(HPĐT)- Máy vi tính, điện thoại thông minh và các thiết bị điện tử khác là những thiết bị công nghệ gắn liền với cuộc sống và công việc của mỗi người trong thời đại 4.0. Tuy nhiên, cũng chính những thiết bị này chứa đựng nhiều thông tin cá nhân quan trọng mà nếu người dùng không cẩn trọng, rất dễ bị kẻ xấu đánh cắp và dùng vào các mục đích xấu.
Khách hàng sửa chữa máy tính tại cửa hàng.
Dễ lộ thông tin cá nhân
Cuối tháng 9-2021, em Nguyễn Hồng Hà, ở phường Đằng Hải (quận Hải An), sinh viên năm thứ 3 Trường đại học Hàng hải Việt Nam mang máy tính xách tay nhờ người quen sửa giúp. 2 ngày sau, điện thoại thông minh của Hồng Hà nhận được thông tin cảnh báo tài khoản cá nhân trên Facebook bị đăng nhập trên máy vi tính đang gửi sửa… Do nắm được những cảnh báo từ hậu quả của việc bị lộ các thông tin cá nhân từ mạng xã hội, em Hà nhanh chóng liên hệ người sửa máy để tạm khóa tài khoản Facebook.
Trước đó, chiều 21-9, một tài khoản mạng xã hội Facebook tại Hà Nội đăng thông tin phản ánh nhân viên kỹ thuật FPT Shop ở quận Đống Đa (Hà Nội) truy cập vào các tài khoản mạng xã hội của mình để lấy thông tin nhạy cảm khi người này mang máy tính đến cửa hàng trên để bảo hành. Sau nhiều dẫn chứng rõ ràng, nhân viên này thừa nhận việc tải những thông tin nhạy cảm từ các tài khoản mạng xã hội Facebook, Zalo và Telegram về điện thoại của mình. Đại diện FPT Shop cho biết sau khi tiếp nhận thông tin của khách hàng, đơn vị sa thải nhân viên nói trên và dùng các biện pháp kỹ thuật khắc phục việc bảo mật thông tin cho khách hàng.
Về việc này, ông Nguyễn Đông Huy, Trưởng Phòng Hạ tầng kỹ thuật và an toàn thông tin, Trung tâm Thông tin và Truyền thông (Sở Thông tin và Truyền thông) cho biết: Nguy cơ mất dữ liệu cá nhân rất cao khi mang các thiết bị điện tử thông minh đi sửa chữa, mà xem nhẹ việc bảo vệ thông tin, dữ liệu cá nhân của bản thân, không sao lưu toàn bộ thông tin hiện có trên thiết bị và xóa toàn bộ dữ liệu trên máy. Do vậy, các thông tin, ứng dụng quan trọng như nhắn tin, các dịch vụ OTT (phần mềm chat dùng kết nối internet), mạng xã hội, bộ sưu tập hình ảnh có nguy cơ cao bị lấy cắp. Đây thường là các thông tin mang tính chất riêng tư, không nên dễ bị sử dụng người khác tiếp cận, phát tán, để phục vụ các hành vi vi phạm pháp luật.
Cẩn trọng, bảo mật thông tin
Thông thường, trong máy vi tính hay điện thoại thông minh, người dùng thường lưu trữ nhiều thông tin cá nhân như: hình ảnh, tài liệu công việc, các tài khoản mạng xã hội, các phần mềm ứng dụng mua bán có đầy đủ thông tin về địa chỉ nhà, số điện thoại, email, số tài khoản cá nhân… Trong khi đó, sự cố trên các thiết bị có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Do đó, anh Phan Mạnh Cường, Giám đốc Công ty TNHH Phan Vũ Media (quận Ngô Quyền) khuyên người dùng nên chuyển dữ liệu riêng tư, tài liệu công việc quan trọng sang ổ cứng di động hoặc USB để dễ dàng tháo rời khi cần mang máy đi sửa. Đồng thời đăng xuất các tài khoản xã hội có trong thiết bị, xóa những dữ liệu cá nhân quan trọng trước khi gửi lại nơi sửa chữa. Khi không thể trực tiếp kiểm soát việc sửa máy, cần có thống nhất và cam kết giữa hai bên (người sở hữu và bên nhận sửa chữa) về nội dung dữ liệu trong máy. Đối với những dữ liệu nhạy cảm, quan trọng, người dùng có thể sử dụng phần mềm đặt mật khẩu khi truy cập cho thư mục chứa những dữ liệu này. Đơn giản nhất là sử dụng phần mềm nén Win.rar các dữ liệu, đồng thời với việc đặt mật khẩu. Trước khi mang đi sửa chữa, ngoài việc thoát các tài khoản, chủ thiết bị cần xóa các mật khẩu ghi nhớ trong các ứng dụng, tài khoản trên máy. Khi nhận lại thiết bị nên kiểm tra lịch sử truy cập, đăng nhập để kiểm tra việc can thiệp vào các phần cá nhân không được phép.
Theo luật sư Trần Văn Tám, Văn phòng luật sư hợp danh VIP: Nghị định số 174/2013/NĐ-CP ngày 13-11-2013 của Chính phủ quy định phạt tiền từ 10 triệu đến 70 triệu đồng đối với các hành vi không có biện pháp bảo vệ thông tin riêng hoặc thông tin cá nhân của người sử dụng, tiết lộ trên môi trường mạng thông tin thuộc bí mật kinh doanh hoặc tiết lộ trái phép nội dung thông tin riêng của người sử dụng dịch vụ viễn thông, mua bán hoặc trao đổi trái phép thông tin riêng của người sử dụng dịch vụ viễn thông.
Để hạn chế tối đa việc rò rỉ hay mất thông tin, dữ liệu cá nhân trong các thiết bị điện tử, các đơn vị, cá nhân khi nhận sửa chữa thiết bị cần có chính sách bảo vệ, cam kết bảo mật tuyệt đối, có trách nhiệm đến cùng đối với thông tin cá nhân của khách hàng. Chủ các thiết bị cần cẩn trọng tự bảo vệ các thông tin cá nhân trong các thiết bị trước khi mang sửa chữa. Trong trường hợp phát hiện bị xâm phạm và sao chép thông tin, tài khoản cá nhân, người dùng nên trình báo cơ quan công an và Thanh tra Thông tin và Truyền thông để xác minh, xử lý theo quy định pháp luật đối với hành vi lấy cắp thông tin, dữ liệu cá nhân./.
Bài và ảnh: MINH CHÂU
