'Bài toán' giữ chân vận động viên giỏi

Sự chia tay đáng tiếc

Ngay sau khi mùa giải LPBank V.League 2025/2026 khép lại, hàng loạt cầu thủ chất lượng của Câu lạc bộ Hải Phòng như Đình Triệu, Triệu Việt Hưng, Nhật Minh... thông báo chia tay đội bóng.

Đây đều là những gương mặt khẳng định được giá trị trên sân Lạch Tray và góp mặt trong đội tuyển quốc gia. Trước đó, khi mùa giải chưa đi hết nửa chặng đường, chân sút chủ lực Fred Friday cũng bất ngờ chấm dứt hợp đồng để gia nhập Câu lạc bộ Ninh Bình.

Thời điểm Fred Friday rời đi, Hải Phòng đang nằm trong nhóm đầu bảng xếp hạng. Sự thiếu vắng tiền đạo này khiến sức mạnh hàng công suy giảm rõ rệt, chặn đứng chuỗi trận thăng hoa và khiến đội chủ sân Lạch Tray khép lại mùa giải ở vị trí giữa bảng.

Dù giá trị hợp đồng không được công bố, người hâm mộ đều hiểu chế độ đãi ngộ tại Ninh Bình hấp dẫn hơn. Trước đó, đội bóng Cố đô Hoa Lư cũng chiêu mộ nhiều cầu thủ chất lượng, trong đó có 3 cầu thủ quê Hải Phòng đang khoác áo Thể Công - Viettel là Hoàng Đức, Trương Tiến Anh và Đức Chiến.

Không chỉ bóng đá, nhiều môn thể thao khác của Hải Phòng cũng từng mất những vận động viên tài năng. Tiêu biểu là tay vợt sinh năm 2011 Nguyễn Thị Thu Huyền - được xem là "thần đồng" cầu lông Việt Nam.

Thu Huyền sớm bộc lộ năng khiếu khi vô địch Giải cầu lông thiếu niên, nhi đồng tỉnh Hải Dương từ năm 5 tuổi; giành cú đúp vô địch đơn nữ, đôi nữ Giải cầu lông thiếu niên, nhi đồng toàn quốc năm 9 tuổi và được triệu tập đội tuyển quốc gia khi mới học lớp 5.

Năm 2022, cô vô địch đơn nữ Đại hội Thể dục thể thao tỉnh Hải Dương lần thứ IX; năm 2024 giành ngôi á quân đơn nữ U15 Giải vô địch cầu lông U15 và U17 châu Á trước khi được Đồng Nai - một trong những trung tâm cầu lông mạnh nhất cả nước chiêu mộ.

Theo bảng xếp hạng của Liên đoàn Cầu lông thế giới cuối tháng 7, Thu Huyền đứng thứ 290 đơn nữ thế giới, tăng tới 752 bậc so với tháng 12/2025.

Ở môn bóng chuyền, từng là một trong những đội mạnh của cả nước, Hải Phòng hiện thi đấu ở hạng dưới. Trước đây, bóng chuyền Hải Dương cũng chứng kiến nhiều trụ cột rời quê hương do chế độ đãi ngộ thấp.

Có thời điểm, đội duy trì 36 vận động viên nhưng chỉ 3 người được hưởng mức hỗ trợ 3 - 4 triệu đồng/tháng, số còn lại chỉ được bảo đảm tiền ăn. Trong khi đó, nhiều đơn vị như Quân đội, Hóa chất Đức Giang, Than Quảng Ninh sẵn sàng trả mức lương và phụ cấp từ 20 - 40 triệu đồng/tháng, tạo sức hút lớn đối với các vận động viên.

Chính sách phải đủ sức giữ chân nhân tài

Hơn một năm sau khi Hải Phòng và Hải Dương hợp nhất, thể thao thành tích cao của thành phố có thêm lợi thế về lực lượng, truyền thống đào tạo và nguồn lực đầu tư. Tuy nhiên, cùng với cơ hội là áp lực giữ chân những tài năng trước sức hút từ các địa phương có tiềm lực tài chính mạnh hơn.

Những hạn chế này cũng được chỉ ra trong Đề án "Phát triển thể dục, thể thao thành phố Hải Phòng đến năm 2030, định hướng đến năm 2045". Theo đó, một số môn thể thao trọng điểm chưa được đầu tư tương xứng; cơ chế, chính sách còn bất cập; chế độ dinh dưỡng, đãi ngộ và việc làm sau giải nghệ chưa đáp ứng yêu cầu. Trong khi đó, tác động của cơ chế thị trường khiến công tác quản lý, đào tạo và giữ chân vận động viên ngày càng gặp nhiều áp lực.

Theo anh Nguyễn Đình Tự, Trưởng Phòng Quản lý thể dục thể thao (Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch), Đề án đề ra nhiều giải pháp khuyến khích, thu hút nhân tài. Thành phố sẽ rà soát, tăng cường nguồn nhân lực; tuyển dụng đặc cách đối với những vận động viên có nhiều năm cống hiến và đạt thành tích đặc biệt xuất sắc như giành huy chương Olympic, vô địch thế giới, vô địch châu Á...

Xây dựng chính sách hỗ trợ vận động viên sau giải nghệ như học nghề, ưu tiên xét tuyển vào các cơ quan, đơn vị công lập. Đây là giải pháp được kỳ vọng sẽ tạo động lực để vận động viên yên tâm cống hiến lâu dài, đồng thời bổ sung nguồn huấn luyện viên chất lượng cho thể thao thành phố.

Thực tế cho thấy, nhiều vận động viên tài năng phải rời quê hương để tìm kiếm môi trường có điều kiện phát triển tốt hơn. Nguyên nhân không phải vì họ thiếu tình cảm với nơi đã đào tạo mình, mà do chế độ, chính sách chưa đủ sức cạnh tranh.

Khi địa phương khác sẵn sàng đưa ra mức lương cao, kèm khoản “lót tay” hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng cùng cam kết việc làm ổn định sau khi giải nghệ, việc vận động viên lựa chọn ra đi là điều dễ hiểu.

Giữ chân vận động viên giỏi không chỉ dừng ở việc nâng cao thu nhập. Điều họ cần còn là một lộ trình phát triển nghề nghiệp rõ ràng, môi trường tập luyện chất lượng và sự bảo đảm cho tương lai sau khi giải nghệ. Đây mới là nền tảng để xây dựng lực lượng thể thao thành tích cao một cách bền vững.

Dẫu vậy, nhiều vận động viên tài năng của Hải Phòng vẫn lựa chọn gắn bó và cống hiến cho quê hương. Đây không chỉ là nguồn lực quan trọng để thể thao đất Cảng hướng tới những mục tiêu cao tại Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X vào cuối năm nay, mà còn là nền tảng để hiện thực hóa mục tiêu phát triển thể thao thành tích cao bền vững trong giai đoạn mới.