Chỉ còn gần nửa tháng nữa là đến Tết Nguyên đán. Những người làm bánh gai ở thị trấn Ninh Giang (Ninh Giang) đã chuẩn bị nguyên liệu làm bánh từ rất sớm.
Giáp Tết, trung bình mỗi ngày, cơ sở bánh gai của gia đình ông Trần Đức Thế gói khoảng 2 vạn chiếc
Đến thăm cơ sở sản xuất bánh gai Minh Tân của gia đình ông Trần Đức Thế, chúng tôi cảm nhận rõ không khí Tết đã đến gần. Ông Thế cho biết, làm bánh gai là nghề truyền thống của gia đình, đến ông là đời thứ 5. Cũng giống nhiều nghề khác, làm bánh gai cũng có “mùa”. Trong năm, gia đình ông vẫn làm bánh, song “mùa” chính làm bánh gai là mùa đông. Trong tiết trời se lạnh, bánh sẽ để được lâu hơn. Trung bình mỗi ngày, gia đình ông Thế gói khoảng 1.000 - 1.200 chiếc, mùa đông thì tăng lên 2.000 chiếc. Những ngày áp Tết, cơ sở sản xuất tăng gấp 7-10 lần ngày thường, trung bình mỗi ngày gói khoảng 2 vạn chiếc. Ngày thường, gia đình ông chỉ thuê thêm từ 5-7 lao động, song ngày Tết, số lượng lao động tăng lên đến 20 người. Để có nguồn nguyên liệu phục vụ sản xuất, từ tháng 11 âm lịch, ông đã phải nhập hàng. Đã thành thông lệ, trước Tết khoảng 1 tháng là khách hàng trong và ngoài tỉnh gọi điện đặt hàng. Từ nghề làm bánh gai, gia đình ông Thế đã có cuộc sống sung túc. Mỗi năm, trừ chi phí, gia đình ông còn lãi 200 triệu đồng.
Đến cơ sở sản xuất của gia đình chị Lê Thị Hợp ở khu 2, tuy đã hơn 11 giờ trưa, nhưng công nhân ở đây vẫn miệt mài làm việc. Chị Hiền, một công nhân của cơ sở cho biết: “Những ngày áp Tết, mọi người làm việc không có giờ nghỉ. Có đơn đặt hàng là làm, có thể không nghỉ trưa, hoặc làm từ 2-3 giờ sáng để còn kịp gửi hàng cho khách ở TP Hải Dương, Hà Nội… Có những lần, bánh gửi đến tay khách hàng vẫn còn ấm nóng”. Trung bình mỗi ngày, cơ sở của chị Hợp sản xuất khoảng 5.000 chiếc bánh. Những ngày áp Tết, cơ sở gói khoảng 2 vạn chiếc/ngày, thậm chí có ngày lên đến 5 vạn chiếc. Công nhân cũng tăng lên 25 người/ngày, gấp ba so với ngày thường. Để có nguồn nguyên liệu ổn định phục vụ sản xuất, chị Hợp phải ký hợp đồng với một số chủ cung cấp.
Theo thống kê của UBND thị trấn Ninh Giang, hiện nay thị trấn chỉ có 25 hộ làm bánh gai. Hằng ngày, cả thị trấn ước sản xuất khoảng 1 vạn chiếc. Tết đến, xuân về là dịp nhiều khách hàng tìm mua bánh gai. Đồng chí Phó Chủ tịch UBND thị trấn Ninh Giang Đào Văn Khánh cho biết: "Do sau Tết Nguyên đán, Ninh Giang có nhiều lễ hội thu hút khách thập phương trong và ngoài tỉnh đến thăm, đi lễ. Ai cũng muốn có một món quà, vì thế số lượng bánh gai do người dân thị trấn làm ra trong khoảng thời gian Tết và ra giêng rất lớn, từ 5-7 vạn chiếc/ngày". Trước đây, để làm ra được một chiếc bánh tất cả các công đoạn đều phải phụ thuộc vào con người. Song những năm gần đây, người làm bánh đã biết sử dụng máy móc vào một số công đoạn để giảm bớt thời gian, nhân lực và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Tuy nhiên, nghề làm bánh gai đã và đang gặp nhiều khó khăn. Thị trường tiêu thụ bánh không ổn định, chỉ làm theo mùa vụ và bán trên thị trường tự do. Thời hạn bảo quản bánh chỉ từ 3-5 ngày nên khó mang đi xa. Do đó, đến nay, bánh gai vẫn chưa thể xuất khẩu. Thêm vào đó, thu nhập từ nghề này thấp, trung bình từ 1,5-1,8 triệu đồng/người/ tháng nên nhiều người không mặn mà với nghề truyền thống. Đến nay, nghề làm bánh gai ở thị trấn Ninh Giang vẫn chưa được công nhận làng nghề nên thiếu nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển.
HẠNH HOA
