(HPĐT)- Một bức tự họa được truyền tụng nhiều trở nên quen mặt với công chúng nghệ thuật rộng rãi trong những thập niên cuối thế kỷ 20, đầu thế kỷ 21 lột tả đầy khắc nghiệt nỗi đau cả thể xác lẫn tinh thần của nữ chủ nhân. Frida Kahlo - nữ họa sĩ tài năng, cá tính của đất nước Mexico giàu bản sắc ở Bắc Mỹ - đã sống một cuộc đời thấm đẫm bi kịch, bi thương nhưng cũng sôi động, tràn đầy cảm hứng...
Tác phẩm “Chân dung tự họa với vòng cổ gai và chim ruồi”.
Sinh năm 1907, Frida Kahlo gặp tai ách đầu tiên ngay khi ở tuổi lên 6. Một trận sốt bại liệt khiến cô bé Frida phải gánh chịu di chứng vận động. Sớm được làm quen với nghệ thuật, giao du trong môi trường nghệ thuật, nhưng dự định trước hết của Frida Kahlo lại là trở thành bác sĩ. Tiếc rằng tai nạn giao thông khủng khiếp vào năm Frida Kahlo chưa đầy 20 tuổi khiến giấc mơ bác sĩ khép lại. Những ca mổ, những giai đoạn dài vào bệnh viện để chữa trị và phục hồi các chấn thương, sự đau đớn thể xác dai dẳng trói buộc cô gái có tâm hồn phóng khoáng vào những ngày thường chật vật. Frida Kahlo dùng hội họa làm phương tiện biểu đạt nội tâm và bất lực trước giới hạn của sức khỏe cùng sự tuyệt vọng trong cuộc hôn nhân với người chồng tài năng không kém: họa sĩ Diego Rivera...
Do sức khỏe hạn chế và những hoạt động xã hội thu hút phần lớn năng lượng, thời gian, tâm sức Frida Kahlo dành cho hội họa không nhiều. Nhưng gia tài nghệ thuật mà Frida Kahlo để lại (chừng 150 bức tranh trong đó quãng 1/3 là tự họa) luôn được đón nhận nồng nhiệt ở Mexico và ngoài đất nước. Nghệ thuật của Frida Kahlo, nhất là loạt tự họa, hòa trộn một cách khúc triết, duyên dáng sắc thái dân gian Mexico với tinh thần lãng mạn, phóng túng, không câu nệ hình thức của văn hóa pop... bắt đầu manh nha ở Bắc Mỹ và phương Tây thời điểm đó.
Kể từ sau khi qua đời năm 1954, trải dài nửa cuối thế kỷ 20 và tận đến bây giờ, cuộc đời cũng như nghệ thuật của Frida Kahlo luôn được nghiên cứu, tìm kiếm ở cả Mexico và thế giới. Sách, phim ảnh lấy cảm hứng từ Frida Kahlo cũng mang lại nhiều thành công cho các các giả, các ê kíp nghệ thuật. Dù vậy, nhiều thông điệp và những bí ẩn trong hội họa của Frida Kahlo, nhất là những bức tự họa vẫn chưa được khám phá, giải mã thỏa đáng. Bức tự họa “Self-Portrait with Thorn Necklace and Hummingbird” (Chân dung tự họa với vòng cổ gai và chim ruồi) sáng tác năm 1940 là một trong những tác phẩm nổi tiếng hơn cả của bà. Những sợi dây gai quấn quanh cân cổ rớm máu, nhân vật im lặng và kiêu hãnh chịu đựng nỗi đớn đau của mình, những nỗi đớn đau góp phần đưa tên tuổi Frida Kahlo lan tỏa toàn cầu, trở thành một thương hiệu vẫn có khả năng tạo ra lợi nhuận ngay cả khi bà không còn trên trái đất./.
Ngô hương sen
