Báo đảm chất lượng nước sinh hoạt thành phố: Cần xử lý triệt để ô nhiễm từ nguồn nước thô

Công nhân kiểm tra độ an toàn tiêu chuẩn các bể lắng tại Nhà máy nước Vật Cách.

Kết quả quan trắc tháng 9-2019 của Công ty CP Cấp nước Hải Phòng cho thấy, các chỉ tiêu hợp chất có trong nguồn nước thô phục vụ sản xuất nước ngày càng cao và vượt xa các tiêu chuẩn cho phép gồm: các chất hữu cơ, amoni, nitrit, mangan hòa tan trong nước. Đáng chú ý, không chỉ đang bị ô nhiễm hóa chất, hữu cơ, vi sinh, lượng ô xy hòa tan thấp, trong năm 2019, đơn vị phát hiện một số chất ô nhiễm mới có trong hóa chất bảo vệ thực vật, dư lượng kháng sinh, hợp chất gây rối loạn nội tiết (EDCs)… với tỷ lệ ngày càng tăng.

Theo kết quả trắc của Sở Tài nguyên – Môi trường tháng 9-2019, trong tổng số 30 mẫu quan trắc tại sông Đa Độ, chỉ gần 50% số mẫu đạt chỉ tiêu đầu vào cung cấp nguồn nước thô sản xuất nước sinh hoạt và có tới 10% mẫu bị ô nhiễm nặng.

Sông Rế cũng có nguy cơ ô nhiễm cao. Mùa mưa năm 2019, nhiều thời điểm độ đục lên đến hơn 20 NTU trong khi quy chuẩn cho phép tối đa 2 NTU. Trên hệ thống thủy lợi An Kim Hải thuộc sông Rế qua quan trắc cũng xuất hiện chất gây ô nhiễm mưới có trong quá trình sản xuất nông nghiệp, công nghiệp do hiện có hàng trăm hộ dân, cơ quan, đơn vị doanh nghiệp xả thải trực tiếp ra sông. Để bảo vệ nguồn nước sinh hoạt, Công ty TNHH MTV khai thác công trình thuỷ lợi An Hải vừa tiến hành ngăn các điểm tiêu thoát từ tuyến kênh này vào sông Rế. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tình thế, bởi với mức độ ô nhiễm ngày càng nghiêm trọng và sự thẩm thấu của các chất ô nhiễm mới từ thuốc bảo vệ thực vật, dư lượng kháng sinh trong sản xuất nông nghiệp vào sông Rế là không tránh khỏi.

Giải pháp kỹ thuật là không đủ

Để bảo đảm chất lượng nước sinh hoạt đạt tiêu chuẩn, các công ty cấp nước trên địa bàn thành phố hiện đang áp dụng nhiều biện pháp kỹ thuật. Trong năm 2019, một số thời điểm, Công ty CP cấp nước số 2 phải sử dụng lượng hoá chất gấp 2-3 lần để bảo đảm chất lượng nước cung cấp cho các khách hàng. Đồng thời, cải tạo bể lắng ngang thành bể lắng lamen để nâng cao chất lượng nước sau lắng; cải tiến công nghệ bể lọc từ chụp lọc sang đan lọc và nâng cao bề dày lớp lọc… Các chất ô nhiễm hữu cơ, amonia, vi sinh… và các chất gây ô nhiễm mới đều được kiểm soát qua quan trắc hằng ngày, hằng giờ, nhằm xử lý kịp thời ngay khi phát hiện.

Bên cạnh những công nghệ xử lý nước cấp truyền thống (lắng lọc và dùng clo khử trùng), Công ty CP cấp nước Hải Phòng áp dụng nhiều biện pháp kỹ thuật, công nghệ tiên tiến để xử lý ô nhiễm nguồn nước thô. Điển hình, hợp tác với Cục cấp thoát nước Nhật Bản áp dụng thành công giải pháp xử lý nước tiên tiến công nghệ lọc tiếp xúc sinh học (U- BCF) tại Nhà máy nước Vĩnh Bảo, Nhà máy nước An Dương, Nhà máy nước Vật Cách…, giúp giảm đáng kể hàm lượng các chất ô nhiễm kim loại nặng, chất hữu cơ, độ đục… Riêng với những chất ô nhiễm mới như: dư lượng kháng sinh, EDCs… các đơn vị đang xây dựng kế hoạch kiểm soát riêng.

Theo lãnh đạo Sở Xây dựng, để bảo vệ chất lượng nguồn nước thô, quan trọng nhất là vai trò kiểm tra, giám sát của các cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương đối với các doanh nghiệp, xí nghiệp, cơ sở sản xuất, trang trại nông nghiệp, bệnh viện… Trước mắt, các cấp, ngành thành phố cần tập trung xử lý ô nhiễm nguồn nước tại các vùng, tuyến sông đang chịu ô nhiễm nặng từ phát thải như: làng nghề Tràng Minh (quận Kiến An); khu trang trại chăn nuôi ven sông ở xã Tân Viên (huyện An Lão); khu vực trang trại ven sông Rế (huyện An Dương)… Cùng với các biện pháp ngăn chặn, lực lượng Cảnh sát môi trường, các sở: Tài nguyên và Môi trường, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tăng cường phối hợp kiểm tra xử lý nghiêm các hành vi xả trộm nước thải chưa qua xử lý ra sông, xử phạt nghiêm để làm gương cho các hộ dân, doanh nghiệp khác./.

Đến thời điểm này, các công ty cấp nước của thành phố khẳng định, chất lượng nước vẫn ở mức an toàn. Tuy nhiên, theo Chủ tịch HĐQT Công ty CP Cấp nước Hải Phòng Trần Việt Cường, nếu tiếp tục gia tăng tình trạng ô nhiễm nguồn nước thô nhất là sự gia tăng tỷ lệ ô nhiễm của các chất mới từ sản xuất nông nghiệp thì việc xử lý bằng biện pháp kỹ thuật không khả thi và rất tốn kém, đẩy giá thành sản xuất nước lên cao. Do vậy, việc xử lý triệt để ô nhiễm từ nguồn nước là giải pháp căn bản nhất.