Trong phiên thảo luận tại hội trường sáng 29-6, vấn đề khai thác cát trái phép tiếp tục làm "nóng" nghị trường.
Đại biểu Phạm Mạnh Hùng (Nam Sách). Ảnh: Thành Chung
"Cát tặc" lộng hành
Đại biểu Phạm Mạnh Hùng (Nam Sách) bức xúc trước tình trạng khai thác cát trái phép diễn ra tại các đoạn sông qua địa bàn huyện Nam Sách rất phức tạp. Theo đại biểu Hùng, Nam Sách là địa bàn trọng điểm của nạn khai thác cát trái phép, đặc biệt tại 2 xã Minh Tân và Thái Tân. Từ đầu năm đến nay, lực lượng liên ngành của huyện xử lý hơn 50 vụ khai thác cát trái phép, xử phạt hơn 600 triệu đồng. Tuy nhiên, tình trạng khai thác cát trái phép vẫn diễn biến phức tạp, nhiều diện tích trồng rau mùa của bà con quăng xuống sông. Nạn khai thác cát trái phép không chỉ làm mất đất canh tác của bà con mà còn rất nguy hiểm khi bà con làm đồng ở đây. "Cát tặc" hoạt động cũng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến những người nuôi cá lồng trên sông. Nhiều lồng cá bị chết do nước đục bởi khai thác cát gây ra.
Theo đại biểu Phạm Mạnh Hùng, hiện "cát tặc" rất manh động và hoạt động tinh vi hơn trước rất nhiều: "Có những chiếc thuyền tải trọng từ 300-400 tấn nhưng chỉ hút khoảng 1 giờ là đầy. Họ dùng máy hút công suất rất lớn để hút trộm cát. Đối tượng khai thác cát còn cài cắm "chim lợn" khắp nơi nên nhiều lúc nhận được tin báo, lực lượng chức năng xuống đến nơi, các thuyền đã đầy và nhổ neo đi. Có nhiều lần lực lượng của huyện, xã ra xua đuổi, những đối tượng này sẵn sàng dùng vòi hút cát công suất lớn phun trả quyết liệt, rất nguy hiểm cho lực lượng làm nhiệm vụ".
Đại biểu Ngô Thị Thu (Kim Thành). Ảnh: Thành Chung
Đại biểu Ngô Thị Thu (Kim Thành) cho biết việc khai thác cát lòng sông ở Kim Thành diễn ra qua nhiều năm nay và tình hình ngày càng diễn biến phức tạp. "Cát tặc" làm thất thoát lớn nguồn tài nguyên của tỉnh, thay đổi dòng chảy, sạt lở đất của bà con nông dân. Tỉnh có nhiều biện pháp chống nạn khai thác cát nhưng hiệu quả không cao. Trong thời gian tới tỉnh nghiên cứu giao đặc trách cho ngành công an thực hiện phối hợp với địa phương được tốt hơn.
Phối hợp chưa hiệu quả
Làm rõ vấn đề chống khai thác cát trái phép lòng sông, ông Phạm Trường Giang, Phó Giám đốc Công an tỉnh thừa nhận việc khai thác cát trái phép làm thất thoát lớn tài nguyên của tỉnh, làm thay đổi dòng chảy, làm mất đất canh tác của người dân, ảnh hưởng đến hành lang bảo vệ đê. Nguyên nhân là do việc phối hợp giữa các ban, ngành, địa phương trong tỉnh chưa hiệu quả. Ngoài ra, lợi nhuận từ khai thác cát mang lại rất lớn. Cát được bán trên địa bàn tỉnh khoảng 1.700 đồng/m3. Như vậy, mỗi thuyền 400m3 họ có thể thu được gần 1 triệu đồng/ngày, lợi nhuận rất lớn. Ông Giang cho rằng việc chống khai thác cát cần phải có sự phối hợp của các sở, ngành, địa phương liên quan. Ông Giang cho biết từ lợi nhuận của khai thác cát mang lại nên đã xảy ra tình trạng bảo kê cho đối tượng khai thác cát. Đã xảy ra một số vụ người dân tự xử "cát tặc", điển hình là vụ chủ lò gạch dùng súng bắn "cát tặc" ở Kinh Môn.
Ông Phạm Trường Giang, Phó Giám đốc Công an tỉnh. Ảnh: Thành Chung
Không để ông Giang nói tiếp, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Nguyễn Mạnh Hiển cắt ngang: "Xin hỏi hành vi khai thác cát trái phép có vi phạm pháp luật không? Ai có trách nhiệm bắt đối tượng phạm pháp". Phó Giám đốc Công tỉnh Phạm Trường Giang thừa nhận đó là hành vi vi phạm pháp luật và lực lượng công an đường sông sẽ bắt. Chủ tịch HĐND tỉnh Nguyễn Mạnh Hiển hỏi vì sao công an không bắt, ông Giang cho biết lực lượng công an chỉ bảo vệ an toàn giao thông luồng tuyến trên sông, còn các tàu khai thác lại không vi phạm điều này vì họ thường khai thác ở giáp bãi bồi. Ngoài ra, lực lượng công an nếu có bắt cũng phải chuyển cho chính quyền địa phương xử phạt vì họ vi phạm khai thác tài nguyên chứ không vi phạm luồng giao thông.
Ông Giang cho biết hiện đang tồn tại quá nhiều bến bãi không phép. Theo báo cáo toàn tỉnh có 172 bến bãi được cấp phép và 38 bến bãi mở trái phép nhưng thực tế còn nhiều hơn. Việc xử lý bến bãi thuộc phạm vi của Sở Công thương. Do đó, Sở Công thương phải kiểm tra dẹp toàn bộ bến bãi không phép. Với những bến bãi có phép nhưng vi phạm thì phải rút giấy phép...
Đồng chí Nguyễn Mạnh Hiển yêu cầu yêu cầu chậm nhất đến cuối tháng 8-2016 phải
báo cáo Ban Thường vụ Tỉnh ủy về Đề án chống khai thác cát trái phép. Ảnh: Thành Chung
Kết luận vấn đề này, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Nguyễn Mạnh Hiển yêu cầu UBND tỉnh chỉ đạo Công an tỉnh và các sở, ngành liên quan tăng cường phối hợp để chặn đứng hành vi khai thác cát trái phép. Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã giao Công an tỉnh xây dựng Đề án chống khai thác cát trái phép nhưng tiến độ thực hiện quá chậm. "Chậm nhất đến cuối tháng 8-2016 phải báo cáo Ban Thường vụ đề án này. Nếu không rõ trách nhiệm, không rõ quyền hạn thì không chống được, người dân rất bức xúc", đồng chí Nguyễn Mạnh Hiển yêu cầu.
PV
