Bị cắt giảm kinh phí: Nhiều chương trình y tế gặp khó khăn

Hiện nay, các hoạt động phòng chống sốt xuất huyết đều dựa vào ngân sách của Trung tâm Y tế
 dự phòng tỉnh thay vì được Trung ương hỗ trợ

Tuy nhiên, hiện nay nhiều chương trình đã bị cắt giảm kinh phí nên các đơn vị y tế gặp nhiều khó khăn trong triển khai các hoạt động.

Trước đây, hoạt động của các chương trình mục tiêu quốc gia y tế như tiêm chủng mở rộng; phòng chống sốt xuất huyết; phòng chống đái tháo đường; chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên, thanh niên và sức khỏe bà mẹ, trẻ em... đều phụ thuộc vào ngân sách Trung ương. Hiện nay, kinh phí dành cho các chương trình này đã bị cắt giảm khoảng 50% so với trước. Hơn nữa, kinh phí cấp muộn cũng ảnh hưởng đến tiến độ, hiệu quả hoạt động của các chương trình. Do kinh phí hạn hẹp, nhiều hoạt động truyền thông, nâng cao nhận thức cho người dân về cách phòng chống dịch bệnh phải tiến hành lồng ghép. Vì vậy, nhận thức của người dân về một số bệnh có tính chất nguy hiểm bị hạn chế, dễ nảy sinh tâm lý chủ quan trong phòng chống và điều trị bệnh.

Theo Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh, năm 2016, Chương trình tiêm chủng mở rộng chỉ được cấp 180 triệu đồng, bằng khoảng 10% so với dự toán, không đủ để mua một số dụng cụ y tế như bông băng, cồn. Trong khi đó, theo quy định, các đơn vị triển khai tiêm chủng bắt buộc phải có các biểu mẫu báo cáo, sổ tiêm chủng thì mới được triển khai. Ngoài ra, các đơn vị phải thêm chi phí vận chuyển, bảo quản vaccine tiêm chủng hằng tháng. Việc in giấy mời tiêm chủng hằng tháng, giấy khám phân loại cũng đều do các đơn vị tự bỏ kinh phí để thực hiện. Để triển khai Chương trình tiêm chủng mở rộng cũng cần có kinh phí nhất định để chi cho các khâu: bồi dưỡng người thực hiện tiêm chủng, giám sát các phản ứng sau tiêm. Chia sẻ những khó khăn này, các cán bộ, nhân viên y tế phải chấp nhận không có tiền công khi tiêm vaccine.

Năm 2015, Dự án phòng chống sốt xuất huyết được cấp hơn 45 triệu đồng để duy trì hoạt động thì đến năm 2016 và 2017 số tiền hỗ trợ bị cắt giảm hoàn toàn. Trong khi đó, Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh vẫn phải tiến hành giám sát véc tơ truyền bệnh, lấy mẫu xét nghiệm đối với những người nghi ngờ mắc bệnh. Kinh phí của những hoạt động này đều phải trích từ nguồn ngân sách của trung tâm. Kinh phí hạn hẹp nên việc tuyên truyền về sốt xuất huyết cũng không được thực hiện thường xuyên như trước.

Sàng lọc sơ sinh là một biện pháp dự phòng hiện đại, dùng kỹ thuật y khoa để tìm kiếm, phát hiện các bệnh liên quan đến nội tiết, rối loạn di truyền ngay khi đứa trẻ vừa ra đời, cho phép phát hiện một số bệnh và tật bẩm sinh như thiểu năng trí tuệ, thiếu men G6PD, suy giáp bẩm sinh, tăng sản tuyến thượng thận bẩm sinh, tử vong sớm do tan máu bẩm sinh… Việc thực hiện sàng lọc sơ sinh không chỉ hướng tới mục tiêu cải thiện, nâng cao chất lượng dân số mà còn hạn chế đến mức thấp nhất người khuyết tật do các bệnh bẩm sinh gây ra. Ông Phạm Hồng Tuấn, Phó Chi cục trưởng Chi cục Dân số - KHHGĐ cho biết: "Hiện nay, việc sàng lọc sơ sinh không còn được thực hiện miễn phí trong khi Bộ Y tế chưa có hướng dẫn cụ thể để thực hiện xã hội hóa. Do đó, thời gian gần đây hoạt động sàng lọc sơ sinh gần như đã bị chững lại. Kết quả, năm 2016 tỷ lệ sàng lọc sơ sinh không đạt chỉ tiêu được giao".

Bên cạnh đó, người dân vốn quen với việc miễn phí các phương tiện tránh thai hiện đại trong nhiều năm qua, nay thì chỉ một số đối tượng thuộc diện chính sách, hộ nghèo, hộ cận nghèo mới được phát miễn phí. Hầu hết người dân sẽ phải bỏ tiền ra chi trả, do đó nảy sinh nhiều khó khăn trong việc tuyên truyền, thực hiện duy trì mức sinh thấp, hợp lý theo kế hoạch. Kinh phí cho các chương trình dân số bị cắt giảm cũng đã làm giảm mức phụ cấp vốn đã ít ỏi của các cộng tác viên dân số ở cơ sở.

Ông Nguyễn Hữu Dũng, Phó Giám đốc Sở Y tế cho biết: "Trước những khó khăn do các chương trình mục tiêu bị cắt giảm kinh phí, Sở Y tế đã chỉ đạo các đơn vị khi bắt tay vào triển khai thực hiện cần phải lựa chọn, ưu tiên những phần việc trọng tâm để phấn đấu đạt mục tiêu mà các chương trình đã đề ra. Sở Y tế đã đề nghị với Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh xem xét việc bố trí kinh phí đối ứng thực hiện các dự án thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia về y tế do Trung ương cắt giảm".

HUYỀN TRANG