'Bắt cóc online' - một chiêu thức của lừa đảo trên không gian mạng

Ngày 3/8, Phòng Cảnh sát hình sự (TP Hồ Chí Minh) giải cứu thành công 2 nam sinh đang tự cô lập do chiêu lừa "bắt cóc online". Gia đình nam sinh viên 20 tuổi, quê ở tỉnh Lâm Đồng này cho biết, trước đó đã trình báo công an về việc con trai bị bắt cóc. Nhóm tội phạm buộc gia đình chuyển 600 triệu đồng để chuộc mạng. Khi tổ công tác đặc biệt chuyên điều tra án "bắt cóc online" thuộc Phòng Cảnh sát hình sự tìm thấy nam sinh trong khách sạn, nạn nhân này đang trong trạng thái hoang mang và đang làm theo sự điều khiển của "cán bộ điều tra online".

Nạn nhân cho biết nhận cuộc gọi của người xưng là cán bộ Viện kiểm sát, đọc đúng các thông tin cá nhân và cho biết nam sinh viên liên quan đến đường dây tội phạm rửa tiền, đồng thời đe dọa, hướng dẫn nạn nhân phối hợp điều tra bằng cách luôn giữ liên lạc, không kể cho bất cứ ai, nếu không sẽ bị bắt giam ngay lập tức. Nạn nhân bị "cán bộ Viện kiểm sát" yêu cầu di chuyển, thuê phòng tại 2 khách sạn khác nhau và nhiều lần chuyển 129 triệu đồng cho kẻ lừa đảo...

Đây chỉ là một trong rất nhiều vụ lừa đảo trên không gian mạng, được gọi là "bắt cóc online", xảy ra trong thời gian qua. Theo thống kê của các cơ quan chức năng, từ tháng 3/2025 tới nay, đã có khoảng 20 vụ lừa đảo thông qua hình thức “bắt cóc online”. Đáng ngạc nhiên là nạn nhân đa phần hầu hết là học sinh, sinh viên ở thành phố lớn.

Nhiều người đã đặt ra câu hỏi, tại sao những thành phần trí thức, sinh sống ở các đô thị hiện đại, tiếp cận rất nhiều nguồn thông tin lại trở thành nạn nhân của trò lừa đảo này.

Hiện nay, mỗi ngày có một lượng thông tin khổng lồ được đưa ra đời sống, có cả thông tin chính thống và tin giả, thông tin lừa đảo. Để đối phó với tình trạng lừa đảo, ngành công an, các ngành chức năng khác cùng chính quyền các địa phương liên tục phát đi cảnh báo về các phương thức, thủ đoạn của các đối tượng lừa đảo trên không gian mạng. Đồng thời hướng dẫn khi tiếp nhận các cuộc gọi này người dân cần thực hiện các biện pháp gì để tránh sập bẫy, cũng như tố giác kẻ lừa đảo đến cơ quan chức năng.

Tuy vậy, thực tế thấy rằng, các thông tin chính thống này có rất nhiều người không tiếp nhận, trong đó có học sinh, sinh viên. Thử đặt câu hỏi, hằng ngày, có bao học sinh, sinh viên truy cập một trang báo chính thống để đọc tin tức, có bao người dân mở ti vi xem các bản tin thời sự trên các kênh chính thống, hay chỉ xem các trang mạng xã hội với đầy rẫy tin giả, thông tin lừa đảo.

Học sinh, sinh viên với những hiểu biết của mình, thay vì phải là những người đi đầu trong phòng chống tin giả, phòng chống lừa đảo trên không gian mạng thì lại trở thành nạn nhân của "bắt cóc online". Hình thức lừa đảo này tưởng như chỉ có trên phim ảnh thì nay trở thành phổ biến ngoài đời thực.

Hiện nay, Việt Nam có khoảng 79 triệu người sử dụng internet, gần 73 triệu người sử dụng mạng xã hội. Trong lĩnh vực thanh toán không dùng tiền mặt, Việt Nam có hơn 200 triệu tài khoản cá nhân. Riêng năm 2024, cứ 220 người dùng điện thoại thông minh tại Việt Nam thì có 1 người trở thành nạn nhân của lừa đảo. Cũng trong năm 2024, người Việt mất 18.900 tỷ đồng vì bị lừa đảo qua mạng.

Nhiều nạn nhân của trò lừa đảo này được coi là đáng trách hơn đáng thương, bởi lẽ bị sập bẫy hoàn toàn do chủ quan của họ, khi mà họ đã bỏ qua các cảnh báo liên tục được đưa ra với nhiều hình thức.

Mỗi người dân cần là một "pháo đài" chống lừa đảo trên không gian mạng. Thay vì mỗi ngày tốn nhiều thời gian lướt mạng xã hội thì nên truy cập các trang báo chính thống để có những thông tin đúng đắn. Ngoài việc tuyên truyền của các cơ quan chức năng, mỗi người dân cần tỉnh táo, cảnh giác để phát hiện các phương thức, thủ đoạn của những kẻ lừa đảo và tố cáo với cơ quan công an. Đồng thời thường xuyên tuyên truyền cho người thân, nhất là con em mình không làm theo các hướng dẫn của người lạ qua điện thoại để tránh sập bẫy "bắt cóc online".

Hãy nhớ rằng, cán bộ công an, toà án, viện kiểm sát nhân dân, bảo hiểm, điện lực... không làm việc qua điện thoại.