(HPĐT)- Trong bối cảnh hoạt động sản xuất chưa khởi sắc, những tháng cuối năm nay, không ít doanh nghiệp có xu hướng giảm lao động, giờ làm để hạn chế các khoản chi thường xuyên. Thực tế này đòi hỏi cơ quan chức năng vào cuộc quyết liệt hơn, áp dụng ngay những giải pháp phù hợp bảo đảm chuỗi cung ứng, sản xuất không bị đứt gãy, ổn định việc làm cho người lao động.
Bảo đảm việc làm, giữ chân người lao động để phục vụ sự phát triển lâu dài. Trong ảnh: Người lao động Công ty TNHH Hoa Thành (huyện Tiên Lãng) trong giờ sản xuất.
Lo cắt giảm lao động phổ thông, nhiều tuổi
Vì không phát sinh đơn hàng mới, vừa qua, Công ty TNHH May Việt- Hàn (huyện Kiến Thụy) cắt giảm hơn 400 lao động, chiếm hơn 50% tổng số người làm việc tại doanh nghiệp này. Một số doanh nghiệp trên địa bàn huyện Thủy Nguyên cũng rơi vào tình thế tương tự. Nhiều lao động đang đối mặt với nguy cơ mất việc, không có thu nhập, nhất là lao động phổ thông, trung niên. Chị Nguyễn Thị Lê (40 tuổi), công nhân Công ty CP Phúc An (quận Kiến An) cho biết, từ đầu năm đến nay, do ít đơn hàng, lượng hàng tồn kho lớn, công ty đã cắt giảm công nhân ở một số tổ sản xuất, giảm ngày công, giảm giờ làm... Hiện, thu nhập của chị Lê chỉ hơn 5 triệu đồng/ tháng, bằng 70% so với trước. Nếu thuộc diện cắt giảm hợp đồng lao động, chị chưa có dự định tìm kiếm, chuyển đổi công việc gì để bảo đảm cuộc sống.
Theo số liệu của Cục Thống kê thành phố, tháng 9-2023, trung bình số lao động làm việc trong các doanh nghiệp công nghiệp giảm 6,5% so với cùng thời điểm năm ngoái. Trong đó, số lao động của doanh nghiệp ngoài nhà nước giảm 8,87%; số lao động làm việc trong doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài giảm 6,25%... Tại Trung tâm Dịch vụ việc làm Hải Phòng (thuộc Sở Lao động- Thương binh và Xã hội) ghi nhận gần 21 nghìn người đến đăng ký hưởng Bảo hiểm thất nghiệp từ đầu năm đến nay, tăng hơn 30% so với cùng kỳ năm ngoái. Theo Trưởng Phòng Tư vấn- Giới thiệu việc làm (Trung tâm Dịch vụ việc làm) Phan Thị Yến, qua khảo sát biến động lao động của các doanh nghiệp cho thấy, các đơn vị thường “ưu tiên” cắt giảm lao động lớn tuổi, năng suất lao động thấp hoặc ở các bộ phận thao tác giản đơn, lặp lại, dễ thực hiện... Nhất là khi cung lao động đang lớn hơn cầu như thời điểm này, nhiều doanh nghiệp có thể đặt ra tiêu chí khá cao, có điều kiện chọn lựa lao động, thì lao động trung niên, làm việc phổ thông trở nên “yếu thế”. Do đó, bên cạnh việc chủ động tìm hiểu, tiếp cận kiến thức tự bồi dưỡng, bổ sung kỹ năng lao động cần thiết, đáp ứng yêu cầu đặt ra của đơn vị tuyển dụng, giúp người lao động không “lọt” vào danh sách bị chấm dứt hợp đồng lao động.
Hài hòa lợi ích lâu dài
Trong bối cảnh này, để bảo đảm việc làm cho người lao động, cần tăng cường sự tham gia phối hợp, hỗ trợ của nhiều đơn vị. Trưởng Phòng Lao động- Thương binh và Xã hội huyện Kiến Thụy Nguyễn Hữu Mạnh thông tin, từ nay đến cuối năm, Phòng tăng cường phối hợp Liên đoàn Lao động huyện khảo sát, nắm bắt nhu cầu tuyển dụng của các đơn vị, doanh nghiệp để hỗ trợ lao động mất việc, nhỡ việc tìm kiếm công việc mới, phù hợp. Đồng thời, vận động doanh nghiệp đang gặp khó khăn cố gắng duy trì, bảo đảm việc làm, thu nhập cho người lao động, sẵn sàng nguồn lực khi sản xuất phục hồi, giữ chân người lao động vì sự phát triển lâu dài của doanh nghiệp. Bởi cùng với mục tiêu tăng lợi nhuận, các công ty cũng cần cân nhắc việc “giữ chân” lao động có kinh nghiệm, nhiệt tình, mong muốn gắn bó lâu dài với doanh nghiệp.
Tuy nhiên, nếu trong tình huống “bất đắc dĩ” bị mất việc làm đối với lao động trung niên, việc chuyển dịch việc làm từ lao động giản đơn trong lĩnh vực công nghiệp sang nông nghiệp công nghệ cao cũng là giải pháp phù hợp. Theo chị Nguyễn Thị Thủy, cán bộ phụ trách VinEco Hai Phong Farm (xã Tân Liên), hiện đơn vị đang sử dụng hơn 100 lao động chủ yếu là người địa phương và tiếp tục có kế hoạch tuyển dụng thêm 30-40 lao động trong thời gian tới. Dù yêu cầu công việc không quá khó nhưng đơn vị đòi hỏi người lao động tôn trọng kỷ luật lao động, thái độ làm việc nghiêm túc và tinh thần gắn bó lâu dài.
Nhằm tăng cường vai trò của cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực tiền lương, việc làm, theo Giám đốc Sở Lao động- Thương binh và Xã hội Đỗ Văn Bình, thời gian tới, Sở giao Trung tâm Dịch vụ việc làm Hải Phòng chủ động trong cập nhật, báo cáo về biến động lao động để tăng cường các giải pháp hỗ trợ kết nối cung- cầu lao động, học tập kinh nghiệm xây dựng nền tảng dữ liệu về lao động trên địa bàn thành phố, nâng cao hiệu quả dự báo, điều hòa cung- cầu lao động phù hợp với yêu cầu thực tiễn đặt ra. Mặt khác, Thanh tra Sở tích cực kiểm tra, giám sát, phát hiện các trường hợp doanh nghiệp sa thải người lao động, chấm dứt hợp đồng lao động không đúng quy định, không bảo đảm quyền, lợi ích chính đáng của người lao động để ngăn chặn, xử phạt nghiêm, góp phần xây dựng mối quan hệ lao động hài hòa, vì sự phát triển./.
Bài và ảnh: HUY ĐẠI
