(HPĐT)- Năm 2021, Sở Tài nguyên-Môi trường tổ chức đánh giá khả năng tiếp nhận nước thải, sức chịu tải của nguồn nước sông, hồ trên địa bàn thành phố. Trên cơ sở đó, sở đề xuất thành phố phương án cấp phép xả thải phù hợp với từng nguồn tiếp nhận. Biện pháp này thực sự cần thiết, bởi thời gian qua, việc cấp phép xả nước thải mới kiểm soát chất lượng nước thải đầu ra mà không tính toán đến tổng lượng thải vào nguồn nước, dẫn đến tình trạng vượt quá sức chịu tải của nguồn tiếp nhận.
Nhiều tuyến kênh, mương trên địa bàn thành phố bị ô nhiễm. (Ảnh chụp tại mương An Kim Hải qua cầu vượt Lạch Tray).
Nhiều nguồn nướcbị quá tải
Kênh Bắc Nam Hùng chạy qua địa bàn quận Hồng Bàng và huyện An Dương đang bị ô nhiễm nghiêm trọng. Theo thống kê của Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thuỷ lợi An Hải, tuyến kênh này hiện có tới 187 điểm xả, trong đó có 175 điểm xả là của các doanh nghiệp hoạt động sản xuất, kinh doanh, còn lại là các điểm xả của các khu dân cư. Điều đáng nói là trong số các doanh nghiệp xả thải ra kênh Bắc Nam Hùng có nhiều doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh lĩnh vực nguồn nước thải có chứa chất độc hại như: tái chế nhựa, phế liệu, rác thải, sản xuất bao bì, ống thép, thuốc, sản phẩm nội thất, đồ gỗ…
Thực tế, nhiều nguồn nước đã bị ô nhiễm nhưng các dự án vẫn được cấp phép để xả thải. Cụ thể, hệ thống công trình thủy lợi An Hải có tới 210 cơ sở xả thải; hệ thống công trình thủy lợi Đa Độ có 174 cơ sở xả thải; tiếp đến là Thủy Nguyên với 35 cơ sở xả thải. Trên tuyến sông Chanh Dương của huyện Vĩnh Bảo cũng có 20 cơ sở xả thải. Đáng chú ý, hầu hết hệ thống kênh mương đều bị ô nhiễm với mức độ khác nhau. Nhưng nhận thấy rõ nhất là tuyến kênh khu vực nội thành: Đông Bắc, Tây Nam và An Kim Hải, chảy qua các quận Lê Chân, Ngô Quyền, Hồng Bàng, Hải An, đều đang trong tình trạng nước đen, bốc mùi khó chịu. Các tuyến kênh Mỹ Khê, Đò Vọ ở quận Kiến An cũng trong tình trạng tương tự.
Theo Tổng cục Môi trường (Bộ Tài nguyên - Môi trường), hiện việc quản lý các nguồn thải vào môi trường nước chủ yếu dựa trên kiểm soát chất lượng nước thải đầu ra mà không tính toán đến tổng lượng thải vào nguồn nước, dẫn đến tình trạng vượt quá sức chịu tải của nguồn tiếp nhận. Mặt khác, đối với những nguồn nước bị ô nhiễm, việc xử lý rất khó khăn, chi phí tốn kém. Việc giảm lượng thải vào nguồn tiếp nhận là giải pháp để hạn chế mức độ ô nhiễm; giảm thiểu việc phát sinh điểm ô nhiễm mới. Để thực hiện giải pháp này, đòi hỏi các cơ quan quản lý phải nắm bắt được hiện trạng sức chịu tải của nguồn nước và các nguồn đang thải vào, cũng như có phương án phân bổ hạn ngạch xả thải phù hợp.
Phân vùng xả thải phù hợp từng nguồn tiếp nhận
Việc đánh giá khả năng tiếp nhận nước thải, sức chịu tải của nguồn nước sông, hồ phải dựa trên đặc điểm mục đích sử dụng, khả năng tự làm sạch của nguồn nước, quy mô và tính chất của các nguồn nước thải hiện tại và theo quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội. Việc đánh giá được thực hiện đối với từng thông số ô nhiễm. Đồng thời với việc đánh giá sức chịu tải, sở thực hiện điều tra cơ bản, kiểm kê hiện trạng khai thác sử dụng tài nguyên nước, xả nước thải vào nguồn nước. Dữ liệu thu thập được là công cụ để Sở Tài nguyên-Môi trường theo dõi, kiểm soát được các nguồn nước mặt trên địa bàn thành phố; đồng thời, có biện pháp phân vùng xả thải, phân bổ hạn ngạch xả thải; xác định mục tiêu và lộ trình giảm phát thải vào nguồn nước đối với nguồn nước không còn khả năng chịu tải; các biện pháp phòng ngừa, giảm thiểu ô nhiễm nước, cải thiện chất lượng nước.
Cùng với việc đánh giá sức chịu tải của nguồn nước, Sở Tài nguyên-Môi trường thực hiện các giải pháp kiểm soát xả thải, hạn chế gia tăng mức độ ô nhiễm. Một số giải pháp tập trung thực hiện trong năm 2021 là: xác định phạm vi và tổ chức cắm mốc hành lang bảo vệ nguồn nước; xây dựng, quản lý thực hiện quan trắc tài nguyên nước, giám sát hoạt động khai thác, sử dụng tài nguyên nước, xả nước thải vào nguồn nước. Bên cạnh đó, Sở Tài nguyên-Môi trường phối hợp với lực lượng chức năng, chính quyền địa phương tăng cường các hoạt động kiểm tra, giám sát việc chấp hành pháp luật về tài nguyên nước đối với các tổ chức, cá nhân; xử lý nghiêm tổ chức, cá nhân vi phạm quy định về bảo vệ nguồn nước; tăng cường tuyên truyền cộng đồng dân cư tham gia bảo vệ nguồn nước./.
Nguyên Mai - Ảnh: hà trung
