(HPĐT)- Thời gian qua, với nhiều giải pháp trong công tác tuyên truyền và quản lý, các vi phạm trong lĩnh vực bảo tồn đa dạng sinh học tại Vườn quốc gia (VQG) Cát Bà giảm rõ rệt, nhận thức người dân trong việc bảo vệ rừng ngày một được nâng lên. Điều này góp phần quan trọng trong việc bảo vệ giá trị di sản thiên nhiên quý báu của Việt Nam và thế giới.
Kiểm lâm Vườn Quốc gia Cát Bà thực hiện công tác tuần tra, kiểm soát, bảo vệ tài nguyên rừng.
Nhiều giải pháp được triển khai
Phó giám đốc VQG Cát Bà Phạm Văn Phúc cho biết, công tác bảo tồn đa dạng sinh học và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên là nhiệm vụ trọng tâm, hàng đầu của VQG Cát Bà. Nguồn kinh phí ngân sách cùng với sự hỗ trợ của các tổ chức trong và ngoài nước góp phần tích cực thực hiện bảo tồn đa dạng sinh học. Nhờ làm tốt công tác tuần tra, kiểm soát và tuyên truyền, từ đầu năm đến nay, số vụ săn bắt trái phép động vật quý hiếm, khai thác rừng trái phép tại VQG Cát Bà giảm mạnh so với những năm về trước, đồng thời, cũng không xảy ra các vụ cháy rừng ảnh hưởng đến tài nguyên thiên nhiên. Trong năm 2022, Hạt Kiểm lâm VQG Cát Bà tổ chức 683 cuộc tuần tra, kiểm soát, trục xuất 12 đối tượng vào rừng săn bắt động vật quý hiếm như: tắc kè, chặt tre, bẫy, bắt chim. Cùng với đó, công tác phòng, chống cháy rừng được chú trọng. Ở các khu vực trọng điểm trong mùa hanh khô có nguy cơ cháy rừng cao, đơn vị đều bố trí lực lượng ứng trực 24/24, có giải pháp đề phòng cháy rừng.
Nhằm tăng cường tuyên truyền, hỗ trợ, thay đổi nhận thức người dân trong việc bảo vệ rừng, những năm gần đây, VQG triển khai hơn 150 mô hình giúp cộng đồng dân cư vùng đệm của VQG phát triển kinh tế để thay đổi sinh kế như: du lịch cộng đồng, nuôi ong, nuôi dê, trồng rau sạch, trồng rừng ngập mặn kết hợp nuôi trồng thủy sản, trồng cây thuốc… phát huy hiệu quả, góp phần nâng cao thu nhập của người dân, giảm dần sự phụ thuộc vào việc khai thác tài nguyên thiên nhiên. Công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức về ý nghĩa, tầm quan trọng của việc bảo tồn đa dạng sinh học, tài nguyên thiên nhiên, môi trường cho nhân dân huyện đảo, học sinh các trường học và du khách được thực hiện thường xuyên, với nhiều hình thức sinh động thông qua các buổi phát thanh lưu động, truyền thông trực tiếp…
Theo Phó giám đốc VQG Cát Bà Phạm Văn Phúc, góp phần quan trọng trong công tác bảo tồn đa dạng sinh học phải kể đến sự phối hợp chặt chẽ giữa VQG Cát Bà và chính quyền địa phương. Hằng năm, VQG Cát Bà cùng các xã trên địa bàn huyện Cát Hải đều ký quy chế phối hợp bảo vệ tài nguyên rừng, biển. Các xã thành lập các tổ xung kích bảo vệ rừng, phối hợp tốt với lực lượng kiểm lâm trong việc tuần tra, kiểm soát, phòng, chống cháy rừng và tuyên truyền đến người dân, nâng cao ý thức, trách nhiệm bảo vệ rừng.
Nâng cao ý thức cộng đồng
Dù đạt nhiều kết quả tích cực, song theo lãnh đạo VQG Cát Bà, công tác bảo tồn đa dạng sinh học VQG còn nhiều khó khăn, thách thức. Địa bàn khu vực VQG khá phức tạp, bao bọc chung quanh chủ yếu là diện tích mặt nước biển, địa hình núi đá vôi hiểm trở, khó khăn trong công tác tuần tra của lực lượng chức năng. Dựa vào đó, các đối tượng vi phạm dễ lẩn trốn sự truy xét của lực lượng kiểm lâm. Hơn nữa, lực lượng cán bộ VQG và kiểm lâm còn mỏng. Dân cư ở xen kẽ giáp ranh với VQG, nhiều hộ dân vào rừng khai thác các sản phẩm từ rừng để thêm thu nhập. Do vậy, số vụ việc vi phạm lâm luật chưa thể chấm dứt. Đặc biệt, trong những năm gần đây, lượng khách du lịch đến với Khu dự trữ sinh quyển của thế giới quần đảo Cát Bà ngày càng nhiều khiến công tác bảo tồn đa dạng sinh học thêm khó khăn. Các dịch vụ du lịch tăng, gồm cả nguồn thực phẩm để đáp ứng nhu cầu của khách du lịch là các loài động vật rừng, các loài cây cảnh, cây thuốc…
Để làm tốt hơn nữa công tác bảo tồn đa dạng sinh học VQG Cát Bà, Phó giám đốc VQG Cát Bà Phạm Văn Phúc cho biết, thời gian tới, VQG tập trung vào một số giải pháp chủ yếu, trong tăng cường tuần tra, kiểm soát bảo vệ tài nguyên thiên nhiên; nghiên cứu khoa học với các đề tài có tính bảo tồn và ứng dụng cao, tăng cường hợp tác quốc tế và thu hút đầu tư từ các chương trình phi chính phủ. Quan trọng nhất, tập trung làm tốt công tác tuyên truyền nâng cao ý thức, trách nhiệm của người dân; nghiên cứu tạo thêm việc làm cho cộng đồng dân cư thông qua các chương trình khuyến nông, lâm, ngư nghiệp, chuyển đổi hình thức sản xuất từ khai thác tài nguyên hay nuôi thủy hải sản trái quy định sang phát triển du lịch cộng đồng và bảo vệ môi trường. Ngoài ra, phối hợp tốt với các ban, ngành, địa phương trong thực hiện nhiệm vụ, huy động và phối hợp để ngăn chặn mọi hành vi gây thiệt hại đến tài nguyên thiên nhiên VQG Cát Bà…
VQG Cát Bà là trung tâm của Khu dự trữ sinh quyển thế giới quần đảo Cát Bà, là ngôi nhà chung của hơn 4.000 loài động, thực vật rừng và biển, trong đó có tới 153 loài đặc hữu nguy cấp, quý, hiếm được pháp luật Việt Nam và quốc tế bảo vệ, hơn 1.595 loài thực vật rừng, thuộc 853 chi, 188 họ, 5 ngành, có 70 loài nguy cấp, quý, hiếm. Hệ động vật có xương sống ở cạn gồm 357 loài, 401 loài côn trùng. Cùng với đó, về tài nguyên biển, VQG Cát Bà có 31 loài thực vật ngập mặt, 102 loài rong biển, 196 loài cá biển, 400 loài và dưới loài thực vật phù du, 131 loài động vật phù du, 658 loài động vật đáy và 177 loài san hô. Đây là nơi cư trú duy nhất trên thế giới của voọc đầu trắng đang trong nguy cơ tuyệt chủng./.
bài: BẢO LINH - ảnh: phan tuấn
