(HPĐT)- Sau ly hôn của cha mẹ, trẻ em luôn chịu nhiều thiệt thòi. Nhưng càng đau khổ hơn khi chính các em phải chứng kiến những “cuộc chiến” giành quyền nuôi con từ người lớn.
Trung tâm trợ giúp pháp lý thành phố (Sở Tư pháp) tuyên truyền pháp luật về hôn nhân và gia đình và luật dân sự tại phường Minh Khai (quận Hồng Bàng). (ảnh chụp trước ngày 27-4- 2021).
Cản trở quyền thăm con
Tháng 10-2019, do mâu thuẫn, anh Nguyễn Văn K. và chị Đặng Thị C. ở xã Thủy Triều (huyện Thủy Nguyên) thuận tình ly hôn tại TAND huyện Thủy Nguyên. Theo quyết định công nhận thuận tình ly hôn, chị C. được trực tiếp nuôi 2 con chung cho đến khi các cháu đủ 18 tuổi. Quyết định cũng nêu rõ anh K. không trực tiếp nuôi con chung, được quyền thăm nom, chăm sóc con chung, không ai được ngăn cản. Tuy nhiên, chị C. có lúc ngăn cản anh K. thăm con. Đỉnh điểm vào ngày 20-6 vừa qua, khi anh K sang thăm con, hai bên xảy ra xô xát, ảnh hưởng đến trật tự trị an thôn xóm và tâm lý của hai cháu nhỏ.
Còn với chị Nguyễn Thị T., ở phường Ngọc Sơn (quận Kiến An), suốt hơn 2 năm qua mòn mỏi đấu tranh để giành quyền nuôi con chung với chồng trước đây. Trước đó, tháng 11-2019, sau khi không thể hòa giải giữa các bên, TAND quận Kiến An ra bản án sơ thẩm về việc ly hôn và tranh chấp về nuôi con giữa chị T. và anh Phạm Văn Q. Bản án nêu rõ chị T. được trực tiếp nuôi và chăm sóc con chung sinh năm 2017 cho đến khi cháu tròn 18 tuổi. Tại tòa án, chị T. cũng không yêu cầu anh Q. có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con. Sau này, tại bản án phúc thẩm TAND thành phố cũng quyết định giữ nguyên bản án sơ thẩm, quyền nuôi con chung thuộc về chị T. Tuy nhiên, gia đình anh Q. không chấp hành bản án, không giao con cho chị T. và cản trở chị T. đến thăm và chăm sóc con. Đến nay, chị T. nhiều lần đề nghị cơ quan thi hành án, các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương tổ chức thi hành bản án sơ thẩm, giao con chung để chị chăm sóc, tuy nhiên vẫn chưa có kết quả.
Trên đây là 2 trong nhiều trường hợp vợ chồng sau khi ly hôn xảy ra mâu thuẫn trong việc nuôi dưỡng, chăm sóc con chung. Qua thực tế các vụ việc cho thấy, việc cản trở thăm con, hay tranh giành quyền nuôi con sau ly hôn xuất phát chủ yếu từ cái tôi và mâu thuẫn giữa bố, mẹ mà không đặt lợi ích của con lên hàng đầu.
Tăng cường tư vấn, tuyên truyền pháp luật
Là đơn vị thường xuyên có những tư vấn, trợ giúp pháp lý miễn phí cho người dân, Phó giám đốc phụ trách Trung tâm Trợ giúp pháp lý thành phố (Sở Tư pháp) Nguyễn Văn Tú Ngọc cho biết: Qua các vụ việc được tư vấn, trợ giúp pháp lý sau ly hôn cho thấy, việc cản trở chăm sóc, hay tranh giành quyền nuôi con sau ly hôn chủ yếu xảy ra tại các cặp vợ chồng có mâu thuẫn sâu sắc trước khi ly hôn, các cặp vợ chồng là người lao động tự do, hoặc nghề nghiệp không ổn định, nhận thức pháp luật chưa cao. Sau ly hôn, nếu người chồng hoặc vợ tự ý đón con đi và giành quyền nuôi con là trái pháp luật và có thể bị xử phạt hành chính từ 100 nghìn đồng đến 300 nghìn đồng theo quy định tại Điều 53 Nghị định 167/2013/NĐ-CP của Chính phủ. Ngoài ra, người vợ hoặc chồng có quyền yêu cầu cơ quan thi hành án, thi hành bản án hoặc Quyết định công nhận thuận tình ly hôn giữa hai người, buộc người vợ hoặc chồng phải chấp hành về quyền nuôi con hoặc yêu cầu Tòa án thay đổi người nuôi con nếu có cơ sở. Mục đích đều phải vì quyền lợi tốt nhất của trẻ.
Thực tế cho thấy, việc thi hành các bản án ly hôn liên quan đến quyền nuôi con sau ly hôn thường gặp khó khăn. Khác với việc thi hành các vụ án về tài sản, việc thi hành các bản án về quyền nuôi con sau ly hôn liên quan đến trẻ nhỏ, nên cần bảo đảm tốt nhất sức khỏe, tâm lý, tinh thần của các cháu.
Hành vi ngăn cản cha hoặc mẹ thăm nom con không chỉ vi phạm pháp luật, mà còn khiến trẻ gặp khó khăn trong quá trình phát triển nhân cách và sức khoẻ. Do đó, về phía cha mẹ cần cư xử phù hợp, tạo điều kiện để bên còn lại thăm nom, thực hiện quyền và nghĩa vụ với con sau ly hôn. Chính quyền địa phương, hội phụ nữ, tổ hòa giải tại địa phương vận động, tuyên truyền pháp luật tốt để các bên tự nguyện thi hành án, hạn chế sự tranh giành quyền chăm sóc, nuôi con hoặc có việc làm không tốt khác, ảnh hưởng phát triển, cuộc sống của trẻ.
Với trường hợp, người vợ hoặc người chồng cố tình cản trở quyền chăm sóc hay nuôi con, thì bên còn lại có thể yêu cầu Cơ quan thi hành án, tòa án, công an vào cuộc, đẩy mạnh tuyên truyền để bên có liên quan tự nguyện thi hành án, tránh phải xây dựng phương án cưỡng chế, ảnh hưởng đến tâm lý của trẻ nhỏ, gây phức tạp tình hình. Ly hôn là điều không gia đình nào mong muốn. Bởi vậy, nếu không thể hàn gắn, sau ly hôn, cha mẹ hãy ứng xử phù hợp, văn hóa, ưu tiên và dành những thứ tốt đẹp nhất cho con chung./.
TUỆ MINH - Ảnh: MINH HIẾU
