Bảo vệ cây xanh đô thị

Nhiều bồn cây trên đường Lê Hồng Phong bị hỏng nặng, mất mỹ quan đô thị, tiềm ẩn nguy cơ cây gãy đổ khi gặp mưa bão.

“Bức tử” cây xanh

Với tiêu chí thành phố xanh- sạch- đẹp, cùng với dải trung tâm thành phố với hàng trăm cây cảnh, cây cổ thụ, phải kể đến những dãy phố rợp trời hoa phượng, xà cừ như các tuyến đường Lê Hồng Phong (quận Ngô Quyền), Điện Biên Phủ, Minh Khai, Lý Tự Trọng (quận Hồng Bàng), Hai Bà Trưng, Tôn Đức Thắng (quận Lê Chân)... Đây là những loại cây được lựa chọn kỹ, mang bản sắc, phù hợp điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng của Báo Hải Phòng; bảo đảm an toàn trong mùa mưa bão; đáp ứng các yêu cầu về sử dụng, vệ sinh môi trường, phòng cháy và chữa cháy, mỹ quan đô thị.

Cùng với trách nhiệm chăm sóc, bảo vệ hệ thống công viên, cây xanh thường kỳ của Công ty cổ phần Công viên cây xanh. Tuy nhiên, thời gian gần đây, việc chiếm dụng và xâm phạm cây xanh của một bộ phận người dân có chiều hướng gia tăng, gây ảnh hưởng không nhỏ đến mỹ quan đô thị và sự phát triển của hệ thống cây xanh công cộng. Khảo sát thực tế tại các tuyến phố Lạch Tray (quận Ngô Quyền), Minh Khai, Hai Bà Trưng… cho thấy, nhiều cây xanh trở thành những "cột đèn” quảng cáo bất đắc dĩ. Có những thân cây còi cọc, không phát triển được do bị quấn quanh thân những đèn led, đèn trang trí sáng tỏa sức nóng cả đêm... Dãy phố Văn Cao (thuộc địa bàn quận Ngô Quyền và Hải An) được mệnh danh là “phố đêm”, từ cuối giờ chiều hằng ngày, đèn đường trên phố bị “lấn át” bởi ánh đèn treo trên các cây xanh hai bên đường. Còn dọc tuyến phố Lê Hồng Phong với 2 hàng cây phượng vĩ, hoa sữa tạo điểm nhấn đẹp cho cửa ngõ vào thành phố, nhưng nhiều cây bị đóng đinh treo biển quảng cáo, rao vặt... Từ lâu, nhiều bó vỉa cây xanh trên đường bị hỏng, khiến gốc cây trơ trọi rễ, vừa mất mỹ quan đô thị, vừa tiềm ẩn nguy cơ cây gãy đổ khi gặp mưa bão, không an toàn cho người dân qua lại nơi đây... Chưa kể đến việc vỉa hè bị cắt xẻ để chôn lắp cáp quang, dây điện, hệ thống cáp ngầm xây quá sát gốc cây làm quá trình trao đổi nước của cây với tầng đất bên dưới bị hạn chế, rễ cây không thể phát triển để bám giữ đất khiến cây rất dễ bị bật gốc khi giông lốc.

Chị Phạm Minh Tâm, ở phường An Biên (quận Lê Chân) cho biết: Trong thời gian dài, nhiều gốc cây khu vực đường Hai Bà Trưng biến thành nơi tập kết rác của một số hộ dân. Tổ dân phố phải thường xuyên nhắc nhở, tình trạng này mới được cải thiện. Tuy nhiên việc đóng đinh, gắn tờ rơi, treo bóng đèn dây điện lên thân cây để quảng cáo, bán hàng vẫn diễn ra nhiều, một phần do ý thức người kinh doanh, buôn bán chưa cao, phần khác do việc quản lý và xử phạt của cơ quan chức năng chưa quyết liệt... Chưa kể đến, hè phố chật hẹp thiếu không gian, hàng loạt vỉa hè đang bị bê tông hóa ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của cây xanh.

Liên quan đến việc cây xanh chết, ngày 19-8-2020, người dân phát hiện 2 cây hoa sữa và 2 cây phượng trên đường Lê Hồng Phong chết bất thường. Trước đó, các cây này đều đang tươi xanh, không có có biểu hiện sâu bệnh gây hại hay hiện tượng thân mục ruỗng. Theo lãnh đạo Công ty Cổ phần Công viên Cây xanh Hải Phòng, qua kiểm tra quanh gốc 4 cây xuất hiện những lỗ khoan đường kính từ 1,4 cm đến 2 cm và găm sâu vào lõi cây khoảng 20 cm. Theo đó, không loại trừ khả năng cây bị đổ hóa chất dẫn đến chết nhanh chỉ trong vài ngày. Đây là hành vi cần lên án và xử lý nghiêm theo pháp luật.

Trách nhiệm không của riêng ai

Cây xanh mang lại nhiều lợi ích về cảnh quan, môi trường, sức khỏe, kinh tế, do vậy, việc chăm sóc cây xanh cần được coi là trách nhiệm của cả cộng đồng. Đồng chí Bùi Đức Tiệp, Chủ tịch UBND phường Đằng Lâm (quận Hải An) cho biết: Việc nhắc nhở, xử lý những cá nhân chiếm dụng cây xanh vào mục đích trang trí, quảng cáo rao vặt trên địa bàn phường được thực hiện thường xuyên, liên tục. Tuy nhiên, việc xử phạt hành chính với các vi phạm hủy hoại cây xanh vẫn quá nhẹ, không đủ sức răn đe. Để có được một cây cổ thụ phải mất nhiều thời gian, công sức chăm sóc hàng chục năm. Do vậy, cơ quan có thẩm quyền nên xem xét bổ sung mức xử phạt theo hướng tăng nặng đối với các hành vị xâm hại, chặt phá cây xanh, để chính quyền địa phương có cơ sở vững chắc xử lý các vi phạm, để ngăn ngừa triệt để tình trạng trên. Bên cạnh đó, các cơ quan đơn vị cần có sự thống nhất, đồng bộ khi thi công các hạng mục hạ tầng kỹ thuật đô thị, chỉnh trang vỉa hè giữa đơn vị thi công, chủ đầu tư công trình và công viên cây xanh. Khi đó, sẽ hạn chế thấp nhất tình trạng cây xanh bị chặt bớt rễ, làm lệch tán, mé nhánh không đúng cách, giúp sự sinh trưởng, độ bền chắc và tuổi thọ của cây xanh trên đường phố được bảo đảm. Các đơn vị cũng cần tăng cường tuyên truyền để mọi người dân hiểu rõ việc chăm sóc, bảo vệ hệ thống cây xanh đô thị là trách nhiệm của mọi người dân, của toàn xã hội.

Về vấn đề này, Phó Chủ tịch UBND quận Hải An, Nguyễn Văn Tuấn nêu ý kiến: Để bảo tồn cây xanh trên địa bàn thành phố, cần tiếp tục hoàn thiện bộ máy, nâng cao năng lực của đơn vị quản lý, bao gồm tăng cường trang thiết bị, bổ sung đội ngũ nhân lực quản lý và kỹ thuật, đào tạo và hợp tác với các tổ chức trong và ngoài nước. Việc bảo tồn và phát triển cây xanh cho đô thị cần được thành phố quan tâm, ưu tiên phù hợp mật độ dân cư trong quy hoạch và phát triển đô thị. Trước mắt cần đẩy nhanh việc cải tạo, chỉnh trang đô thị cũ, di dời các công trình đô thị không phù hợp quy hoạch, ưu tiên dành cho cây xanh và công trình phúc lợi công cộng; bảo vệ quỹ đất công viên, cây xanh hiện có; không sử dụng quỹ đất quy hoạch cây xanh vào mục đích khác. Các cơ quan, tổ chức, cá nhân khi phát hiện các dấu hiệu bất thường về cây xanh (cây nghiêng nguy hiểm, nặng tán, nghiêng tán, cây sâu mục…) hay các hành vi xâm phạm, triệt hạ cây xanh cần thông báo ngay cho chính quyền địa phương để có biện pháp xử lý kịp thời./.