(HPĐT)- Thời điểm cuối năm, một số doanh nghiệp giãn, hoãn việc làm, giảm lao động để “giảm gánh nặng” thưởng Tết, khiến lao động ngậm ngùi vì sau cả năm làm việc vất vả lại mất công việc, thu nhập đúng lúc Tết đến. Bảo đảm phúc lợi cơ bản đối với người lao động từng gắn bó là việc “nên làm”, cũng là uy tín của doanh nghiệp.
Người lao động làm thủ tục hưởng trợ cấp thất nghiệp tại Trung tâm Dịch vụ việc làm Hải Phòng (sáng 9-1-2024).
Trăn trở vì “mất thưởng Tết”
Đầu tháng 1-2024, anh Nguyễn Văn Toàn (Tổ dân phố số 7, phường Cát Bi, quận Hải An) đến Trung tâm Dịch vụ việc làm Hải Phòng đăng ký hưởng trợ cấp thất nghiệp lần đầu. Theo anh Toàn cho biết, sau 3 năm là nhân viên tiếp đón khách hàng tại Điện máy xanh (cơ sở ở phố Lạch Tray, quận Ngô Quyền), anh bị chấm dứt hợp đồng lao động vào thời điểm giữa tháng 12-2023, dù không vi phạm, mắc lỗi trong quá trình làm việc. Anh Toàn hụt hẫng, nuối tiếc vì “mất trắng” lương tháng thứ 13 khi Tết Nguyên đán Giáp Thìn cận kề.
Trường hợp tương tự, chị Trịnh Thị Linh, ở xóm 9, xã Đại Bản (huyện An Dương) có nhiều năm làm việc tại Công ty TNHH PIT Vina nhưng đến tháng 9- 2023, công ty chấm dứt hợp đồng lao động với chị. Ngoài khoản tiền trợ cấp thất nghiệp mới được nhận, chị Linh mong ngóng tin nhắn, điện thoại từ cán bộ công đoàn công ty thông báo về chế độ hỗ trợ dành cho những công nhân đã làm việc đủ 3/4 thời gian của năm 2023 như chị. Nhưng đến nay, chị Linh chưa nhận được câu trả lời, phản hồi thỏa đáng về vấn đề này.
Theo Trưởng Phòng Bảo hiểm thất nghiệp (Trung tâm Dịch vụ việc làm Hải Phòng) Nguyễn Thị Thanh, tình trạng giãn, hoãn việc làm, cắt giảm lao động xảy ra rải rác một số doanh nghiệp trên địa bàn thành phố. Dù chưa phát hiện các trường hợp doanh nghiệp sa thải số lượng lớn người lao động, nhưng tình trạng công nhân nghỉ việc dịp cuối năm là hiện tượng ít gặp. Đây không phải thời điểm công nhân “nhảy việc”, “chuyển việc”. Thông thường, phần lớn lao động luôn cố gắng “bám trụ” qua thời điểm cận Tết để được hưởng đủ các chế độ lương tháng thứ 13, thưởng năng suất, chuyên cần (trừ các trường hợp ốm đau, thai sản…). Do đó, đơn vị thường xuyên nắm bắt thông tin, thực hiện thống kê theo tuần để dự báo chính xác diễn biến thị trường lao động, ngăn ngừa từ xa các tình trạng người lao động đình công, ngừng việc tập thể.
Nỗ lực đồng hành
Ngày 9-1, trao đổi với phóng viên Báo Hải Phòng về những nội dung liên quan đến việc xuất hiện tình trạng một vài doanh nghiệp sa thải người lao động, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hải Phòng Tăng Tiến Sơn cho biết: “Đơn vị yêu cầu các phòng chuyên môn lập tức rà soát, báo cáo các trường hợp nhiều người lao động trong cùng doanh nghiệp đăng ký hưởng trợ cấp thất nghiệp cùng lúc, công ty có biểu hiện ép buộc người lao động làm đơn xin nghỉ việc, để phối hợp các cơ quan chức năng, đơn vị liên quan vào cuộc, xử lý kịp thời. Ngoài ra, cán bộ Trung tâm cũng đẩy mạnh tư vấn, kết nối, hỗ trợ người lao động sớm trở lại thị trường”.
Theo Trưởng Ban Chính sách pháp luật và quan hệ lao động (Liên đoàn Lao động thành phố) Vũ Ngọc Thức thông tin, thời điểm này, Liên đoàn Lao động thành phố khuyến khích các đơn vị trực thuộc, công đoàn cơ sở có sáng kiến, giải pháp nhằm chăm lo người lao động trong dịp Tết bằng nhiều hình thức thiết thực, phù hợp, hạn chế tặng hiện vật là sản phẩm doanh nghiệp làm ra…, góp phần hài hòa, ổn định quan hệ lao động.
Theo luật sư Phạm Thị Hằng, Văn phòng Luật sư Hoa Phượng, nếu không có lý do chính đáng, cụ thể, không thông báo trước, doanh nghiệp buộc người lao động nghỉ việc là sai quy định. Doanh nghiệp có thể phải bồi thường một khoản tiền cho người lao động theo quy định tại Điều 41 Bộ luật Lao động năm 2019 như: Trả tiền lương, đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp trong những ngày người lao động không được làm việc, trả một khoản tiền tương ứng với tiền lương trong những ngày không báo trước (nếu vi phạm thời hạn báo trước)... Trong một số trường hợp tự ý sa thải người lao động bằng quyết định trái luật để không phải thưởng Tết, chủ doanh nghiệp có thể bị truy cứu trách nhiệm về tội sa thải người lao động trái pháp luật (theo Điều 162 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017). Do đó, cán bộ công đoàn cơ sở cần bổ sung các nội dung liên quan trong thỏa ước lao động tập thể, quy chế nội bộ đơn vị để có căn cứ áp dụng, thi hành, bảo vệ quyển lợi của người lao động.
Bài và ảnh: HUY ĐẠI
