Bất cập quản lý công viên, vườn hoa

Công trình chờ bàn giao

Tại công viên dưới cầu Rào 1, đoạn thuộc phường Hưng Đạo, trước đây vào buổi tối nhiều người vẫn duy trì sinh hoạt thể dục, dân vũ trong tiếng nhạc rộn ràng. Tuy nhiên, thời gian gần đây nơi đây vắng bóng người.

Theo phản ánh của người dân trong khu vực, trước đây hệ thống điện chiếu sáng tại công viên chập chờn, lúc có lúc không, người dân cố gắng khắc phục, sử dụng ánh sáng đèn đường gần đó để sinh hoạt. Vài tháng gần đây, điện tắt hẳn nên nhiều người không còn đến đây tập luyện vào buổi tối. Người dân đã phản ánh tới tổ dân phố, địa phương, mong các cơ quan chức năng sớm kiểm tra, khôi phục hệ thống chiếu sáng để không gian công cộng phát huy công năng, phục vụ sinh hoạt cộng đồng.

Cùng với thiếu điện chiếu sáng là sự nhếch nhác tại nhiều công viên, vườn hoa. Đơn cử vườn hoa Tràng Cát (phường Hải An) diện tích khoảng 10.300 m², gồm đường dạo, sân chơi, cây xanh, thảm cỏ, hệ thống cấp thoát nước, cấp điện chiếu sáng..., tổng mức đầu tư hơn 21,3 tỷ đồng. Tuy nhiên, hiện cây xanh chưa được chăm sóc thường xuyên, cỏ mọc um tùm, ảnh hưởng cảnh quan và nhu cầu vui chơi, tập luyện của người dân. Một số thùng rác thiếu, có thùng quá tải, không nắp đậy, chưa được thu gom kịp thời.

Đây là thực trạng tại không ít công viên, vườn hoa công cộng. Những bất cập cho thấy hiệu quả của một công viên không thể chỉ tính bằng số tiền đầu tư hay thời điểm hoàn thành. Điều người dân quan tâm là sau khi đưa vào sử dụng, công viên có được chăm sóc, vận hành thường xuyên, sạch đẹp, an toàn, đáp ứng nhu cầu cộng đồng hay không?

Đáng chú ý, câu chuyện không chỉ nằm ở khâu duy tu mà còn ở việc bàn giao công trình sau đầu tư. Công viên số 53 Lạch Tray ở phường Gia Viên hoàn thành, đưa vào sử dụng từ năm 2022 nhưng đến nay việc bàn giao cho địa phương quản lý vẫn chưa hoàn tất. Theo kết quả giám sát của Ban Đô thị HĐND thành phố, hiện có 9 công viên, vườn hoa hoàn thành nhưng chưa được bàn giao cho địa phương quản lý gồm: vườn hoa khu tập thể Quán Toan, vườn hoa số 53 Lạch Tray, khu vực Miếu An Đà, Đông Hải 2, đình Xâm Bồ và một số vườn hoa tại Hưng Đạo, Dương Kinh, Hải Sơn, Đằng Hải.

Không chỉ các công trình cũ xuống cấp, những công viên, vườn hoa mới khánh thành cũng xuất hiện hư hỏng. Đơn cử vườn hoa hồ Hạnh Phúc tại phường Kiến An vừa được đưa vào khai thác từ tháng 5/2026 nhưng sau khoảng 4 tháng đã xuất hiện một số vị trí gạch lát quảng trường nứt, vỡ; cỏ, rác nhiều thời điểm không được thu dọn. Do vườn hoa chưa bàn giao về địa phương, UBND phường Kiến An yêu cầu nhà thầu thực hiện bảo hành, khắc phục hư hỏng, đồng thời tăng cường chăm sóc cây xanh, thảm cỏ và vệ sinh khuôn viên.

Đây là vấn đề cần sớm tháo gỡ. Công trình hoàn thành nhưng chưa xác định đầy đủ đơn vị tiếp nhận, quản lý, duy tu dễ phát sinh tình trạng “cha chung không ai khóc”. Khi cỏ mọc, rác tồn đọng, hệ thống điện hư hỏng, thiết bị xuống cấp, việc xử lý có thể chậm do chưa rõ trách nhiệm thuộc đơn vị nào.

Cần rõ đầu mối, rõ trách nhiệm

Theo ông Nguyễn Văn Tuấn, Phó Giám đốc phụ trách Ban Quản lý xây dựng phường Hải An, tại phường Hải An, vườn hoa Đằng Hải và Đông Hải chưa được bàn giao về cho phường. Hai vườn hoa Tràng Cát và Nam Hải, Ban Quản lý dự án đang chờ hướng dẫn cụ thể để tiếp tục bàn giao cho địa phương quản lý, vận hành. Hai vườn hoa mới đang xây dựng, dự kiến hoàn thành trong năm nay tại khu vực Cát Bi và Đằng Hải.

Tuy nhiên, vướng mắc hiện nay là chưa có hướng dẫn cụ thể về thủ tục bàn giao, cơ chế bố trí kinh phí và xác định đơn vị chịu trách nhiệm quản lý, vận hành sau khi địa phương tiếp nhận công viên, vườn hoa.

Lãnh đạo phường Hưng Đạo cũng nêu khó khăn trong quản lý vườn hoa, công viên khi nguồn lực dành cho công tác này chưa được quy định rõ. Tháng 5 vừa qua, sau khi tiếp nhận Công viên Trung tâm phường Hưng Đạo và vườn hoa tổ dân phố Trà Khê 3, địa phương lập dự toán gửi Sở Tài chính thẩm định để bố trí kinh phí vận hành những tháng cuối năm, song cần chờ phê duyệt mới chủ động hơn trong quản lý sau bàn giao.

Giai đoạn 2022 - 2025, thành phố Hải Phòng (cũ) triển khai xây dựng 31 công viên, vườn hoa với tổng diện tích khoảng 42,12 ha tại 13 phường hiện nay, tổng mức đầu tư hơn 1.060 tỷ đồng. Đến nay, còn 12 dự án đang triển khai và được khẩn trương yêu cầu hoàn thiện trong năm 2026.

Câu chuyện bàn giao, quản lý không còn là vấn đề riêng của một công viên hay địa phương. Khi thành phố tiếp tục đầu tư thêm nhiều không gian xanh, nếu khâu tiếp nhận, quản lý sau đầu tư không được chuẩn hóa sẽ có nguy cơ lãng phí nguồn lực công.

Ngày 1/4/2026, UBND thành phố ban hành Quyết định số 16/2026/QĐ-UBND về quản lý công viên, cây xanh, mặt nước. Đây là cơ sở để thành phố thống nhất công tác quản lý, đồng thời quy định rõ trách nhiệm chính trong quản lý công viên, vườn hoa là chính quyền địa phương.

Các cơ quan chức năng cần sớm cụ thể hóa trách nhiệm, quy trình để các công trình hoàn thành được bàn giao về địa phương, xác định rõ nguồn kinh phí phục vụ duy tu. Không để công trình hoàn thành nhưng bỏ ngỏ khâu quản lý, không để tài sản công xuống cấp vì chậm bàn giao là cách thiết thực bảo toàn hiệu quả đầu tư, đáp ứng mong đợi chính đáng của người dân thành phố.