Cần đa dạng, phù hợp với nhu cầu người học
Đào tạo nghề, kỹ năng lao động đối với lao động nông thôn
Giai đoạn 2018-2022, có gần 13.400 lao động nông thôn trên địa bàn thành phố được hỗ trợ đào tạo nghề, trung bình mỗi năm có hơn 2.600 người. Nhưng đến năm 2023, chỉ còn 315 lao động nông thôn được hỗ trợ. Số lượng lao động nông thôn tham gia học nghề ít đi vì hoạt động đào tạo nghề giảm sức hút. Do vậy, việc đa dạng các lớp học nghề và tăng cường kết nối việc làm...trở thành nhu cầu cấp thiết của đông đảo lao động nông thôn hiện nay.
Cần hỗ trợ kỹ năng, sự kết nối
Mong muốn tận dụng thời gian nhàn rỗi để nâng cao thu nhập là nguyện vọng chính đáng của nhiều lao động ở nông thôn. Chị Nguyễn Thị Gần (38 tuổi) ở thôn 8, xã Liên Khê (huyện Thủy Nguyên) cho biết: "Là mẹ đơn thân, tôi thường nhận công việc thời vụ tại các công trình xây dựng, thu nhập không ổn định để có tiền nuôi con. Tôi muốn học thêm nghề cắt may quần áo và mong được các đơn vị giới thiệu việc làm kết nối với một số xưởng gia công may mặc để có thể nhận việc tại nhà, dành nhiều thời gian hơn để chăm lo gia đình. Hiện, tôi đăng ký tham gia các lớp học may với địa phương, nhưng các lớp học nghề chưa được triển khai".
Nhu cầu của lao động nông thôn khá lớn, nhưng tại một số thời điểm, công tác đào tạo nghề chưa kịp thời, chưa đáp ứng nhu cầu, nguyện vọng của người dân. Trưởng Phòng Giáo dục nghề nghiệp (Sở Lao động- Thương binh và Xã hội) Nguyễn Thị Ngân phân tích, trong giai đoạn 2015-2020, mỗi năm, trên địa bàn thành phố có khoảng 2 nghìn lượt lao động nông thôn được tham gia các lớp đào tạo nghề. Nhờ vậy, một số nghề truyền thống được duy trì như: dệt chiếu cói, mây tre đan, thêu ren, chạm khắc đá... Tuy nhiên, thời gian gần đây, số lượng người tham gia các lớp đào tạo nghề giảm đáng kể do nguyên nhân khách quan là thời gian ảnh hưởng của dịch COVID-19, hoạt động mở các lớp đào tạo nghề đối với lao động nông thôn bị gián đoạn. Bên cạnh đó, yếu tố chủ quan khác là nhiều lao động nông thôn đăng ký ứng tuyển và làm việc trong các doanh nghiệp thuộc khu, cụm công nghiệp; một số lớp dạy nghề chưa phù hợp nguyện vọng của người học nên ít người tham gia...
Tại một số địa phương, hoạt động đào tạo nghề cho lao động nông thôn chưa thực hiện kịp thời do thiếu kinh phí. Theo Trưởng Phòng Lao động- Thương binh và Xã hội huyện An Lão Nguyễn Văn Phương, qua rà soát trên địa bàn huyện An Lão có hơn 200 nhân khẩu thuộc hộ nghèo, hơn 1.600 người thuộc hộ cận nghèo chưa có kỹ năng việc làm, kiến thức sản xuất. Phần lớn lao động trong các hộ nghèo, hộ cận nghèo thuộc diện ưu tiên lập danh sách tham gia các lớp đào tạo nghề, kỹ năng lao động. Tuy nhiên, từ đầu năm 2024 đến nay, phòng chưa tổ chức, bố trí được lớp dạy nghề vì thiếu kinh phí. Để duy trì hoạt động đào tạo nghề đối với lao động nông thôn, phòng đang đề xuất UBND huyện, Sở Lao động-Thương binh và Xã hội bố trí ngân sách, điều phối nguồn lực từ các dự án phù hợp để xây dựng cơ chế, kế hoạch lâu dài hỗ trợ kỹ năng nghề, giới thiệu việc làm dành cho hoạt động đào tạo nghề đối với lao động thiếu, nhỡ việc làm, lao động khuyết tật, yếu thế trên địa bàn huyện.
Chủ động phối hợp, nâng cao hiệu quả
Từ kết quả hỗ trợ đào tạo nghề cho lao động nông thôn cho thấy tín hiệu bước đầu chuyển dịch cơ cấu lao động, tái cơ cấu kinh tế, phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa công nghiệp gắn với Chương trình xây dựng nông thôn mới trên địa bàn thành phố. Cùng với đó, hoạt động này góp phần tăng tỷ lệ lao động qua đào tạo trên địa bàn thành phố từ 75% (năm 2015) đạt 86,5% (năm 2023). Tuy nhiên, theo số liệu thống kê rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo trên địa bàn thành phố đầu năm 2024 của Sở Lao động-Thương binh và Xã hội, hơn 900 người thuộc hộ cận nghèo, gần 2.400 người thuộc hộ nghèo ở khu vực nông thôn không có kiến thức về sản xuất, kỹ năng lao động... Theo Giám đốc, Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã thủ công mỹ nghệ huyện An Dương Đoàn Thị Nga, hiện hợp tác xã đào tạo, hỗ trợ hơn 50 phụ nữ ở nông thôn khuyết tật có hoàn cảnh khó khăn tham gia học nghề, nhận làm sản phẩm đan móc thủ công và được hợp tác xã thu mua tận nơi. Tuy nhiên, với mức thu nhập trung bình còn thấp (2,5 triệu đồng-3 triệu đồng/tháng), không ít người lao động chưa bền bỉ, gắn bó với nghề. Thậm chí, nhiều người dễ rơi vào bẫy việc làm “việc nhẹ, lương cao” trực tuyến trên mạng xã hội hoặc bị dụ dỗ tham gia các nhóm xin tiền trên phố... Do đó, Phòng Lao động-Thương binh và Xã hội các địa phương cần phối hợp với đơn vị giới thiệu việc làm tăng cường khảo sát, hỗ trợ lao động nông thôn có nhu cầu tìm việc, nâng cao thu nhập.
Trung tâm Dịch vụ việc làm Hải Phòng (Sở Lao động- Thương binh và Xã hội) dự kiến tăng cường mở rộng liên kết để đa dạng các lớp đào tạo nghề đối với lao động nông thôn. Phó giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hải Phòng Đặng Thị Mai thông tin, từ đầu năm 2024 đến nay, Trung tâm tiếp nhận, thẩm định gần 8 nghìn hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp. Qua đó, Trung tâm cũng sàng lọc, phân loại nguyện vọng, nhu cầu học nghề của người lao động. Để từ kênh thông tin này, thời gian tới, Trung tâm có thêm căn cứ mở rộng phạm vi phối hợp với các cơ sở đào tạo nghề, tổ chức thêm các khóa dạy nghề nấu ăn, làm móng,tóc, gội đầu dưỡng sinh... phù hợp năng lực, nhu cầu của lao động nông thôn.
Cùng với việc tăng cường tổ chức quản lý, đa dạng hóa hoạt động đào tạo nghề dành cho lao động nông thôn, theo Phó giám đốc Sở Lao động- Thương binh và Xã hội Phạm Thị Huyền, Sở khuyến khích mỗi cơ sở giáo dục nghề nghiệp thành lập bộ phận hỗ trợ việc làm, hỗ trợ người học nghề, nhất là lao động nông thôn và huyện đảo để bảo đảm hoạt động đào tạo nghề cho lao động đúng, trúng với nguyện vọng của người lao động, nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp. Đồng thời, Sở đề xuất, tham mưu thành phố xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù để khích lệ, động viên lao động nông thôn tham gia các hoạt động đào tạo nghề, góp phần nâng cao thu nhập, đời sống của người dân khu vực ngoại thành, thiết thực, cụ thể mục tiêu giảm nghèo bền vững.
Bài, ảnh: Huy Đại
1.060 chữ
Thấy và nghĩ
Kiểm tra, giám sát chặt bữa ăn ca
Giữa tháng 5-2024, khoảng 100 công nhân tại Công ty TNHH Dechang Việt Nam (Khu công nghiệp Giang Điền, tỉnh Đồng Nai) có dấu hiệu bị ngộ độc thực phẩm, như: đau bụng, buồn nôn, chóng mặt... sau khi ăn suất ăn chiều. Cũng vào khoảng thời gian này, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) có văn bản gửi Sở Y tế Vĩnh Phúc đề nghị đình chỉ ngay bếp ăn của Công ty TNHH Shinwon Ebenezer Việt Nam (tỉnh Vĩnh Phúc) sau vụ việc 350 công nhân công ty này nhập viện nghi do ngộ độc thực phẩm. Những vụ ngộ độc xảy ra liên tiếp làm dấy lên nỗi lo trong dư luận xã hội về bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm của bữa ăn ca tại các doanh nghiệp.
Hiện, trên địa bàn thành phố có gần 1 nghìn doanh nghiệp (có tổ chức công đoàn) bố trí bữa ăn ca hoặc chi khoản tiền ăn ca đối với người lao động, khoảng 280 bếp ăn tập thể, dịch vụ cung cấp bữa ăn đối với khoảng 120 nghìn đến 300 nghìn công nhân trong các khu công nghiệp, nhà máy, xí nghiệp. Không ít doanh nghiệp nỗ lực hỗ trợ để nâng giá trị bữa ăn ca (22 nghìn-30 nghìn/bữa) để bảo đảm dinh dưỡng đối với người lao động. Tuy nhiên, do điều kiện cơ sở vật chất, nhân lực hạn chế, nhiều doanh nghiệp không tổ chức nấu ăn tại công ty mà hợp đồng với các cơ sở cung cấp thức ăn công nghiệp bên ngoài. Các công ty cung cấp suất ăn công nghiệp nấu từ nơi khác vận chuyển đến nên khó kiểm soát chất lượng, cũng như bảo đảm an toàn, vệ sinh thực phẩm trong quá trình chế biến. Trong thời tiết nắng nóng, thức ăn không được bảo quản kỹ lưỡng có thể là nguyên nhân gây ngộ độc tập thể.
Vì vậy, trong trường hợp không tổ chức bếp ăn tập thể được, các doanh nghiệp cần chọn lựa đơn uy tín, có giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm, tổ chức Đoàn kiểm tra đột xuất về nguồn gốc, xuất xứ nguyên liệu “đầu vào”, cũng như quá trình chế biến, bảo quản, vận chuyển đồ ăn. Cùng với đó, đối với các doanh nghiệp tổ chức bếp ăn tại doanh nghiệp, Thanh tra ngành Lao động- Thương binh và Xã hội, Liên đoàn Lao động thành phố, tổ chức Công đoàn ngành... cần tăng cường công tác quản lý, giám sát bảo đảm chất lượng bữa ăn ca nhất là trong thời tiết nắng, nóng với mục tiêu “phòng” hơn chữa, ngăn ngừa từ xa đối với các vụ ngộ độc tập thể, bảo đảm sức khỏe của người lao động- tài sản quý nhất đối với doanh nghiệp.
Đại Thắng
(450 chữ)
