(HPĐT)- Cuộc chiến chống Đế quốc Mỹ phong tỏa sông, biển miền Bắc bằng thủy lôi và bom từ trường (1967 - 1973) là loại hình chiến đấu hoàn toàn mới, lần đầu trong lịch sử của dân tộc ta, đặt ra những thách thức vô cùng to lớn đối với quân và dân ta, trước hết là các lực lượng trên hướng biển. Quân chủng Hải quân được Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng giao nhiệm vụ làm nòng cốt. Đảng ủy, Bộ Tư lệnh (BTL) Quân chủng quán triệt sâu sắc đường lối chiến tranh nhân dân của Trung ương Đảng, sự chỉ đạo của Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng, xác định chống phong tỏa thủy lôi là nhiệm vụ có ý nghĩa quan trọng cấp bách, mang tính chiến lược, từ đó "Quyết tâm huy động mọi lực lượng, phương tiện chống phong tỏa của đế quốc Mỹ, tận dụng và phát huy mọi khả năng phương tiện, khí tài để đánh địch, ngăn không cho địch thả thủy lôi, đồng thời có kế hoạch giải quyết hậu quả khi địch thả".
Tàu phóng từ 412 thuộc Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 171 rà phá thủy lôi trên luồng Nam Triệu, Hải Phòng năm 1972. Ảnh: TL
Ngày 2-7-1966, BTL Hải quân thành lập Sở Chỉ huy và Ban Chỉ đạo phòng, chống phong tỏa của Quân chủng do đồng chí Nguyễn Bá Phát, Tư lệnh Quân chủng làm Trưởng Ban Chỉ đạo. Cơ quan giúp việc gồm các phòng trực thuộc Bộ Tham mưu như Phòng Tác chiến, Quân báo, Công binh, Quân lực, Thông tin, Hàng hải. Đến cuối tháng 8-1966, Quân chủng chủ trì phối hợp với Quân chủng Phòng không - Không quân và các đơn vị đứng chân trên địa bàn thành phố Hải Phòng tổ chức diễn tập quan sát, phát hiện, đánh dấu thủy lôi, bom từ trường và hiệp đồng với máy bay AN-2 thực hành rà phá thủy lôi. Đầu năm 1967, Bộ Tham mưu Hải quân tham mưu với BTL Quân chủng mở hàng chục lớp tập huấn, bồi dưỡng kiến thức cơ bản về âm mưu thủ đoạn phong tỏa của địch; đặc điểm, cấu tạo, tính năng của thủy lôi, bom từ trường và phương châm, biện pháp kỹ thuật, phương thức tổ chức lực lượng của ta chống phong tỏa. Đơn vị cử hàng trăm lượt cán bộ, chiến sĩ đến các địa phương huấn luyện về kỹ thuật quan sát, phát hiện, xác định đánh dấu vị trí thủy lôi, phương pháp lặn và kỹ thuật rà pháp, tháo gỡ thủy lôi. Cùng với đó huy động lực lượng tàu, thuyền chuyên dụng làm công tác huấn luyện và cung cấp một số phương tiện, khí tài phục vụ công tác rà, phá thủy lôi cho các địa phương ven biển.
Trong cuộc chiến chống phong tỏa lần thứ 2 (5- 1972), Đảng ủy, BTL Hải quân xác định rõ chống phong tỏa là nhiệm vụ có ý nghĩa quan trọng, mang tính chiến lược, rất cấp bách, rất khó khăn, phức tạp, nhưng với tinh thần khẩn trương, tích cực và chủ động, đã lãnh đạo tập trung huy động mọi lực lượng cùng tham gia thực hiện. Bộ Tham mưu Hải quân tham mưu, đề xuất lên Đảng ủy, BTL Quân chủng ra quyết định thành lập các tiểu đoàn tàu rà phá thủy lôi và các đại đội công binh hàng hải thuộc các Trung đoàn 171, 172, tăng cường trang bị vũ khí đánh trả máy bay và các khí tài rà phá thủy lôi cho Trung đoàn 128, nâng cấp các phân đội công binh hàng hải thuộc các Khu vực 2, Khu vực 3, Khu vực 4 thành các đại đội và chỉ đạo Xưởng 48 Hải quân gấp rút sản xuất hàng trăm bộ máy đo phương vị, phao tiêu để trang bị cho các lực lượng rà phá thủy lôi. Bộ Tham mưu chủ động xây dựng kế hoạch hiệp đồng rà phá giữa Hải quân và lực lượng các quân khu, binh chủng, địa phương có liên quan, hướng dẫn lực lượng công binh Hải quân phối hợp cùng Trung đoàn 171 hiệp đồng với các lực lượng Quân khu Tả Ngạn, Công an vũ trang Hải Phòng, Cục Vận tải đường biển và nhân dân các địa phương khẩn trương tìm kiếm, trục vớt, tháo gỡ, xác minh, phân loại thủy lôi để nghiên cứu chế tạo các loại khí tài rà phá có hiệu quả cao.
Trong chiến dịch chống phong tỏa sông, biển miền Bắc bằng thủy lôi và bom từ trường của đế quốc Mỹ, Bộ Tham mưu Hải quân tham mưu, giúp Đảng ủy, BTL Quân chủng chỉ huy, điều hành các cơ quan, đơn vị trong Quân chủng hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, góp phần bảo đảm khơi thông luồng lạch trên các khu vực sông, biển, làm thất bại âm mưu phong tỏa miền Bắc trên hướng biển của đế quốc Mỹ, làm nên một "Điện Biên Phủ dưới nước" của dân tộc ta.
Phát huy truyền thống "Nắm chắc tình hình; Vững vàng bản lĩnh; Chủ động sáng tạo; Chuẩn bị chu đáo; Quyết chiến, quyết thắng", trong những năm qua, Bộ Tham mưu Hải quân không ngừng nâng cao năng lực toàn diện, chủ động tham mưu giúp Đảng ủy, BTL Quân chủng tổ chức xây dựng Quân chủng vững mạnh về chính trị, thường xuyên cảnh giác, sẵn sàng chiến đấu cao, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định trên các vùng biển, không để xảy ra xung đột, tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động kinh tế biển, ngư dân vươn khơi bám biển, bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.
Trong giai đoạn hiện nay, tình hình thế giới, khu vực có những diễn biến phức tạp, khó lường, trước yêu cầu ngày càng cao trong sự nghiệp bảo vệ biển, đảo của Tổ quốc, đòi hỏi Bộ Tham mưu cần chủ động, làm tốt hơn nữa chức năng tham mưu, chỉ đạo, hướng dẫn, thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ quân sự, quốc phòng. Bộ Tham mưu tập trung thực hiện tốt "3 giỏi" và "3 mạnh", triển khai thực hiện tốt các nội dung, giải pháp chủ yếu. Đó là xây dựng Bộ Tham mưu Hải quân mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức. Đây là nhân tố quan trọng, trực tiếp nâng cao khả năng hoàn thành chức trách, nhiệm vụ của Bộ Tham mưu. Là nâng cao chất lượng huấn luyện chiến đấu, giáo dục đào tạo, xây dựng nguồn nhân lực… để đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân chủng Hải quân "cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại". Tập trung tham mưu đề xuất điều chỉnh tổ chức biên chế gắn với điều chỉnh thế bố trí lực lượng, tham mưu, đề xuất mua sắm, cải tiến vũ khí trang bị, đóng mới tàu thuyền, phương tiện, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao…
Quán triệt đường lối đối ngoại và quan điểm chủ động hội nhập quốc tế của Đảng, Nhà nước. Bộ Tham mưu tích cực tham mưu BTL Quân chủng đẩy mạnh công tác đối ngoại quân sự, tăng cường các hoạt động giao lưu, củng cố và phát triển hợp tác với hải quân các nước, nhất là các nước láng giềng, các nước có vùng biển giáp ranh, các nước bạn bè truyền thống. Tăng cường các hoạt động tham vấn, đối thoại song phương, đa phương, cử tàu Hải quân thăm và tham gia diễn tập với Hải quân các nước... Qua đó nâng cao vị thế của Hải quân nhân dân Việt Nam, góp phần giữ vững môi trường hòa bình và bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo của Tổ quốc./.
Đại tá HOÀNG LƯƠNG NGỌC, Phó Tham mưu trưởng Hải quân
