(HPĐT)- Đó là bài "Bóng cây Kơnia" của nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu, phổ thơ Ngọc Anh. Nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu được ví như "con chim vàng" của nền âm nhạc Việt Nam. Nhớ đến ông, công chúng thường nhớ đến hàng loạt ca khúc về tình yêu, quê hương, đất nước. Trong số đó không thể không nhắc đến "Bóng cây Kơnia", được tác giả ấp ủ trong 10 năm mới công bố.
Năm 1960, nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu đọc được bài thơ của nhà thơ Ngọc Anh. Bài thơ được nhà thơ Ngọc Anh viết theo điệu Kachoi của dân ca Hrê, vào khoảng năm 1957-1958, in trong tập thơ "Tiếng hát miền Nam" do Nhà xuất bản Văn học ấn hành năm 1959.
Buổi sáng em lên rẫy
Thấy bóng cây Kơnia
Bóng ngả che ngực em
Về nhớ anh, không ngủ…
Buổi chiều mẹ lên rẫy
Thấy bóng cây Kơnia
Bóng tròn che lưng mẹ
Về nhớ anh mẹ khóc...
Em hỏi cây Kơnia:
- Gió mày thổi về đâu?
- Về phương mặt trời mọc,
Mẹ hỏi cây Kơnia:
- Rễ mày uống nước đâu?
- Uống nước nguồn miền Bắc.
Con giun sống nhờ đất
Chim phí sống nhờ rừng
Em và mẹ nhớ anh
Uống theo nguồn miền Bắc
Như bóng cây Kơnia
Như gió cây Kơnia.
Ngay lần đầu đọc bài thơ, nhạc sĩ rất thích thú. Ông bắt tay vào phổ nhạc cho thơ nhưng kết quả không như ý nên lặng lẽ cất đi. Đến năm 1964, nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu vào sống, lao động, chiến đấu cùng đồng bào dân tộc tại chiến trường Tây Nguyên. Tại đây, ông tận mắt nhìn những cây Kơnia sừng sững, được hòa mình vào không gian Tây Nguyên đại ngàn, nhiều cảm xúc dâng trào, gợi ông nhớ về bài hát dang dở.
Năm 1970, nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu bị sốt rét rừng và phải ra Bắc điều trị. Thời gian này, bên cạnh vốn sống từ thực tế, ông có dịp suy ngẫm kỹ hơn về những lời thơ thăm thẳm của Ngọc Anh. Nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu hoàn thành bài hát "Bóng cây Kơnia" sau 11 năm nghiền ngẫm, viết đi chỉnh lại. Có lẽ, trong rất nhiều ca khúc phổ thơ thành công của mình, bài hát này khiến ông lao tâm khổ tứ nhiều hơn cả, và cũng tốn thời gian dài nhất.
Trước đó, bài thơ "Bóng cây Kơnia" của nhà thơ Ngọc Anh cũng được nhạc sĩ Phan Thanh Nam phổ nhạc (từng được ca sĩ Tường Vi hát trên sóng Đài Tiếng nói Việt Nam). Nhưng sáng tác của nhạc sĩ Phan Huỳnh Điểu tạo dấu ấn cá nhân, làm nên ca khúc trữ tình đặc sắc, còn mãi với thời gian. Nhiều người biết đến ca khúc "Bóng cây Kơnia" của Phan Huỳnh Điểu qua tiếng hát của Măng Thị Hội - ca sĩ người Ba Na, một giọng hát trong sáng như suối ngàn, vang sâu và hùng vĩ như núi rừng Tây Nguyên./.
hà linh
