Dự thảo Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu coi bảo vệ môi trường là một trong những nội dung trọng tâm gắn với chất lượng tăng trưởng và đời sống của người dân.
Phân tích về định hướng trong dự thảo Văn kiện Đại hội XIV, Tiến sỹ Trần Văn Miều, Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam cho rằng việc đặt bảo vệ môi trường ở vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển thể hiện bước chuyển quan trọng trong tư duy của Đảng, phù hợp với yêu cầu thực tiễn và xu thế chung của thế giới.
Theo ông, trong gần bốn thập kỷ đổi mới, những người làm công tác chuyên môn và giới khoa học môi trường có thể nhận thấy rõ sự thay đổi tích cực, nhất quán trong quan điểm, đường lối của Đảng về bảo vệ môi trường và bảo tồn thiên nhiên. Quá trình này diễn ra không dễ dàng, song mang tính tất yếu trong bối cảnh ô nhiễm môi trường, suy giảm tài nguyên và biến đổi khí hậu ngày càng tác động trực tiếp đến phát triển kinh tế - xã hội và đời sống người dân.
Điểm nổi bật là vai trò lãnh đạo xuyên suốt của Đảng thông qua nhiều nghị quyết, chỉ thị quan trọng, xác định bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu và bảo tồn đa dạng sinh học là yêu cầu gắn chặt với phát triển kinh tế - xã hội, từng bước thay thế tư duy “đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng” trước đây.
Trên cơ sở đó, Nhà nước đã thể chế hóa quan điểm của Đảng bằng hệ thống chính sách, pháp luật ngày càng hoàn thiện. Luật Bảo vệ môi trường qua các lần ban hành, sửa đổi đã tạo hành lang pháp lý quan trọng, không chỉ quy định trách nhiệm của tổ chức, cá nhân mà còn khuyến khích, huy động sự tham gia của toàn xã hội trong bảo vệ môi trường và bảo tồn thiên nhiên.
Cùng với đó, vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, nghề nghiệp và cộng đồng dân cư được thể chế hóa rõ ràng. Theo Tiến sỹ Trần Văn Miều, việc huy động cả hệ thống chính trị và người dân tham gia đã tạo sức lan tỏa, giúp các chủ trương, chính sách về môi trường từng bước đi vào thực tiễn, hình thành ý thức coi bảo vệ môi trường là một phần của đời sống hằng ngày.
Ở góc độ chiến lược, Tiến sỹ Trần Văn Miều nhấn mạnh điểm mới trong dự thảo Văn kiện Đại hội XIV là xác định bảo vệ môi trường không còn là nhiệm vụ đi kèm, mà từng bước trở thành nền tảng cho phát triển bền vững của đất nước trong giai đoạn tới.
Theo phân tích từ kinh nghiệm quốc tế, phát triển bền vững hiện nay dựa trên ba trụ cột không thể tách rời là kinh tế, xã hội và môi trường. Nếu chỉ chú trọng tăng trưởng kinh tế mà xem nhẹ các yếu tố còn lại, sự phát triển sẽ khó bền vững trong dài hạn.
Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, các tiêu chuẩn về môi trường, phát triển xanh và truy xuất nguồn gốc ngày càng trở thành điều kiện bắt buộc để tiếp cận các thị trường lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Không chỉ trong sản xuất, môi trường còn giữ vai trò then chốt đối với các ngành dịch vụ, đặc biệt là du lịch. Theo Tiến sỹ Trần Văn Miều, mục tiêu thu hút hàng chục triệu lượt khách quốc tế mỗi năm chỉ có thể đạt được khi môi trường sống, cảnh quan và không gian đô thị, nông thôn được bảo đảm xanh, sạch, đẹp và an toàn.
Việc Đảng và Nhà nước khẳng định quan điểm không đánh đổi môi trường để lấy tăng trưởng kinh tế ngắn hạn được xem là cam kết quan trọng, thể hiện trách nhiệm đối với lợi ích lâu dài của đất nước và các thế hệ tương lai. Cùng với các chính sách trong nước, những cam kết quốc tế về phát triển xanh, giảm phát thải cho thấy quyết tâm đưa môi trường trở thành nền tảng cho phát triển.
Trong quá trình triển khai, vai trò của cộng đồng, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội được đặt ở vị trí then chốt. Khi doanh nghiệp chủ động tham gia chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn, các giá trị đó sẽ lan tỏa mạnh mẽ ra toàn xã hội. Đồng thời, việc người dân được tham gia, giám sát và trực tiếp thụ hưởng thành quả bảo vệ môi trường sẽ tạo nên sự tự giác và bền vững.
Theo Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam, hướng tới mục tiêu đến năm 2045 Việt Nam trở thành nước phát triển với môi trường sống an toàn, lành mạnh, việc triển khai đồng bộ, hiệu quả các chủ trương, nghị quyết của Đảng về bảo vệ môi trường là nền tảng quan trọng để bảo đảm tăng trưởng bền vững, vì sự phồn vinh và hạnh phúc của người dân.
THU THẢO (tổng hợp)
.jpg "Khẳng định tầm nhìn phát triển bền vững gắn với bảo vệ môi trường")
.jpg "Đại biểu Quốc hội Hải Phòng hiến kế phát triển kinh tế tư nhân, bảo vệ môi trường, chống thiên tai")
.jpg "Bảo vệ môi trường song hành phát triển kinh tế - xã hội")
