Ban hành khung đạo đức quốc gia cho trí tuệ nhân tạo

Ngày 10/3/2026, Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành thông tư số 05/2026/TT-BKHCN quy định khung đạo đức trí tuệ nhân tạo quốc gia. Văn bản này thiết lập các tiêu chuẩn đối với tổ chức, cá nhân trong quá trình phát triển hệ thống trí tuệ nhân tạo, bảo đảm không gây hại đến tính mạng, sức khỏe và danh dự con người.

Theo quy định, các đơn vị phải thiết kế hệ thống an toàn ngay từ đầu, dự báo kịch bản nguy hiểm và xây dựng biện pháp phòng ngừa. Việc thiết lập tiêu chí chất lượng cho dữ liệu, mô hình và xây dựng cơ chế kiểm thử nội bộ là bắt buộc trước khi triển khai. Khung đạo đức cũng yêu cầu con người phải giữ quyền kiểm soát và khả năng can thiệp vào mọi quyết định của hệ thống. Đồng thời, các biện pháp bảo vệ an ninh mạng phải được áp dụng để ngăn chặn hành vi xâm nhập, chiếm quyền điều khiển hoặc rò rỉ dữ liệu.

Khung đạo đức nhấn mạnh việc tôn trọng quyền con người, bảo đảm công bằng và không phân biệt đối xử. Tổ chức, cá nhân cần áp dụng biện pháp rà soát để hệ thống không xâm phạm quyền riêng tư hay tự do ý chí của công dân. Đặc biệt, cần giảm thiểu thiên lệch dữ liệu và xem xét tác động đối với các nhóm dễ bị tổn thương như trẻ em, người cao tuổi. Các đơn vị có trách nhiệm thông báo minh bạch về phạm vi và giới hạn của hệ thống để tránh gây hiểu nhầm cho người dùng.

Ngoài ra, quy định khuyến khích phát triển trí tuệ nhân tạo theo hướng bền vững, tiết kiệm năng lượng và phù hợp với bản sắc văn hóa Việt Nam. Việc nghiên cứu cần thúc đẩy lợi ích xã hội, chia sẻ tri thức nhưng vẫn bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Khung đạo đức này sẽ được rà soát định kỳ 3 năm một lần để cập nhật phù hợp với thực tiễn.

Việc ban hành khung đạo đức góp phần cụ thể hóa nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển khoa học công nghệ, đồng thời hỗ trợ thực thi luật trí tuệ nhân tạo có hiệu lực từ đầu tháng 3/2026.