Thiếu số lượng, yếu chất lượng
Hiện nhân lực ngành Y tế của thành phố còn thiếu về số lượng so với định mức tối thiểu tại Thông tư số 03/2023 của Bộ Y tế, nhất là thiếu bác sĩ ở một số bệnh viện quận, huyện và trạm y tế xã, phường. Cụ thể, nhân lực y tế tuyến huyện là 30,62% (2.774 người/định mức tối thiểu là 9.060 người), tuyến xã là 14,48% (1.312/9.060 người). Tỷ lệ bác sĩ ở tuyến huyện là 31,26% (589/1.884 bác sĩ), tuyến xã là 9,13% (172/1.884 bác sĩ). Các trạm y tế có bác sĩ làm việc tại trạm là 84,3%. Không chỉ thiếu về số lượng, nguồn nhân lực chất lượng cao của ngành có nhưng thiếu ở một số chuyên ngành sâu và chưa thực sự mạnh mẽ. Theo Trưởng Phòng Kế hoạch - Tài chính (Sở Y tế) Trịnh Trọng Đại, thực tế, cơ cấu nguồn nhân lực của ngành chưa hợp lý; phân bố nhân lực chưa cân đối, tập trung chủ yếu ở tuyến thành phố; nhân lực ở tuyến y tế cơ sở còn thấp, nhất là ở tuyến xã. Với đặc thù ngành Y tế, công tác đào tạo, bồi dưỡng phải thực hiện thường xuyên, liên tục. Tuy nhiên, thực tế việc đào tạo bồi dưỡng trong những năm qua còn dàn trải, đơn lẻ, chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Nguyên nhân là do số nhân lực trong nhiều năm chưa được giao đủ, các đơn vị phải tập trung, ưu tiên nhân lực cho thực hiện nhiệm vụ chuyên môn. Bên cạnh đó, một phần điều kiện kinh tế còn khó khăn, không có hỗ trợ của đơn vị cho công tác đào tạo.
Việc thiếu số lượng, chất lượng nguồn nhân lực ngành Y tế, nhất là ở tuyến cơ sở còn do chế độ đãi ngộ chưa thỏa đáng hoặc thu nhập của đội ngũ bác sĩ, nhân viên y tế khối công lập thấp hơn so với khối ngoài công lập... Chính vì thế, y tế tuyến cơ sở không thu hút được đội ngũ cán bộ y tế có trình độ chuyên môn cao, không đủ nhân lực để triển khai các kỹ thuật theo phân tuyến của Bộ Y tế. Phần lớn các đơn vị chỉ thực hiện từ 30-50% danh mục kỹ thuật được phê duyệt; công suất sử dụng giường bệnh thấp, các chỉ tiêu chuyên môn chưa đạt so với kế hoạch được giao. Trong khi đó, quy định về việc tinh giản biên chế khi áp dụng định mức nhân lực theo mức tối thiểu trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân ngày càng yêu cầu nâng cao. Chỉ tiêu nhân lực y tế tinh giản chuyển sang cho đơn vị tự chủ về kinh phí, nên các đơn vị tự chủ nhóm 3, 4 không có kinh phí để thực hiện tuyển dụng đủ số nhân lực theo định mức tối thiểu.
Rà soát, đánh giá kỹ để có kế hoạch đào tạo tập trung
Để bảo đảm số lượng và chất lượng nguồn nhân lực, bảo đảm hoạt động khám, chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe nhân dân, thời gian qua, ngành Y tế thường xuyên tập trung đào tạo, bồi dưỡng trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, y bác sĩ. Trong đó, chú trọng đào tạo chuyên khoa sâu để phát triển các kỹ thuật y học mới, góp phần đa dạng hóa các dịch vụ kỹ thuật, nâng cao tỷ lệ triển khai các kỹ thuật theo phân tuyến. Đối với tuyến y tế cơ sở, ngành triển khai công tác đào tạo đội ngũ y tế nhằm đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân, tổ chức các khóa đào tạo bổ sung kiến thức về cấp cứu ban đầu, khám và chữa bệnh thông thường.
Tuy nhiên, theo Phó chủ tịch UBND thành phố Lê Khắc Nam, trước đòi hỏi, nhu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân ngày càng cao, ngành Y tế cần xây dựng chiến lược đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trên cơ sở thực hiện nghị quyết của HĐND thành phố quy định chính sách đặc thù về hỗ trợ đào tạo, đãi ngộ nhân lực ngành Y tế giai đoạn 2024-2030. Cùng với đó, thực hiện đồng bộ, có hiệu quả việc luân phiên, luân chuyển, điều động nhân lực y tế để hỗ trợ thường xuyên cho y tế cơ sở. Theo TS.BS Phạm Thu Xanh, nguyên Giám đốc Sở Y tế, đối với mảng khám, chữa bệnh dựa trên 3 cấp độ (tuyến cơ sở, tuyến cơ bản và tuyến chuyên sâu), Sở Y tế cần phân tích, đánh giá lỗ hổng trong từng phân khúc để xác định nhu cầu, loại hình đào tạo cho từng nhóm gắn với việc sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực. Trong đó, với tuyến xã cần ưu tiên lấp đầy số lượng bác sĩ định biên tại các trạm y tế nhằm đảm đương công tác khám, chữa bệnh ban đầu, phòng chống dịch và thực hiện các chương trình y tế có mục tiêu. Với tuyến y tế cơ bản (các bệnh viện tuyến quận, huyện), cần ưu tiên đào tạo và đãi ngộ nhân lực cho một số bệnh viện tuyến huyện xa trung tâm thành phố đủ năng lực để chủ động cấp cứu người bệnh tại chỗ và làm chủ các kỹ thuật cơ bản để giảm tải cho tuyến trên. Với tuyến chuyên sâu (tuyến thành phố) chú trọng đào tạo theo các mũi nhọn, gắn với sử dụng để khẳng định vị thế của ngành Y tế Hải Phòng. Hằng năm, ngành Y tế cần lượng hóa việc đào tạo bằng cách định kỳ đánh giá số lượng, chất lượng các loại hình đào tạo, các kỹ thuật làm chủ được sau khi đào tạo, các kỹ thuật mới được triển khai và việc phát triển chuyên môn của các cơ sở y tế.
