Biến khủng hoảng thành cơ hội

Trước khi có gói cứu trợ kinh tế, thị trường chứng khoán Mỹ liên tục tụt dốc, giảm mạnh nhất trong 12 năm qua.     

Lịch sử nước Mỹ từ chiến tranh thế giới thứ nhất đến nay từng trải qua nhiều cuộc khủng hoảng, nhưng chưa cuộc khủng hoảng nào lại trầm trọng như đại dịch COVID-19 lần này. Trong chiến tranh thế giới thứ nhất, Tổng thống Woodrow Wilson phải đối mặt với dịch cúm Tây Ban Nha khiến 675 người Mỹ thiệt mạng và bản thân Tổng thống cũng dính bệnh nhưng may mắn qua khỏi. Người tiền nhiệm của Tổng thống Donald Trump, ông Obama khi mới cầm quyền được vài tháng phải đối mặt với dịch cúm H1N1 năm 2009 cướp đi sinh mạng của gần 12.500 người. Ông Obama yêu cầu quốc hội chi 1,5 tỷ USD để chống H1N1.

Với đại dịch COVID-19 lần này, Tổng thống Donald Trump ứng xử khác với các Tổng thống tiền nhiệm. Ông xung phong ra tuyến đầu đứng bên cạnh đội ngũ chuyên gia y tế xử lý đại dịch. Ông Trump còn ký gói kích thích tài chính lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ trị giá 2.200 tỷ USD. Đặc biệt, điều hiếm hoi trong lịch sử nước Mỹ là việc Hạ viện Mỹ do đảng Dân chủ kiểm soát thông qua dự luật liên đảng sau 2 ngày Thượng viện do đảng Cộng hòa kiểm soát thông qua. Tổng thống Donald Trump miêu tả hành động của phe Dân chủ tại Hạ viện là “đã đoàn kết, bỏ qua một bên sự khác biệt và đặt nước Mỹ trên hết”.

Gói cứu trợ khổng lồ 2.200 tỷ USD của chính phủ Mỹ cho phép chi trả trực tiếp các cá nhân và công ty bị ảnh hưởng bởi đại dịch. Từ gói cứu trợ này cung cấp 1.200 USD hỗ trợ mỗi người Mỹ có thu nhập ít hơn 75.000 USD/năm và 500 USD cho các con trong gia đình. Dự luật cũng phân bổ 377 tỷ USD hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ thông qua việc nộp hồ sơ xin tài trợ khẩn cấp 10.000 USD. Chỉ có gần 1/4 số tiền tương đương 500 tỷ USD hỗ trợ các công ty lớn trong đó có ngành hàng không Mỹ. Gói cứu trợ cũng cung cấp tiền trực tiếp cho các tiểu bang và củng cố chương trình thất nghiệp với những người thất nghiệp được mở rộng cho những người làm việc tự do và người lao động thời vụ. Đặc biệt, dự luật sẽ cung cấp các khoản vay và giảm thuế với các công ty phải đối mặt với khó khăn trong kinh doanh.

Dịch COVID-19 đẩy nước Mỹ đối diện với nhiều khó khăn chưa từng xuất hiện kể từ khi kết thúc thế chiến 2 đến nay. Gói cứu trợ 2.200 tỷ USD (lớn hơn một nửa tổng số tiền thuế 3.500 tỷ USD mà chính phủ liên bang dự kiến thu được trong năm 2020) được giới chức lãnh đạo Mỹ cho rằng chưa đủ để đưa nền kinh tế Mỹ hoạt động bình thường trở lại. Các nhà nghiên cứu kinh tế Mỹ cho rằng, không chỉ kinh tế thế giới bước vào suy thoái từ cuối năm nay mà kinh tế Mỹ sẽ suy giảm 14% trong quý 2-2020.

Nhiều giải pháp thúc đẩy nền kinh tế

Trong lúc chính quyền của Tổng thống Donald Trump đang tìm mọi cách để chống đỡ với đại dịch COVID-19 thì hàng loạt nhà kinh tế Mỹ nêu những câu hỏi và đưa ra nhiều dự báo trái chiều về tương lai nền kinh tế số 1 thế giới. Đầu tháng Tư vừa qua, cựu Chủ tịch Ngân hàng dự trữ Liên bang Mỹ (FED) giai đoạn 2014-2018, bà Janet Yellen đưa ra nhận định suy thoái kinh tế do dịch bệnh COVID-19 đang diễn ra nhanh, mạnh, khó dự đoán mức độ suy thoái vào thời điểm này.

Hiện nay, số người mất việc làm tại Mỹ khoảng hơn 5 triệu người (thấp nhất trong 5 thập niên qua). Ông James Bullard, một quan chức của FED đưa ra dự báo tỷ lệ thất nghiệp tại Mỹ có thể lên tới 20%. Theo đó, số người thất nghiệp sẽ là 33 triệu người, thậm chí tỷ lệ thất nghiệp sẽ là 30% và GDP có thể giảm tới 50%. Trước những dự báo “u ám” về nền kinh tế, người đứng đầu chính phủ Mỹ vẫn lạc quan đối với kinh tế Mỹ. Đầu tháng 4, Tổng thống Donald Trump hối thúc quốc hội Mỹ thông qua dự luật phát triển cơ sở hạ tầng trị giá 2.000 tỷ USD thành đạo luật để thúc đẩy kinh tế Mỹ trong bối cảnh có nhiều dấu hiệu suy thoái hiện nay. Ông Trump nói, “Với lãi suất ở mức 0%, đây là thời điểm để thực hiện dự luật phát triển cơ sở hạ tầng được trông đợi hàng thập kỷ qua. Dự luật này rất lớn lao và táo bạo, chú trọng vào việc làm và tái thiết cơ sở hạ tầng vĩ đại trước đây của đất nước chúng ta”.

Nếu dự luật được thông qua, Mỹ chi tới 4.200 tỷ USD vừa để cứu trợ vừa kích thích phát triển kinh tế. Những người lạc quan trong giới phân tích kinh tế Mỹ cho rằng, kinh tế Mỹ sẽ đứng vững và phát triển bởi nền kinh tế số 1 thế giới luôn năng động và chủ động nhất trong mọi tình huống. Bên cạnh đó, luôn có sự sáng tạo của chủ doanh nghiệp và người lao động. Mặt khác, Mỹ nắm trong tay đồng USD – một tài sản dự trữ toàn cầu. Vì vậy, nền kinh tế số 1 thế giới có tất cả sự linh hoạt và nguồn lực để biến cuộc khủng hoảng hiện nay thành cơ hội.g