Không lơ là, chủ quan
Bác sĩ Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng khám bệnh cho trẻ nghi nhiễm sởi. Đỗ Hiền
Thạc sĩ, bác sĩ chuyên khoa 2 Hoàng Sơn, Trưởng Khoa Truyền nhiễm (Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng) cho biết: Bệnh sởi bùng phát theo chu kỳ 4-5 năm một lần (trước đó là năm 2014). Năm 2019, dịch sởi bùng phát trở lại theo chu kỳ.
Tại Bệnh viện Trẻ em, từ đầu năm đến nay có hơn 800 ca mắc bệnh sởi nhập viện. Trong đó có một số ca bị biến chứng nặng, rất nguy hiểm. Chẳng hạn trường hợp của bệnh nhi Trần Quốc Việt, 8 tháng tuổi, ở thôn An Lợi, xã An Lư (huyện Thủy Nguyên) bị mắc sởi biến chứng sang viêm phổi nặng, dẫn đến suy hô hấp và phải thở bằng máy. Bệnh nhi mắc sởi vì chưa đến tuổi được tiêm phòng. Ngay sau khi phát hiện cháu có dấu hiệu bị bệnh, gia đình cho đi viện. Hiện, cháu đang được điều trị tại phòng hồi sức cấp cứu, tuy nhiên, bệnh chưa có dấu hiệu tiến triển tốt. Tại Bệnh viện đa khoa Quốc tế Hải Phòng, mỗi ngày tiếp nhận từ 5-7 ca mắc sởi. Bác sĩ Nguyễn Thị Thảo, Khoa Nhi cho biết: “Hiện đang là thời điểm giao mùa, thời tiết diễn biến phức tạp, độ ẩm cao thích hợp cho các loại vi rút hoạt động, lây lan. Bệnh chủ yếu lây qua đường hô hấp hoặc do tiếp xúc với người bị bệnh. Theo tiến trình phát triển bệnh, sau 1 - 2 ngày mắc sởi, trẻ sẽ ho, chảy nước mũi, xuất hiện ban nổi trên mặt. Sau đó khoảng 7 - 10 ngày, các triệu chứng sẽ hết, trẻ tự khỏi. Trong trường hợp trẻ có biểu hiện sốt cao, khó thở, thân nhiệt không kiểm soát… bố mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế điều trị”.
Cũng theo bác sĩ Thảo, không chỉ trẻ em mắc sởi mà bệnh còn xuất hiện ở cả người lớn. Bệnh sởi nguy hiểm với phụ nữ mang thai và người bị bệnh mạn tính. Thai phụ mắc sởi dễ có nguy cơ sảy thai, đẻ non do sốt cao, dễ bội nhiễm bởi suy giảm miễn dịch hơn người khác. Sởi có rất nhiều thể không điển hình, khó chẩn đoán nên nhiều người không biết mình bị mắc sởi, thậm chí có những trường hợp đi khám bị chẩn đoán nhầm là dị ứng thuốc, sốt phát ban, ru-be-la… dẫn đến việc điều trị không đúng, làm bệnh có diễn biến nặng hơn, khi nhập viện đã bị biến chứng nặng.
Chủ động phòng bệnh, chữa bệnh
Theo ghi nhận tại một số bệnh viện, trong tổng số ca nhập viện, tỷ lệ trẻ được tiêm phòng sởi chỉ khoảng 20-30%, còn lại là không tiêm hoặc tiêm không đầy đủ. Nếu trẻ không được tiêm phòng đầy đủ, cơ thể không có kháng thể để chống lại vi-rút và dễ bị mắc bệnh. Theo Giám đốc Trung tâm y tế dự phòng Nguyễn Mạnh Cường, tiêm vắc- xin sởi là biện pháp hiệu quả nhất để phòng bệnh sởi hiện nay. Trẻ cần được tiêm đủ 2 mũi vắc- xin sởi, mũi thứ nhất tiêm cho trẻ từ 9 đến 11 tháng tuổi, mũi thứ hai được tiêm khi trẻ được 18 tháng tuổi. Thực tế có một số ca hy hữu trẻ được tiêm chủng đầy đủ nhưng vẫn mắc bệnh, nguyên nhân do bảo quản vắc- xin, cách tiêm phòng chưa đúng hoặc do cơ địa của từng trẻ.
Hiện nay, có tình trạng nhiều người vẫn tự chữa bệnh sởi ở nhà theo cách làm dân gian: ở phòng kín, kiêng gió, kiêng nước… Tuy nhiên, đây là suy nghĩ hết sức sai lầm. Bác sĩ Hoàng Sơn khuyến cáo: “Khi bị bệnh, người bệnh càng phải giữ vệ sinh sạch sẽ, tắm gội bình thường và nhất là không nên ở phòng kín vì sẽ tạo môi trường thuận lợi cho vi rút hoạt động. Với bệnh sởi lành tính, có biểu hiện không nghiêm trọng, hoàn toàn có thể điều trị ở nhà nhưng khi bệnh biến tính, các triệu chứng xuất hiện nhiều thì cần cách ly ngay và đến các cơ sở y tế khám, điều trị kịp thời”.
Để chủ động ngăn chặn, không để dịch bệnh sởi lan rộng, bùng phát mạnh, trung tâm y tế các địa phương cần làm tốt công tác thống kê các trường hợp trong độ tuổi tiêm chủng (tiêm chủng thường xuyên và tiêm chủng chiến dịch) để triển khai tiêm mũi vắc- xin phòng sởi cho trẻ đạt tỷ lệ ít nhất 95% số trẻ trong độ tuổi theo quy mô xã, phường. Về phía các bệnh viện, chú trọng thực hiện tốt việc khám sàng lọc, phân luồng khám bệnh, thu dung, cách ly người bệnh, thực hiện nghiêm túc việc kiểm soát nhiễm khuẩn bệnh viện, không để lây nhiễm chéo trong bệnh viện; phát hiện sớm và điều trị tích cực các trường hợp diễn biến nặng, chú ý các trường hợp có bệnh mạn tính, phụ nữ mang thai, hạn chế thấp nhất rủi ro do bệnh gây ra.
Hoàng Xuân
