng; phát triển hạ tầng số hiện đại, kết nối thông minh, đồng bộ và bền vững; bảo đảm an ninh mạng và phát triển nhân lực số chất lượng cao.

Thủ tướng khẳng định Việt Nam cam kết tiếp tục là thành viên chủ động, tích cực và có trách nhiệm, cùng các nước ASEAN xây dựng một cộng đồng số đoàn kết, tự cường và thịnh vượng, hướng tới Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045.

Thủ tướng nhắc lại, Chủ tịch Hồ Chí Minh - Anh hùng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới của Việt Nam - từng khẳng định: "Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết - Thành công, thành công, đại thành công". Tinh thần đoàn kết là sợi dây liên kết bền chặt làm nên sức mạnh, bản sắc ASEAN là thống nhất trong đa dạng, đồng thuận trong khác biệt, hợp tác để có lợi ích, đối thoại tăng cường niềm tin, cùng nhau hướng tới một tương lai hòa bình, văn minh, phồn vinh, thịnh vượng và phát triển xanh, bền vững trong kỷ nguyên số.

"Với tinh thần trách nhiệm, đoàn kết và hợp tác, chúng ta có đầy đủ niềm tin rằng những cam kết hôm nay sẽ được hiện thực hóa bằng những hành động cụ thể ngày mai, góp phần mở ra kỷ nguyên số thịnh vượng, bao trùm và bền vững cho ASEAN, vì lợi ích phát triển trường tồn của các quốc gia, dân tộc không những tại ASEAN mà trên toàn thế giới", Thủ tướng phát biểu.