Khó thích ứng, lo mất việc
Tổ chức các lớp đào tạo chuyên môn, nâng cao trình độ tin học, ngoại ngữ giúp lao động nữ trung niên ổn định việc làm. Trong ảnh: Nữ lao động Công ty TNHH Syntech.
Hiện nay, phần lớn doanh nghiệp trên địa bàn thành phố hoạt động trong lĩnh vực như: dệt may, da giày, chế biến thực phẩm, lắp ráp điện tử… sử dụng lao động nữ ở mức độ đào tạo đơn giản. Trong khi dây chuyền sản xuất không ngừng cải tiến, ở độ tuổi trung niên, nữ lao động giảm bớt độ nhạy bén, khéo léo, dễ rơi vào vòng luẩn quẩn: trình độ thấp - công việc giản đơn - thu nhập thấp - dễ bị mất việc.
Gắn bó với công việc lắp ráp linh kiện điện tử gần 10 năm, chị Nguyễn Thị Thu Hoài, công nhân Công ty TNHH điện tử Sumida (Khu công nghiệp Nomura, huyện An Dương) luôn thấp thỏm nỗi lo mất việc. Chị Hoài chia sẻ: “Dù có kinh nghiệm làm việc, nhưng trình độ ngoại ngữ, kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin hạn chế, những nữ công nhân ở tuổi trung niên như chúng tôi khó bắt kịp tiến độ sản xuất khi thời gian sản xuất mỗi linh kiện được tính bằng giây. Vì thế, tôi mong công ty tổ chức các lớp bồi dưỡng chuyên môn để lao động nữ bắt nhịp với yêu cầu công việc mới”.
Phó chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Regina Miracle International (Khu công nghiệp VSIP Hải Phòng) Cao Thị Hợp cho hay: Công ty hiện có gần 35.000 lao động với hơn 80% là lao động nữ. Để đủ điều kiện nâng cao thu nhập, chuyển đổi vị trí công việc, nữ công nhân cần phải vượt qua các kỳ thi tay nghề hoặc sử dụng thành thạo ít nhất một ngoại ngữ (tiếng Anh hoặc tiếng Trung), tin học văn phòng. Do đặc thù lao động nữ thường dành nhiều thời gian nghỉ để chăm lo cho gia đình, nên công ty khó bố trí, tổ chức các lớp bồi dưỡng bài bản, phù hợp với nhiều vị trí công việc. Thay vào đó, chứng tôi khuyến kích nữ lao động tự tìm tòi, học hỏi từ đồng nghiệp để bù đắp những thiếu hụt trong kỹ năng nghề nghiệp”.
Theo bà Đặng Thị Mai, Phó giám đốc Sàn giao dịch việc làm, Trung tâm Giới thiệu việc làm (Sở Lao động - Thương binh và Xã hội), thời gian gần đây, tỷ lệ lao động nữ trên 35 tuổi nghỉ việc, mất việc làm ngày càng nhiều. Phần lớn nữ lao động phổ thông không được đào tạo bài bản nên khi lao động không đủ sức khỏe, năng lực phù hợp công nghệ quy mô sản xuất dễ dàng bị thay thế. Do đó, cán bộ công đoàn các cấp cần có khảo sát, phân loại, đánh giá nhu cầu của nữ lao động để tham mưu, đề xuất chủ doanh nghiệp xây dựng lộ trình đào tạo, tổ chức các lớp dạy nghề phù hợp độ tuổi và trình độ.
Chọn hình thức đào tạo phù hợp
Trước những thách thức, khó khăn lao động nữ trung niên gặp phải, Phó chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Đào Thị Huyền khẳng định: Bên cạnh việc phát động phong trào “Lao động giỏi, lao động sáng tạo” nhằm khích lệ sự tìm tòi, kinh nghiệm cải tiến kỹ thuật của công nhân, viên chức, người lao động nói chung và nữ lao động nói riêng, cán bộ công đoàn các cấp tiếp tục chủ động, thương lượng, đàm phán chủ doanh nghiệp tổ chức các lớp đào tạo nghề người lao động ngay tại doanh nghiệp hoặc tại các cơ sở đào tạo. Việc đào tạo là liên tục chứ không phải duy nhất.
Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH công nghiệp Giầy Aurora Việt Nam (huyện Thủy Nguyên) Đồng Thị Phượng cho biết: “Công ty có hơn 7.000 nữ lao động, chiếm tỷ lệ 84% tổng số lao động. Thời gian qua, Công ty chủ động mở các lớp học tiếng Anh, tiếng Trung cho chị em sau giờ làm việc, tại văn phòng công ty. Chúng tôi huy động đội ngũ giảng viên nội bộ để đào tạo những kiến thức, kỹ năng giao tiếp sát thực tế. Ngoài ra, Công đoàn tham mưu, đề xuất lãnh đạo công ty tổ chức thi ngoại ngữ, trợ cấp ngoại ngữ theo các bậc từ 400.000 - 3.800.000 đồng/tháng. Số chị em được hưởng tăng bậc ngoại ngữ tăng dần theo năm, bảo đảm việc làm, thu nhập cho nữ công nhân. Trong thời gian tới, nếu nữ lao động có nhu cầu, chúng tôi sẽ nghiên cứu phương án mở thêm các lớp dạy tin học văn phòng, một số thao tác nghề nghiệp khác”. Còn theo Giám đốc Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp và Hỗ trợ Phát triển Phụ nữ Hải Phòng Nguyễn Thị Hoa, Trung tâm sẵn sang liên kết, hợp tác doanh nghiệp trong việc đào tạo chuyên sâu, đào tạo lại, đào tạo nghề phụ cho lao động nữ trong một số ngành nghề như: dệt may, dệt, thủ công nghiệp…, tạo thành chuỗi cung ứng lao động khép kín, bảo đảm thu nhập cho nữ lao động và cơ cấu lao động của doanh nghiệp. Tuy nhiên, hiệu quả hợp tác phụ thuộc vào sự quan tâm của người sử dụng lao động và tinh thần chủ động, tự giác học hỏi của lao động nữ.
“Trước khi trông chờ những yếu tố bên ngoài, người lao động phải chủ động, tận dụng được cơ hội đào tạo mà chính sách hoặc bản thân đang có, như chính sách hỗ trợ học nghề của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, nữ lao động nên chia sẻ những khó khăn và mong muốn phấn đấu trong công việc với người thân, gia đình để có được sự hỗ trợ, ủng hộ tốt nhất về mặt tinh thần”, Phó chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố Vũ Thị Kim Liên nêu ý kiến.
Bài và ảnh: Tuyết Mai
