Bảo đảm cấp nước an toàn cho nhân dân thành phố: Kiểm soát chặt chất lượng nguồn nước thô

Cán bộ kỹ thuật Công ty cổ phần Cấp nước Hải Phòng kiểm tra chất lượng nguồn nước bổ cập vào sông Rế qua hệ thống quan trắc tự động. 

- Thực hiện kế hoạch cấp nước an toàn năm 2021, công ty đã phối hợp cùng các đơn vị liên quan triển khai những giải pháp gì ?

- Trong năm 2021, công ty hoàn thành lắp đặt các trạm quan trắc online độ dẫn điện tại toàn bộ các điểm cống đầu nguồn lấy nước và các điểm có nguy cơ ô nhiễm cao để kiểm soát từ xa và thường xuyên hơn khả năng xâm nhập mặn, ô nhiễm các nguồn nước. Công ty khai thác hiệu quả cao hệ thống theo dõi, giám sát từ xa SCADA và tiếp tục đầu tư xây dựng hệ thống quản lý thông tin địa lý GIS, nhằm nâng cao năng lực điều hành, quản lý tổng thể mạng lưới cấp nước. Đồng thời, tiếp tục hoàn thiện và bổ sung các giải pháp công nghệ, vật liệu mới để xử lý nước tại các nhà máy nước. Chất lượng nước đầu ra cũng được tăng cường kiểm soát thông qua các hệ thống cảnh báo tự động, chỉ thị sinh học, phân tích mẫu nước hằng ngày, hằng giờ tại các nhà máy nước và tại phòng xét nghiệm đạt tiêu chuẩn ISO 17025:2005. Theo kết quả phân tích chất lượng nước năm 2021 của Sở Y tế thành phố, 100% số mẫu nước đô thị đạt tiêu chuẩn ăn uống, sinh hoạt theo Quy chuẩn của Bộ Y tế.

Cùng với đó, các công ty khai thác công trình thủy lợi triển khai nhiều giải pháp hạn chế các nguồn ô nhiễm xả thải trực tiếp vào các sông thu nước thô. Tại khu vực sông Rế, trên địa bàn huyện An Dương và quận Hồng Bàng có 15 điểm xả nước thải sinh hoạt trực tiếp từ các khu dân cư, gây ô nhiễm nguồn nước sông trong thời gian dài. Năm 2021, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi An Hải khắc phục tạm thời bằng cách lắp đặt các cánh phai, điều chỉnh dòng chảy hoặc bơm cưỡng bức sang các lưu vực khác để giảm thiểu lượng nước thải trực tiếp ra sông Rế. Đồng thời, đơn vị này cũng đang vận hành công trình xử lý nước thải phân tán công suất 135 m3/ngày được đưa vào hoạt động tại làng nghề làm bánh đa, xã Tân Tiến (huyện An Dương). Theo đánh giá của Công ty cổ phần Cấp nước Hải Phòng, đây là mô hình hiệu quả cao, nên đầu tư xây dựng tại các khu vực khác có nguy cơ ô nhiễm cao để hạn chế ô nhiễm các sông lấy nước thô của thành phố.

- Đồng chí đánh giá nguy cơ lớn nhất đối với việc bảo đảm cấp nước an toàn trên địa bàn thành phố trong năm 2022 là gì ?

- Nguy cơ lớn nhất đối với cấp nước an toàn trong năm tới vẫn là việc kiểm soát chất lượng nguồn nước thô. Nguồn nước thô sử dụng cho sản xuất nước sạch sinh hoạt của người dân thành phố gồm: sông Rế, sông Đa Độ, sông Chanh Dương, sông Giá vẫn đang ngày càng ô nhiễm. Kết quả kiểm tra 2.300 mẫu nước thô của Công ty cổ phần Cấp nước Hải Phòng trong năm 2021 cho thấy, các chỉ tiêu hợp chất hữu cơ, amoni, nitrit, mangan, vi khuẩn… không đạt QCVN 08 của Bộ Tài nguyên và Môi trường về chất lượng nước mặt phục vụ sản xuất nước sinh hoạt. Đáng chú ý, hàm lượng mangan tại sông Rế có thời điểm lên đến hơn 5000 mg/l, cao gấp hơn 2 lần tiêu chuẩn cho phép.

Theo đánh giá của công ty, trên sông Rế có hơn 40 điểm nguy cơ ô nhiễm; sông Đa Độ có hơn 20 điểm; sông Giá hơn 30 điểm; sông Chanh Dương là gần 10 điểm. Bên cạnh việc ngày càng bị ô nhiễm, nguồn nước thô phục vụ sản xuất nước sinh hoạt cũng đang cạn kiệt, xâm nhập nhập mặn do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu. So với trung bình những năm trước, độ mặn trên các sông tăng cao gấp hơn 10 lần.

- Công ty sẽ có những giải pháp gì để ứng phó với thách thức về an toàn nguồn nước đang ngày càng gia tăng?

- Trong thời gian tới, công ty tiếp tục cập nhật và bổ sung kế hoạch cấp nước an toàn trên địa bàn thành phố trong năm 2022. Trong đó, tăng cường phối hợp với các đơn vị khai thác công trình thủy lợi, lắp đặt thêm các điểm quan trắc trên các sông lấy nước để phát hiện bất thường sớm và có biện pháp xử lý; xây dựng kịch bản xử lý khủng hoảng nguồn nước và tổ chức diễn tập khắc phục sự cố cấp nước an toàn. Công ty cũng hoàn thành việc đấu nối hệ thống truyền dẫn giữa các vùng, kịp thời luân chuyển nước từ các nhà máy khác bổ sung cho các khu vực bị sự cố về nước. Đồng thời, tích cực phối hợp các địa phương tăng cường tuyên truyền, nhất là tại các khu dân cư gần nguồn cấp nước thô về ý nghĩa, tầm quan trọng của việc bảo vệ nguồn nước đối với sức khỏe của chính bản thân và gia đình.

Hiện nay, công ty đang phối hợp với một số đơn vị liên quan triển khai các dự án nghiên cứu, xây dựng phần mềm quản lý chất lượng nước sông kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và hệ thống thiết bị cảm biến đặt tại nhiều điểm dọc tuyến sông. Khi phát hiện các dấu hiệu ô nhiễm, phần mềm này có thể tính toán dựa trên các mô hình mô phỏng, dự đoán điểm phát sinh ô nhiễm và thời điểm phát sinh ô nhiễm trên tuyến sông. Đây là cơ sở để các đơn vị quản lý đưa ra phương án xử lý hiệu quả, nhanh chóng hơn trong trường hợp xảy ra các sự cố về nguồn nước.

- Cảm ơn đồng chí !