(HPĐT)- Sau cuộc họp kéo dài từ ngày 2 đến 6-12, Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hợp Quốc (UNESCO) công nhận thêm 63 di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Qua những di sản mới này, nét đẹp văn hóa đa sắc màu trên thế giới được lan tỏa, thúc đẩy con người khám phá, trân trọng và bảo tồn.
Ghi dấu tinh hoa truyền thống
Mỗi năm, danh sách di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO lại mở rộng, rọi sáng những giá trị nghệ thuật và truyền thống độc đáo từ khắp nơi trên thế giới. Năm nay, nhiều di sản mới được ghi nhận góp phần làm phong phú thêm bức tranh đa dạng văn hóa toàn cầu. Nổi bật, lễ hội Nawrouz tôn vinh mặt trời, thiên nhiên và mùa xuân, do 13 quốc gia châu Á cùng đề xuất. Lễ hội này không chỉ mang ý nghĩa về tình yêu thiên nhiên, mà còn là dịp để cộng đồng gắn kết thông qua các trò chơi, cuộc thi, và biểu diễn âm nhạc dân gian. Điểm nhấn khác là nghệ thuật chế tác và chơi đàn rubab – nhạc cụ cổ truyền có sức sống bền bỉ qua hàng thế kỷ ở các quốc gia như Afghanistan, Iran, Tajikistan và Uzbekistan. Đây là lần đầu nghệ thuật chế tác rubab được công nhận trên danh sách di sản đại diện, khẳng định sự phong phú của nhạc cụ trong nền văn hóa Trung Á.
Ngoài các di sản được công nhận với quy mô quốc tế, một số di sản mang tính khu vực cũng gây ấn tượng mạnh, như điệu múa dân gian K'cimi của vùng Tropojë, Albania. Điệu múa này không chỉ là biểu tượng của sự năng động và gắn kết cộng đồng, mà còn chứa đựng cả câu chuyện về lịch sử, phong tục của một vùng đất giàu bản sắc.
Năm nay, Việt Nam cũng góp mặt, khi chúng ta có di sản thứ 16 được UNESCO ghi danh. Đó là Lễ hội Vía Bà Chúa xứ núi Sam ở Châu Đốc, An Giang. Đặc biệt, năm nay đánh dấu cột mốc lần đầu di sản từ một số quốc gia nhỏ bé như Botswana và Samoa được đưa vào danh sách. Đây là lời nhắc nhở rằng mọi quốc gia, dù lớn hay nhỏ, đều có thể đóng góp vào kho tàng văn hóa chung của nhân loại.
Thúc đẩy nỗ lực bảo tồn
Phấn khởi hơn nữa khi năm nay, nhờ nỗ lực bảo tồn, có 3 di sản đến từ Trung Quốc được đưa ra khỏi danh sách cần được bảo vệ khẩn cấp. Đó là nghệ thuật dệt thổ cẩm truyền thống của dân tộc Lê ở Hải Nam, nơi họa tiết trên vải được sử dụng để lưu lại các đường nét của lịch sử và văn hóa qua muôn đời; Tết Nguyên đán của tộc người Khương ở vùng Tứ Xuyên đóng vai trò quan trọng trong tuyên truyền về an ninh lương thực và bảo vệ môi trường, nhất là sau trận động đất kinh hoàng năm 2008; kỹ thuật xây cầu gỗ truyền thống phổ biến ở Phúc Kiến, Chiết Giang và vùng ven biển phía Đông Nam Trung Quốc là cầu nối giữa các cộng đồng và là điểm nhấn của kiến trúc đất nước này. Bên cạnh đó, UNESCO cũng ghi nhận 3 hoạt động bảo vệ di sản tốt ở Slovakia, Ukraine và Oman, đánh giá cao ý thức giữ gìn văn hóa ngày càng cao của các quốc gia.
Theo nhận định của Tổng giám đốc UNESCO Audrey Azoulay, đến nay, ranh giới giữa di sản vật thể và phi vật thể dần được xóa mờ, vì chính những giá trị về văn hóa đang kết nối con người, giúp chúng ta nhìn nhận được giá trị tinh thần của nhiều di sản khác nhau. Với việc công nhận những di sản này, UNESCO mời gọi con người từ khắp nơi cùng nhau khám phá nét đẹp đa dạng của thế giới. Quan trọng hơn cả, khám phá di sản trên khắp thế giới sẽ giúp gắn kết các quốc gia, những cộng đồng người xa lạ xích gần nhau hơn trong nỗ lực chung để bảo vệ văn hóa. Những di sản phi vật thể không chỉ là biểu tượng của ký ức và bản sắc, mà còn là nguồn cảm hứng và tri thức cho thế hệ tương lai.
TRẦN NGỌC (tổng hợp)
