(HPĐT)- Chế độ bảo hiểm tai nạn lao động (TNLĐ), bệnh nghề nghiệp (BNN) là một trong 5 chế độ của BHXH bắt buộc, thể hiện tính nhân văn sâu sắc trong chính sách an sinh xã hội. Trong bối cảnh người lao động (NLĐ) luôn phải đối mặt với những rủi ro nghề nghiệp không thể lường trước, chế độ này là “điểm tựa” quan trọng, giúp họ vượt qua giai đoạn khó khăn, ổn định cuộc sống.
Yên tâm vì có bảo hiểm
Cuối tháng 6-2024, chị Hà Thị Phượng, công nhân Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hải Phòng, không may bị tai nạn lao động trong khi làm việc. Vụ tai nạn khiến chị bị rách tay, phải khâu 19 mũi và nghỉ việc 6 tháng do sức khỏe suy giảm. Sau khi có kết quả giám định thương tật, chị Phượng được hưởng trợ cấp 1 lần với tổng số tiền 39 triệu đồng. Chị Phượng cho biết: Khi gặp rủi ro, nhiều người mất khả năng lao động, không thể tiếp tục công việc, với số tiền hỗ trợ từ bảo hiểm TNLĐ, BNN giúp người lao động yên tâm điều trị, hồi phục, nhanh chóng quay trở lại với cuộc sống lao động bình thường.
Không chỉ chị Phượng mà nhiều người không may bị TNLĐ nhận được khoản hỗ trợ kịp thời từ quỹ bảo hiểm TNLĐ, BNN. Trưởng phòng Truyền thông và phát triển đối tượng (BHXH Hải Phòng) Trần Minh Hưởng cho biết: Chế độ bảo hiểm TNLĐ, BNN nhằm chia sẻ gánh nặng, bù đắp một phần hoặc thay thế thu nhập của NLĐ khi không may gặp rủi ro. NLĐ được hưởng chế độ TNLĐ khi có đủ các điều kiện theo quy định và mất ít nhất 5% khả năng lao động do bị tai nạn lúc đang làm việc thì được hưởng trợ cấp TNLĐ. Đối với trường hợp bị suy giảm khả năng lao động từ 5-30% thì được hưởng trợ cấp một lần và trường hợp bị suy giảm khả năng lao động từ 31% trở lên thì được hưởng trợ cấp hằng tháng. Đối với NLĐ bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên mà bị liệt cột sống hoặc mù hai mắt hoặc cụt, liệt hai chi hoặc bị bệnh tâm thần thì ngoài mức hưởng quy định, hằng tháng còn được hưởng trợ cấp phục vụ bằng mức lương cơ sở. Ngoài ra, NLĐ cũng được hưởng bảo hiểm y tế (BHYT) khi nghỉ việc hưởng trợ cấp TNLĐ, BNN hằng tháng.
Bên cạnh đó, tại Luật An toàn vệ sinh lao động cũng quy định trách nhiệm của người sử dụng lao động đối với NLĐ bị TNLĐ, BNN. Cụ thể, người sử dụng lao động có trách nhiệm thanh toán chi phí y tế từ khi sơ cứu, cấp cứu đến khi điều trị ổn định cho người bị TNLĐ, BNN. Không những thế, phải bồi thường cho NLĐ bị TNLĐ mà không hoàn toàn do lỗi của chính người này gây ra và cho người bị BNN với mức ít nhất bằng 1,5 tháng tiền lương nếu bị suy giảm từ 5% đến 10% khả năng lao động; sau đó cứ tăng 1% được cộng thêm 0,4 tháng tiền lương nếu bị suy giảm khả năng lao động từ 11% đến 80%; ít nhất 30 tháng tiền lương cho NLĐ bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên, hoặc cho thân nhân NLĐ bị chết do TNLĐ, BNN.
Tăng cường hỗ trợ người lao động
Có thể thấy, bảo hiểm TNLĐ, BNN là chính sách nhân văn, ưu việt, nhằm chia sẻ gánh nặng, bù đắp một phần hoặc thay thế thu nhập của NLĐ trong thời gian nghỉ việc tạm thời. Thế nhưng, thực tế còn có nhiều lao động chưa thể “chạm” đến quyền lợi này bởi không được giao kết hợp đồng lao động, người sử dụng lao động không tham gia BHXH bắt buộc. Không những thế, một trong những khó khăn, hạn chế hiện nay là còn tình trạng người sử dụng lao động cố tình né tránh, chậm trễ trong việc lập hồ sơ đề nghị giải quyết chế độ TNLĐ đối với NLĐ, chỉ lập hồ sơ giải quyết chế độ ốm đau. Khi NLĐ khiếu nại thì mới đề nghị cơ quan BHXH hướng dẫn thủ tục để giải quyết chế độ TNLĐ.
Nhằm triển khai sâu rộng chính sách bảo hiểm TNLĐ, BNN trong các đơn vị, doanh nghiệp, nâng cao ý thức người sử dụng lao động trong việc chấp hành đầy đủ quy định, BHXH Hải Phòng chỉ đạo BHXH các quận, huyện, thành phố Thủy Nguyên và các đơn vị, ngành liên quan tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách đến từng đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn; hướng dẫn cách thức tham gia, giải quyết chế độ chính sách cho các trường hợp cụ thể, bảo đảm nhanh chóng, chính xác; tăng cường công tác kiểm tra, hậu kiểm việc giải quyết các chế độ để cập nhật, nắm bắt các khó khăn, vướng mắc phát sinh, từ đó có biện pháp khắc phục. Cùng với việc tuân thủ pháp luật về BHXH, các doanh nghiệp nhất thiết phải xem trọng công tác phòng ngừa, hạn chế thấp nhất xảy ra TNLĐ; bản thân NLĐ cũng cần phải chủ động theo dõi, bảo vệ quyền lợi bằng cách tham gia BHXH, BHYT đầy đủ, để hạn chế những rủi ro xảy ra – Phó giám đốc BHXH Hải Phòng Mạc Thanh Giang thông tin. Đối với lao động từ đủ 15 tuổi trở lên làm việc không theo hợp đồng lao động, không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc về TNLĐ, BNN, từ ngày 1-1-2025 có thêm lựa chọn mới là tham gia bảo hiểm TNLĐ theo hình thức tự nguyện. Với cách thức đóng linh hoạt, điều kiện thụ hưởng là NLĐ bị suy giảm khả năng lao động từ 5% đến 100% do tai nạn lao động trong thời gian tham gia được hưởng trợ cấp một lần. Mức hưởng suy giảm 5% hưởng 3 lần mức lương tối thiểu tháng tính theo vùng 4 do Chính phủ quy định (3.450.000 đồng/tháng), sau đó cứ suy giảm thêm 1% thì được hưởng thêm 0,3% lần tháng lương tối thiểu vùng 4. Ngoài mức trợ cấp này, NLĐ còn được hưởng thêm khoản trợ cấp tính theo số năm đã đóng vào quỹ bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện.
HOÀNG XUÂN
