Bảo đảm chất lượng nguồn nước thô phục vụ sản xuất nước sạch: Chủ động thực hiện các giải pháp

Lãnh đạo Công ty CP Cấp nước Hải Phòng và Công ty TNHH MTV khai thác công trình thủy lợi An Hải phối hợp kiểm tra, rà soát tuyến trục chính sông Rế.

Chất lượng nước thô được cải thiện

Theo số liệu quan trắc chất lượng nước thô mới nhất của Công ty CP Cấp nước Hải Phòng trong tháng 8-2023, tại các họng thu nước thô trên các sông: Rế, Vật Cách, Đa Độ, Chanh Dương, Bạch Đà cấp nước cho các Nhà máy nước: An Dương, Vật Cách, Cầu Nguyệt, Hưng Đạo, Vĩnh Bảo 1, Vĩnh Bảo 2, các chỉ số Penmanganat, Mangan, Nitrit, sắt toàn phần… đều cơ bản trong ngưỡng cho phép. Cùng thời điểm này năm 2022, các chỉ số này tại các sông đều vượt gấp nhiều lần so với quy chuẩn QCVN 08. So với cùng kỳ năm 2022, chất lượng nguồn nước thô trên các sông được cải thiện đáng kể.

Để giữ được chất lượng nước thô trên các sông, các công ty khai thác công trình thủy lợi (KTCTTL) của thành phố chủ động triển khai nhiều giải pháp bảo vệ nguồn nước ngay trước mùa mưa bão năm nay. Tổng giám đốc Công ty TNHH MTV KTCTTL Đa Độ Trần Trung Kiên cho biết, trước mùa mưa năm 2023, đơn vị triển khai đồng bộ nhiều giải pháp cụ thể bảo vệ nguồn nước sông Đa Độ. Trong đó, đắp củng cố hơn 60 km bờ sông Đa Độ tại các vị trí xuống cấp, xây dựng hơn 40 cống điều tiết đầu kênh trên bờ sông nhằm khép kín bờ sông, không để chất thải, nước thải tràn vào sông. Cùng với đó, đơn vị lắp đặt thí điểm và vận hành từ xa thành công 2 cống dưới bờ sông, lắp đặt 5 điểm quan trắc độ mặn của nước sông, 11 điểm đo mực nước sông, 4 thiết bị giám sát hoạt động máy bơm… Nhờ vậy, công ty kịp thời cập nhật số liệu chất lượng nước để điều tiết, thau đảo kịp thời trong mọi điều kiện thời tiết. Công ty còn hoàn thành “Dự án cắm mốc chỉ giới hành lang bảo vệ nguồn nước sông Đa Độ”, thành lập 2 đội quản lý sông trực thuộc kịp thời phát hiện các hành vi xâm phạm an ninh nguồn nước; tuyên truyền, vận động người dân giải tỏa hơn 105 ha ao đầm, vật kiến trúc và cây cối trong lòng sông và trên bờ để mở rộng lòng sông.

Đơn vị quản lý hệ thống thủy lợi cấp nước thô các nhà máy nước của thành phố là Công ty TNHH MTV KTCTTL An Hải tích cực triển khai các hạng mục Dự án bảo vệ nguồn nước sông Rế với tổng kinh phí hơn 200 tỷ đồng. Đồng thời, nhiều đoạn tuyến mương thủy lợi đấu nối với sông Rế được công ty đầu tư, cải tạo, trong đó, hoàn thành nạo vét đắp bờ 3 đoạn tuyến kênh An Kim Hải, lắp thêm cống bi kênh tiêu Tân Tiến, sửa chữa trạm bơm Đồng Giới (huyện An Dương)… Các trạm quan trắc tự động đo mực nước, lượng mưa, độ mặn tại cống Tỉnh Thủy và cống Nhu Kiều cũng hoạt động ổn định sau khi được đầu tư lắp đặt trong năm 2022, giúp công ty chủ động hơn trong việc đánh giá, thau rửa nguồn nước trong mùa mưa 2023.

Các đơn vị nỗ lực bảo đảm cung cấp nguồn nước thô ổn định phục vụ sản xuất nước sạch tại Nhà máy nước Hưng Đạo (quận Dương Kinh).

Sẵn sàng các phương án thau rửa kịp thời

Sự gia tăng phần lớn các chỉ số ô nhiễm đặc trưng trong mùa mưa hằng năm đều có nguyên nhân từ nước thải sinh hoạt, khi hiện phần lớn các khu dân cư sống chung quanh các sông lấy nước thô đều chưa có hệ thống thu gom, xử lý nước thải riêng mà tiêu thoát nước thông qua các kênh thủy lợi. Hiện nay, các công ty KTCTTL hoành triệt nhiều điểm xả từ khu dân cư xuống các con sông lấy nước thô, sử dụng kênh dẫn nước thải riêng đưa về hạ nguồn của các sông lấy nước thô để thải thẳng ra biển. Tuy nhiên, khi mưa to, các kênh tiêu thoát nước đều đầy ứ nên xảy ra tình trạng chảy tràn nước mưa và nước thải sinh hoạt ra sông, gây ô nhiễm. Bên cạnh đó, một số khu vực dân cư sống gần các kênh tiêu thoát nước có địa hình thấp, trũng, khi mưa lớn kéo dài có nguy cơ ngập lụt rất cao nên các đơn vị quản lý cống buộc phải xả bớt nước ra sông để hạn chế ngập lụt.

Phó tổng giám đốc Thường trực Công ty CP Cấp nước Hải Phòng Cao Văn Quý cho biết, trong mùa mưa năm 2023, đơn vị chủ động theo dõi chặt chẽ diễn biến chất lượng nước thô, chủ động phối hợp với các công ty KTCTTL kiểm tra, rà soát toàn bộ các sông cấp nước thô phục vụ sản xuất nước sạch. Cùng với hệ thống quan trắc chất lượng nước thô tự động, công ty bố trí cán bộ kỹ thuật kiểm tra trực tiếp chất lượng nước tại các điểm thu nước thô sau những trận mưa lớn để có số liệu so sánh, tổng hợp, đánh giá kịp thời nguy cơ ô nhiễm. Qua đó, chủ động thông tin, hỗ trợ các đơn vị KTCTTL kịp thời thau đảo nguồn nước sông. Khi phát hiện nồng độ chất ô nhiễm tăng cao, các nhà máy nước sẽ tăng gấp 2-3 lần lượng hóa chất xử lý thông thường như PAC, Clo; bổ sung các hóa chất xử lý phù hợp như: than hoạt tính, thuốc tím; vận hành tăng cường bể lọc tiếp xúc sinh học U-BCF... Tuy nhiên, nếu tình trạng ô nhiễm nguồn nước thô tiếp tục gia tăng, việc xử lý bằng biện pháp kỹ thuật không khả thi và rất tốn kém, đẩy giá thành sản xuất nước lên cao. Do đó, tăng cường bảo vệ nguồn tài nguyên nước vẫn là giải pháp tối ưu. Để làm được việc này, nước thải của các tổ chức, doanh nghiệp, khu dân cư chung quanh các sông cung cấp nước thô cần được thu gom, xử lý tập trung và đưa vào vào hệ thống thoát nước thải. Đối với các khu vực gần các sông thu nước chưa có hệ thống kênh dẫn nước thải, cần đầu tư các hệ thống xử lý nước thải tại chỗ, hạn chế tối đa việc xả thẳng nước thải sinh hoạt ra sông./.