(HPĐT)- Bê bối do thám bằng phần mềm Pegasus do NSO Group của Israel cung cấp đang khiến dư luận quốc tế hoang mang và phản ứng gay gắt. Với hơn 50.000 số điện thoại di động từ hơn 50 quốc gia trở thành mục tiêu giám sát, vụ bê bối này có nguy cơ gây ra một cuộc khủng hoảng ngoại giao.
Gần 15.000 người Mexico, bao gồm các nhà báo và nhà hoạt động nhân quyền bị theo dõi thông qua phần mềm Pegasus. Ảnh: AFP
Sự nguy hiểm của Pegasus
Vụ bê bối Pegasus được Tổ chức Ân xá Thế giới (AI) và tổ chức phi truyền thông lợi nhuận Forbidden Stories có trụ sở tại Paris (Pháp) cùng nhiều cơ quan truyền thông đối tác, trong đó có báo The Washington Post (Mỹ), The Guardian (Anh) và Le Monde (Pháp), tiết lộ vào hôm 18-7 gây nhiều phản ứng trên toàn cầu.
Phần mềm Pegasus do NSO Group của Israel phát triển, có thể cho phép gián điệp sử dụng phần mềm này truy cập vào ổ cứng của điện thoại bị nhiễm mã độc, qua đó có thể xem ảnh, video, email và văn bản, ngay cả trên các ứng dụng liên lạc được mã hóa, chẳng hạn như Signal. Phần mềm này cũng có thể cho phép người dùng ghi lại các cuộc trò chuyện được thực hiện trên hoặc gần điện thoại, sử dụng camera của điện thoại và xác định vị trí của chủ nhân điện thoại. Có thể nói, không có thông tin nào trên thiết bị mục tiêu là an toàn, bởi khi Pegasus được cài đặt trên điện thoại sẽ có đặc quyền quản trị trên thiết bị và làm được nhiều việc hơn cả chủ sở hữu của thiết bị.
Để xâm nhập vào điện thoại, trước tiên, người cài cần tạo một tài khoản Whatsapp giả mạo, sau đó sử dụng tài khoản này để thực hiện các cuộc gọi video. Khi điện thoại của người dùng đổ chuông, một mã độc được truyền đi và cài đặt phần mềm gián điệp trên điện thoại. Phần mềm được cài đặt ngay cả khi người dùng điện thoại không trả lời cuộc gọi. NSO Group cũng bắt đầu khai thác các lỗ hổng trong phần mềm iMessage của Apple, khiến hàng triệu iPhone có nguy cơ bị tấn công. Theo các nhà nghiên cứu, các cuộc tấn công gần đây nhất được thực hiện trong tháng 7-2021.
Sẽ là một trong những “câu chuyện của năm”
NSO Group bị “đưa vào tầm ngắm” từ năm 2016, khi phần mềm của công ty này được cho là được sử dụng để chống lại một nhà hoạt động nhân quyền ở Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) và một nhà báo ở Mexico. Kể từ sự việc đó, báo The New York Times (Mỹ) đăng tải các thông tin về việc phần mềm của NSO Group được sử dụng để chống lại các nhà báo, các nhà vận động nhân quyền và các nhà hoạch định chính sách ở Mexico và Saudi Arabia.
Theo các thông tin mới nhất từ một hiệp hội các nhà báo, đứng đầu là tổ chức phi lợi nhuận Forbidden Stories, cho rằng NSO Group có liên quan tới một danh sách bị rò rỉ gồm hơn 50.000 số điện thoại di động từ hơn 50 quốc gia và các số điện thoại này dường như là mục tiêu giám sát mà khách hàng của của NSO Group đề xuất. Danh sách trên bao gồm hàng trăm nhà báo, chủ sở hữu phương tiện truyền thông, lãnh đạo chính phủ, chính trị gia đối lập, các nhân vật bất đồng chính kiến, học giả và các nhà vận động nhân quyền. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, người có tên trong danh sách này, vừa phải đổi điện thoại và thay số điện thoại.
Dư luận quốc tế đánh giá, NSO Group của Israel chỉ là một công ty tư nhân, nhưng hoạt động ngoài vòng pháp luật trong một lĩnh vực nguy hiểm suốt thời gian dài là điều khó chấp nhận được. Phần mềm này không chỉ đặt ra nguy cơ và gây hại với các cá nhân bị theo dõi, mà còn hủy hoại an ninh của môi trường kỹ thuật số nói chung.
Các nhà hoạt động nói rằng, nếu các phương thức liên lạc bị giám sát, các nhà báo sẽ không thể liên lạc với các nguồn tin vì lo ngại danh tính họ bị lộ, bị trả đũa. Các nhà hoạt động cũng sẽ không thể tự do giao tiếp với nạn nhân của các vụ lạm dụng liên quan tới các quan chức chính phủ. Người phát ngôn của Bloomberg News cho biết, kiểu giám sát như thế này là một sự vi phạm kinh hoàng đối với quyền tự do báo chí.
Có thể nói, vụ bê bối này sẽ là một trong những “câu chuyện của năm”, bởi không chỉ đặt ra câu hỏi về lỗ hổng an ninh mạng, mà còn có nguy cơ tạo ra một cuộc khủng hoảng ngoại giao quy mô lớn giữa các quốc gia liên quan./.
Quang Huy (tổng hợp)
