(HPĐT)- Theo báo cáo được công bố tại Hội nghị cấp nước an toàn năm 2022 của các đơn vị sản xuất nước sạch lớn của thành phố, hàm lượng các chất ô nhiễm trong nguồn nước của các sông lấy nước năm 2022 có chiều hướng giảm so với các năm trước. Tuy nhiên, các chỉ số này vẫn vượt ngưỡng cho phép theo QCVN 08- MT:2015/BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường về chất lượng nước mặt phục vụ sản xuất nước sinh hoạt, tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến công tác cấp nước an toàn trong thời gian tới.
Cán bộ kỹ thuật Công ty CP Cấp nước Hải Phòng kiểm tra mẫu nước sau khi xử lý tại Nhà máy nước An Dương.
Chất lượng nguồn nước thô có chuyển biến tích cực
Số liệu quan trắc nguồn nước thô trong năm 2022 của các công ty sản xuất nước sạch của thành phố cho thấy, hàm lượng trung bình các chất ô nhiễm phổ biến trong nguồn nước các sông tại các khu vực lấy nước đều giảm so với năm 2021. Cụ thể, hàm lượng nitrit, mangan tại các sông giảm trung bình 0,02 mg/l; hàm lượng chất hữu cơ giảm 0,2 mg/l… Nhìn chung, chất lượng nguồn nước thô phục vụ sản xuất nước sạch trong năm 2022 được hạn chế đà suy thoái, có dấu hiệu chuyển biến tích cực.
Để có kết quả này, trong năm 2022, các đơn vị sản xuất nước sạch phối hợp chặt chẽ với các công ty khai thác công trình thủy lợi và chính quyền các địa phương tổ chức tốt công tác tuyên truyền, vận động người dân, doanh nghiệp thực hiện các quy định về bảo vệ nguồn nước. Đồng thời, đẩy mạnh công tác kiểm tra hệ thống sông, quan trắc chất lượng nước, phát hiện các vi phạm hành lang bảo vệ các sông, gây ô nhiễm nguồn nước. Các công ty thủy lợi tăng cường nạo vét, khơi thông dòng chảy; duy tu sửa chữa các cống, đập, đầu tư các công trình kè, cống bảo vệ bờ sông… Bên cạnh việc thường xuyên thau đảo nguồn nước, thực hiện thêm giải pháp hoành triệt cục bộ tại một số cửa cống gây ô nhiễm, bơm cưỡng bức nước bị ô nhiễm ra hướng khác, không cho chảy trực tiếp vào nguồn nước, điều tiết nước ra vào các sông nhằm bảo đảm trữ lượng và chất lượng nước thô. Cụ thể, trong năm 2022, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi An Hải tổ chức hơn 120 lượt thau đảo nguồn nước sông Rế (tăng 20% so với năm 2021). Công ty cũng đầu tư hơn 40 tỷ đồng nâng cấp các công trình bảo vệ nguồn nước sông Rế như: nạo vét đắp bờ kênh An Kim Hải; nạo vét đắp bờ kênh Tân Hưng Hồng từ Nhà máy nước Vật Cách đến cống Song Mai… Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Đa Độ hoàn thành đắp củng cố hơn 60 km bờ sông Đa Độ tại các vị trí xuống cấp, xây dựng 40 cống điều tiết đầu kênh trên bờ sông Đa Độ nhằm khép kín bờ sông, không để chất thải, nước thải tràn vào sông…
Tăng cường quản lý, bảo vệ các sông cung cấp nước thô
Phát huy những kết quả tích cực trong công tác bảo vệ nguồn nước và tiếp tục hạn chế đà suy thoái nguồn nước thô trong những năm tiếp theo, tại Hội nghị cấp nước an toàn năm 2022, các công ty sản xuất nước sạch của thành phố và các đơn vị quản lý hệ thống thủy lợi thống nhất thường xuyên phối hợp cập nhật, bổ sung kế hoạch cấp nước an toàn hàng năm. Trong đó, lắp đặt thêm các điểm quan trắc trên các sông lấy nước để phát hiện bất thường sớm và có biện pháp xử lý; tăng cường áp dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo trong phân tích, xử lý các dữ liệu về nguồn nước; xây dựng kịch bản xử lý khủng hoảng nguồn nước và tổ chức diễn tập khắc phục sự cố cấp nước an toàn. Đồng thời, đẩy nhanh tiến độ Dự án hỗ trợ kỹ thuật SATREP “Phát triển hệ thống cấp nước thích ứng với nguồn nước ô nhiễm”. Đây là dự án được Công ty CP Cấp nước Hải Phòng phối hợp Trường đại học Nagasaki (Nhật Bản) và Trường đại học Xây dựng Hà Nội triển khai nhằm phát triển công nghệ xử lý nước tiên tiến, hiện đại hơn, thích ứng với các chất ô nhiễm mới, xây dựng hệ thống quan trắc hiệu quả, hướng đến cấp nước an toàn và bền vững.
Theo Phó tổng giám đốc Thường trực Công ty CP Cấp nước Hải Phòng Cao Văn Quý, tuy chỉ số ô nhiễm trên các sông lấy nước thô trong năm 2022 có chuyển biến tích cực, song vẫn vượt ngưỡng cho phép theo QCVN 08- MT:2015/BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường về chất lượng nước mặt phục vụ sản xuất nước sinh hoạt, thậm chí có thời điểm vượt gấp nhiều lần ngưỡng cho phép, tiềm ẩn nguy cơ vượt quá khả năng xử lý của các dây chuyền xử lý nước hiện nay, ảnh hưởng đến công tác cấp nước an toàn trong thời gian tới. Các giải pháp đang được triển khai hiện nay chưa giải quyết căn cơ vấn đề an ninh nguồn nước. Để bảo vệ tốt nguồn nước thô, cần có sự vào cuộc mạnh mẽ, đồng bộ của các cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền các cấp trong việc thực hiện nghiêm quy hoạch tài nguyên nước, hoàn thiện quy định pháp luật liên quan đến việc quản lý, bảo vệ nguồn nước, xây dựng chiến lược dài hạn nâng cao ý thức của người dân trong việc bảo vệ, giữ gìn nguồn tài nguyên nước quý giá…
Trước mắt, để tăng cường quản lý, bảo vệ các sông trên địa bàn thành phố, các công ty sản xuất nước sạch đề nghị Sở Xây dựng sớm triển khai Đề án “Thu gom, xử lý nước thải sinh hoạt trên địa bàn nông thôn thành phố Hải Phòng đến năm 2030”; Sở Tài Nguyên và Môi trường sớm triển khai, thực hiện Dự án Trung tâm điều khiển tích hợp dữ liệu quan trắc môi trường và lắp đặt các trạm quan trắc môi trường tự động giai đoạn 1. Trong đó, ưu tiên xây dựng các hệ thống thu gom, xử lý nước thải, trạm quan trắc môi trường nước tại các sông lấy nước thô…/.
Bài và ảnh: NGUYỄN DƯƠNG
