(HPĐT)- Nghị quyết Đại hội 16 Đảng bộ thành phố đề ra mục tiêu: "Quan tâm tới việc bảo tồn, phát huy giá trị của các di sản văn hóa, lịch sử đặc biệt của Hải Phòng, khơi dậy niềm tự hào về truyền thống lịch sử hào hùng của quê hương, đất nước trong các tầng lớp nhân dân thành phố, tạo thành nguồn lực tinh thần để thúc đẩy sự nghiệp xây dựng, phát triển thành phố". Qua nửa nhiệm kỳ 2020-2025, hầu hết di sản văn hóa vật thể, phi vật thể của thành phố được trùng tu, tôn tạo và phát huy giá trị, góp phần nâng cao đời sống tinh thần và vật chất của nhân dân, thúc đẩy sự phát triển của thành phố…
Các địa phương tích cực khôi phục, phát huy giá trị các di sản văn hóa phi vật thể. Trong ảnh: Các ca nương trình diễn nghệ thuật hát ca trù. Ảnh: Đỗ Hiền
Quan tâm, chăm lo bảo tồn, phát huy giá trị di sản
Thực hiện mục tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ quận Hồng Bàng lần thứ 23, nhiệm kỳ 2020-2025 đề ra: "Phát triển toàn diện, bền vững các lĩnh vực văn hóa xã hội, bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống nhân dân", quận luôn chú trọng bảo tồn và phát huy giá trị các di sản văn hóa, lịch sử, hướng tới phát triển bền vững. Theo Phó trưởng Phòng Văn hóa và Thông tin quận Hồng Bàng Nguyễn Ngọc Minh Hòa, năm 2023, quận đón nhận 2 bằng xếp hạng Di tích lịch sử cấp thành phố: "Tháp Sở Dầu" tại Công ty Xăng dầu Khu vực 3 (phường Sở Dầu) và "Trận địa pháo phòng không 37 ly" tại Công ty TNHH MTV Đóng tàu Bạch Đằng (phường Hạ Lý) nâng tổng số di tích lịch sử văn hóa toàn quận lên 19 di tích, trong đó có 12 di tích xếp hạng các cấp và 7 di tích kiểm kê. Còn Trưởng Phòng Văn hóa huyện Thủy Nguyên Phùng Văn Mạnh cho hay, qua nửa nhiệm kỳ thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện Thủy Nguyên lần thứ 25, huyện là "điểm sáng" của thành phố về thu hút nguồn vốn xã hội hóa để trùng tu, tôn tạo di tích lịch sử, văn hóa cấp thành phố. Cùng với nguồn vốn được thành phố công trợ theo Nghị quyết số 22, ngày 8-12-2017 của HĐND thành phố, với mức 300 triệu đồng/ mỗi di tích, địa phương huy động nguồn xã hội hóa gấp nhiều lần so với số vốn công trợ...
Các nghệ sĩ, diễn viên Đoàn Chèo Hải Phòng biểu diễn vở Vùng sáng Dương Kinh. Ảnh: Đỗ Thu
Trưởng Phòng Quản lý Di sản văn hóa (Sở Văn hóa và Thể thao) Nguyễn Thị Kim Chung thông tin, đến hết năm 2022, 110 di tích lịch sử, văn hóa cấp thành phố được công trợ 33 tỷ đồng, huy động xã hội hóa khoảng 123 tỷ đồng để tu bổ, tôn tạo. Giai đoạn 2023-2027, thành phố công trợ số kinh phí 103 tỷ đồng và tiếp tục tìm kiếm nguồn lực xã hội hóa để trùng tu, tôn tạo 72 di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia. Qua đó kịp thời khắc phục xuống cấp di tích, bảo tồn giá trị gốc của di sản, tạo địa điểm sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng, tâm linh tại cơ sở... Bên cạnh đó, các địa phương tích cực khôi phục, phát huy giá trị các di sản văn hóa phi vật thể, như: Lễ hội truyền thống, các loại hình nghệ thuật truyền thống...
Giai đoạn 2020-2023, thành phố có 2 lễ hội được đưa vào Danh mục di sản văn hoá phi vật thể quốc gia, 2 di tích lịch sử văn hoá được quyết định xếp hạng di tích quốc gia; cho chủ trương lập quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích quốc gia đặc biệt đền thờ Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm tại xã Lý Học (huyện Vĩnh Bảo). Ngày 16- 9, quần thể Vịnh Hạ Long - Quần đảo Cát Bà được UNESCO công nhận là Di sản Thiên nhiên Thế giới. Đến nay, thành phố bảo tồn gần 1.200 di tích lịch sử văn hóa, trong đó hơn 500 di tích được xếp hạng các cấp, gồm: 1 di sản thiên nhiên thế giới (Quần đảo Cát Bà), 2 di tích quốc gia đặc biệt (Danh lam thắng cảnh Quần đảo Cát Bà và Di tích lịch sử Đền thờ Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm), 119 di tích cấp quốc gia và 413 di tích cấp thành phố. Hải Phòng còn có 474 lễ hội dân gian truyền thống, trong đó có 9 lễ hội được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quyết định đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia…
Phát huy giá trị văn hóa truyền thống
Trao đổi về bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa và công trình văn hóa, PGS.TS.NCVCC Nguyễn Đức Chiện, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam cho rằng, hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị di sản không thể là "đóng băng" di sản, hay coi di sản chỉ là di sản mà quên mất đặc tính của di sản luôn "sống" trong đời sống đương đại. Hải Phòng là địa phương đi đầu trong sáng tạo và phát huy các giá trị văn hóa, nổi bật với chương trình "Sáng đèn Nhà hát thành phố", tạo cơ chế khai thác công trình không chỉ là điểm tham quan du lịch còn là điểm hẹn thưởng thức các chương trình nghệ thuật truyền thống và hàn lâm. Nhà khoa học khuyến nghị Hải Phòng thực hiện một số giải pháp đồng bộ nhằm bảo tồn và phát huy giá trị không gian văn hóa trong trung tâm đô thị thành phố. Còn GS.TS Từ Thị Loan, nguyên Viện trưởng Viện Văn hóa nghệ thuật Trung ương cũng chỉ ra Hải Phòng đang có nhiều "lợi thế" về sự quan tâm hoàn thiện cơ chế, chính sách; nguồn tài nguyên di sản văn hóa dồi dào; cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, quyến rũ; con người tài hoa, năng động sáng tạo… Cùng với việc bảo tồn các di sản, thành phố cần thực hiện nhiều giải pháp, trong đó đổi mới tư duy về sản phẩm và dịch vụ văn hóa, xây dựng hành lang pháp lý và đầu tư nguồn lực tài chính, con người để thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa gắn với phát triển du lịch.
"Đáp ứng yêu cầu phát triển trong tình hình mới, Đảng ủy, cơ quan Sở Văn hóa và Thể thao tiếp tục tham mưu Thành ủy, HĐND, UBND thành phố lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai thực hiện các chủ trương, cơ chế, chính sách mới nhằm khơi dậy tinh thần sáng tạo, thu hút mạnh mẽ các nguồn lực đầu tư bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, hướng tới xây dựng hệ giá trị văn hóa, ngành công nghiệp văn hóa của thành phố Hải Phòng, góp phần nâng tỷ lệ đóng góp của văn hóa trong tổng GRDP của thành phố", Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Trần Thị Hoàng Mai khẳng định./.
HẢI HẬU
