(HPĐT)- Dịp cuối năm là thời điểm nhu cầu sử dụng thực phẩm, nhất là thịt lợn, trâu, bò tăng cao, kéo theo hoạt động của các cơ sở giết mổ gia súc tự phát, gây ô nhiễm môi trường nếu không được kiểm soát, chấn chỉnh.
Nhiều trang trại chăn nuôi đã kín khách đặt hàng sản phẩm vào dịp cuối năm giáp Tết Nguyên đán Giáp Thìn.
Từ cuối tháng 11-2023, các nhóm lập trên mạng xã hội của nhiều dòng họ, gia đình râm ran trao đổi kế hoạch chuẩn bị liên hoan cuối năm, mừng thọ đầu Xuân Giáp Thìn sắp tới. Như anh Nguyễn Văn Bằng, ở khu 8, thị trấn Tiên Lãng (huyện Tiên Lãng) chia sẻ: “Năm nay, bố mẹ và các anh, chị, em trong gia đình thống nhất “đụng” 1 con bê và 2 con lợn để sử dụng trong dịp cuối năm”. Bên cạnh tìm kiếm nơi cung cấp vật nuôi bảo đảm chất lượng “ngon sạch”, ít dùng thức ăn tăng trọng, mọi người tìm nơi giết mổ hợp vệ sinh. Những gia đình sử dụng nhiều thực phẩm như nhà anh Bằng bắt buộc phải thuê các điểm giết mổ gia súc tập trung.
Như nhiều vùng quê trên địa bàn thành phố, các cơ sở giết mổ gia súc trên địa bàn thị trấn Tiên Lãng đều nhỏ lẻ, hoạt động tự phát. Theo thống kê của UBND thị trấn Tiên Lãng, xã có hơn 10 hộ tổ chức giết mổ gia súc nhỏ lẻ, với số lượng trung bình dưới 10 con lợn/ngày. Mặc dù quy mô không lớn, nhưng cũng gây ảnh hưởng xấu tới môi trường, hàng xóm láng giềng. Như tại ngõ 118 phố Minh Đức, thị trấn Tiên Lãng có cơ sở giết mổ gia súc tự phát rộng hơn 100 m2, xây tường cao hơn 3 m, bịt kín chung quanh chỉ để 2 lối ra vào khi xuất, nhập gia súc. Dù cơ sở khá rộng và nằm ở cuối ngõ, nhưng vẫn khiến cả ngõ luôn trong tình trạng phảng phất mùi hôi khó chịu. Nhiều người dân bày tỏ lo ngại khi mức độ ô nhiễm không khí, ô nhiễm nước thải khi cơ sở này “tỷ lệ thuận” với số lượng gia súc giết mổ tăng lên dịp cuối năm.
Theo tìm hiểu của phóng viên, nhiều cơ sở giết mổ gia súc quy mô nhỏ chưa đăng ký kinh doanh, nhưng việc xử lý vi phạm trong tổ chức sản xuất cũng như vi phạm về môi trường khá khó khăn. Chủ tịch UBND thị trấn Tiên Lãng Mai Văn Lượng cho biết: Các cơ sở muốn đăng ký kinh doanh hoạt động trong lĩnh vực giết mổ gia súc dù ở quy mô nhỏ lẻ cũng phải được Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thẩm định, chứng nhận bảo đảm vệ môi trường, nhưng đến nay, chưa có cơ sở nào được cấp chứng nhận này. Trong khi để có thể xử lý vi phạm liên quan đến môi trường bắt buộc phải có các kết quả quan trắc môi trường nước, không khí, đất của cơ quan chức năng thì UBND cấp xã mới có căn cứ xử lý. Do khó khăn trong công tác kiểm tra, phát hiện, xử lý vi phạm, hầu hết các điểm giết mổ gia súc đều hoạt động nhỏ lẻ, không có đăng ký kinh doanh; việc bảo đảm vệ sinh môi trường dựa hoàn toàn vào sự tự giác của các hộ.
Thực tế, tình hình này cũng diễn ra ở nhiều xã thuộc các huyện Vĩnh Bảo, Thủy Nguyên, An Lão. Anh Nguyễn Ngọc Vương, quản lý cơ sở chăn nuôi lợn trên địa bàn xã Việt Tiến (huyện Vĩnh Bảo) cho rằng, thời điểm cuối năm, tần suất hoạt động của những cơ sở giết mổ gia súc sẽ gia tăng. Do đó, để bảo đảm vệ sinh môi trường, các địa phương cần thực hiện tốt công tác thống kê đàn gia súc, xác định chính xác số lượng vật nuôi được giết mổ tại các cơ sở nhỏ lẻ, từ đó có kế hoạch duy trì giám sát phù hợp, đồng thời phát huy vai trò giám sát của người dân trong thực hiện các quy định về bảo vệ môi trường đối với những cơ sở này. Về lâu dài, các địa phương cần có cơ chế khuyến khích doanh nghiệp tổ chức xây dựng khu giết mổ gia súc, gia cầm tập trung, có quy hoạch hệ thống xử lý chất thải từ hoạt động chăn nuôi đúng quy định./.
Bài và ảnh: MINH AN
