Bịt kẽ hở pháp lý trong các dự thảo luật về xây dựng, tài nguyên, môi trường, khoa học và công nghệ

Ngày 6/11, Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng thảo luận ở tổ về một số dự án luật lĩnh vực khoa học, công nghệ, xây dựng, tài nguyên và môi trường.

9 lượt đại biểu Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng đã phát biểu đóng góp ý kiến.

Góp ý vào dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Địa chất và khoáng sản, đại biểu Nguyễn Chu Hồi, Phó chủ tịch Thường trực Hội Thuỷ sản Việt Nam cảnh báo về kẽ hở pháp lý. Ông cho rằng luật phải quy định chặt chẽ hơn về thăm dò, đánh giá mỏ để tránh hiện tượng “tách một số thân quặng trong một mỏ lớn thành những mỏ khoáng sản nhỏ” nhằm lách quy định cấp phép.

Về việc gỡ “thẻ vàng” thủy sản, đại biểu Nguyễn Chu Hồi đề xuất giải pháp chống khai thác IUU. Đề nghị luật hóa quy định xử phạt phù hợp với thực tiễn.

Đánh giá thực trạng là "một bức tranh buồn" trong bảo tồn biển, đại biểu Nguyễn Chu Hồi chỉ ra nguyên nhân chính là thiếu nhân lực, thiếu kinh phí và đề nghị nâng cao vai trò của người dân, trách nhiệm của doanh nghiệp để tạo ra nguồn lực bền vững cho bảo tồn biển.

Đóng góp ý kiến vào Dự án Luật Xây dựng (sửa đổi), đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, Uỷ viên Thành uỷ, Phó trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội chuyên trách thành phố Hải Phòng phản ánh nhiều năm qua, tình trạng xây dựng không phép, sai phép xảy ra phổ biến, có những trường hợp gây hậu quả nặng nề như các vụ cháy chung cư mini.

Trong khi đó, phần lớn các vi phạm này không được phát hiện từ sớm và chỉ khi công trình đã xây gần xong hoặc xây xong, đưa vào sử dụng, xảy ra các hậu quả đáng tiếc thì cơ quan chức năng mới phát hiện. Hiện nay, lực lượng thanh tra xây dựng chuyên ngành cấp huyện không còn, đội ngũ chuyên môn về xây dựng ở cấp xã “mỏng”, thậm chí là không có.

Nếu không có lực lượng kiểm tra tại chỗ, không có cơ chế phát hiện sớm thì công tác hậu kiểm sẽ không phát huy hiệu lực, hiệu quả, thậm chí dẫn đến tình trạng trong luật quy định tăng cường hậu kiểm nhưng trên thực tế không có đủ lực lượng để thực hiện.

Đại biểu Nga đề nghị kiên quyết loại bỏ tình trạng “phạt để tồn tại”, chỉ hợp thức hóa sai phạm trong trường hợp thật sự đặc biệt và phải phù hợp với quy hoạch.

Đối với Dự án Luật Chuyển đổi số, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn, Uỷ viên Uỷ ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội nhấn mạnh dự thảo có phạm vi rất rộng, liên quan đến nhiều ngành và có nguy cơ trùng lặp, chồng chéo với hơn 60 luật chuyên ngành hiện hành, đặc biệt là Luật Dữ liệu.

Luật cần phân định rành mạch, xác định rõ "ngưỡng số hóa" và "phạm vi điều chỉnh theo tầng số chứ không theo lĩnh vực chuyên ngành". Luật cần quy định các nguyên tắc đặc thù trong đầu tư, mua sắm (cho phép đặt hàng, chỉ định thầu có điều kiện) với các nền tảng dùng chung hoặc sản phẩm "Make in Vietnam", bổ sung một chương về cơ chế thử nghiệm (sandbox).

Dự thảo đang giao quá nhiều nội dung cho Chính phủ quy định chi tiết và đề nghị ban soạn thảo luật hóa tối đa các nội dung để bảo đảm tính khả thi cao.

Tâm huyết với việc bảo vệ quyền trẻ em, đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa, Uỷ viên Uỷ ban Văn hoá và Xã hội của Quốc hội chỉ ra quy định trong dự thảo chưa phù hợp với Luật Trẻ em về độ tuổi và cơ chế đồng ý.

Đại biểu Thoa đề nghị rà soát để tránh trùng lặp với điều 20 của Luật An ninh mạng và bổ sung trách nhiệm của cơ quan nhà nước trong việc xây dựng nội dung giáo dục về chuyển đổi số đưa vào chương trình phổ thông.

Góp ý vào phạm vi điều chỉnh, đại biểu Lã Thanh Tân, Uỷ viên Thành uỷ, Phó trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội chuyên trách thành phố Hải Phòng đề nghị mở rộng phạm vi, bổ sung các yếu tố then chốt như "hạ tầng dữ liệu", "hạ tầng nhân sự số", "chính quyền số địa phương" và các khái niệm mới như "kinh tế nền tảng", "kinh tế chia sẻ". Đại biểu Tân đề nghị cần một cơ quan đầu mối quốc gia về chuyển đổi số thay vì giao Bộ Khoa học và Công nghệ như dự thảo.