Hoàng Minh
Chủ tịch UBND xã Du Lễ (huyện Kiến Thụy) Đào Xuân Hạnh cho biết, những năm trước, việc xét giao đất nông nghiệp tính theo số khẩu/hộ. Do đó, GCNQSDĐ nông nghiệp cũng ghi cấp cho hộ. Tuy nhiên, giai đoạn đầu những năm 2000, việc cấp GCNQSDĐ đất ở cũng được ghi cấp cho hộ ông/bà… Với cách ghi chung chung như vậy, nên khi thực hiện giao dịch dân sự, người dân cũng gặp một số phiền hà nhất định.
 |
| Người dân làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại huyện An Dương. |
Thông tư 33 quy định bổ sung các quy định trước đó phải ghi tên các thành viên trong hộ gia đình vào GCNQSDĐ, nhiều người dân khá băn khoăn, lo lắng. Một số người cho rằng việc phải ghi đầy đủ tên các thành viên trong gia đình vào GCNQSDĐ có thể gây khó khăn, phiền hà khi phát sinh các giao dịch dân sự liên quan đến đất, tài sản trên đất. Thậm chí, có dư luận sau khi Thông tư 33 có hiệu lực, người dân phải làm các thủ tục đổi lại GCNQSDĐ. Trên thực tế, từ trước đến nay trong việc cấp GCNQSDĐ, ngoài việc cấp với đất nông nghiệp, với một số trường hợp khác GCNQSDĐ ghi chung chung cấp cho hộ ông/bà… như trường hợp được xét cấp đất tái định cư, xét giao đất. Chính vì có giai đoạn chưa thống nhất trong cách ghi, nhất là chỉ ghi cấp cho hộ một cách chung, chưa rõ ràng, chưa đúng, gây phiền hà cho người dân trong giao dịch, thậm chí phát sinh tranh chấp phức tạp giữa các thành viên.
Trước vấn đề trên, mới đây Bộ Tài nguyên - Môi trường có những thông báo chính thức để người dân hiểu cho đúng. Tại Khoản 5 Điều 6 của Thông tư 33 hướng dẫn cụ thể việc thể hiện thông tin về người sử dụng đất đối với trường hợp cấp GCNQSDĐ, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cho hộ gia đình sử dụng đất. Quy định này bảo đảm chặt chẽ về mặt pháp lý, cụ thể hơn về mặt chủ thể có quyền sử dụng đất.
Trường hợp này chỉ áp dụng đối với tài sản là của chung nhiều người trong gia đình. Trường hợp là tài sản chung của vợ và chồng thì ghi cả họ, tên vợ và họ, tên chồng vào GCNQSDĐ, trừ trường hợp vợ và chồng có thỏa thuận ghi tên một người theo quy định tại Khoản 4 Điều 98 của Luật Đất đai. Trường hợp cấp GCNQSDĐ đối với đất là tài sản của cá nhân thì phải ghi họ, tên của cá nhân đó. Theo quy định Luật Đất đai thì “hộ gia đình sử dụng đất là những người có quan hệ hôn nhân, huyết thống, nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật về hôn nhân gia đình, đang sống chung và có quyền sử dụng đất chung tại thời điểm được nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất; nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất”. Do đó, khi ghi GCNQSDĐ thì chỉ thể hiện thông tin các thành viên có chung quyền sử dụng đất trong hộ gia đình, chứ không phải ghi tên tất cả thành viên khác vào GCNQSDĐ. Các thành viên khác trong hộ gia đình không có chung quyền sử dụng đất (ví dụ như những người không phải là nhân khẩu mà nhà nước xác định để giao đất cho hộ gia đình trước đây, người không có công đóng góp để tạo lập quyền sử dụng đất của hộ,…) thì không ghi trên GCNQSDĐ.
Ông Mai Văn Phấn, Phó cục trưởng Cục Đăng ký đất đai (Tổng cục quản lý đất đai, Bộ Tài nguyên- Môi trường) khẳng định với báo chí: Quy định này nhằm khắc phục những vướng mắc trong thực tế triển khai thi hành Luật Đất đai. Nếu chỉ ghi tên chủ hộ trên GCNQSDĐ, sẽ có thể phát sinh tranh chấp giữa các thành viên khi chủ hộ tự ý mang GCNQSDĐ giao dịch mà các thành viên khác không biết; do khi xác lập quyền sử dụng đất của hộ gia đình chưa xác định rõ các thành viên có chung quyền sử dụng đất nên không có đầy đủ cơ sở pháp lý để xử lý tài sản bảo đảm là quyền sử dụng đất, cũng như giải quyết các quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đến đất đai của hộ gia đình… Quy định nêu trên của thông tư sẽ bảo đảm chặt chẽ về mặt pháp lý, cụ thể hơn về mặt chủ thể có quyền sử dụng đất. Người sử dụng đất có hai lựa chọn, một là các thành viên có thể thống nhất cử người đại diện; hai là ghi tên các thành viên có chung quyền sử dụng đất trong GCNQSDĐ.
Giám đốc Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất quận Hải An Bùi Thị Kim Oanh cho biết: Thông tư 33 của Bộ Tài nguyên - Môi trường hướng dẫn cụ thể hơn việc ghi các nội dung trên GCNQSDĐ, nhất là trong trường hợp nhiều thành viên trong gia đình có chung quyền sử dụng.
Còn về hồ sơ, thủ tục cấp GCNQSDĐ không thay đổi, không gây phiền hà cho người dân. Việc ghi tên các thành viên trong gia đình có chung quyền sử dụng ở nhiều loại đất như đất nông nghiệp, đất ở, đất kinh doanh.. Trong trường hợp phát sinh các giao dịch dân sự liên quan đến đất, nếu một trong các thành viên ở xa có thể gửi giấy ủy quyền để người đại diện thực hiện các giao dịch. Trên thực tế, trước khi Thông tư 33 được ban hành, việc cấp GCNQSDĐ tại quận Hải An, nếu các thành viên trong gia đình xác định có chung quyền sử dụng đất và thống nhất thì đều được ghi tên trong GCN, để bảo đảm quyền lợi, trách nhiệm của mọi người có quyền lợi với thửa đất. Việc này không tạo ra các khó khăn hay rào cản, mà còn giảm rủi ro cho người sử dụng đất, minh bạch về tài sản, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các thành viên có chung quyền sử dụng đất trong hộ gia đình. Quy định này cũng không đặt thêm thủ tục hành chính khi thực hiện các quyền của hộ gia đình sử dụng đất như một số ý kiến đã nêu mà bảo đảm sự phù hợp với quy định của pháp luật về dân sự.
