(HPĐT)- Đối với giải thưởng Oscar, thước đo để giành chiến thắng chưa bao giờ gắn với các vấn đề liên quan tới doanh thu phòng vé. Đây cũng là nguyên nhân khiến trong suốt hai thập niên qua, các bộ phim bom tấn thống trị phòng vé vẫn không thể chinh phục được ngọn núi mang tên Oscar.
Bom tấn hành động “Top Gun: Maverick”- phim tranh giải “Phim hay nhất” Oscar 2023.
Xu hướng lựa chọn “phim quan trọng”
Đối với các hạng mục Oscar, ứng viên được nhiều phiếu bầu của các thành viên Viện Hàn lâm nhất sẽ giành chiến thắng. Tuy nhiên, điều này chỉ ứng dụng đúng với các hạng mục còn lại, ngoại trừ “Phim xuất sắc nhất”. Theo đó, các thành viên Viện Hàn lâm sẽ sử dụng lá phiếu ưu tiên khi bỏ phiếu cho bộ phim xuất sắc nhất, xếp hạng những phim được đề cử năm đó theo thứ tự của riêng họ. Hệ thống này bắt đầu được đưa vào thực hiện từ năm 2010, sau khi số lượng đề cử trong hạng mục được mở rộng từ 5- 10 bộ phim.
Những bộ phim có ít phiếu bầu ở hạng đầu sẽ bị loại trước. Các bộ phim cũng dần dần bị loại đến khi Viện Hàn lâm tìm thấy một bộ phim được xếp hạng cao liên tục trong vô vàn số lá phiếu. Christopher Rosen, Giám đốc kỹ thuật số của Gold Derby- hãng chuyên theo dõi và dự đoán các cuộc đua lớn nhất trong mùa giải như Oscar khẳng định, “Cách tốt nhất để giành giải “Phim xuất sắc nhất” với hệ thống Oscar như hiện tại đơn giản chỉ là... được nhiều thành viên Viện Hàn lâm yêu thích”.
Cần hiểu rõ, không phải Viện Hàn lâm ghét bỏ phim bom tấn, chỉ là bom tấn ngày nay không còn ý nghĩa và “nguyên bản” như “E.T” hay “Titanic”. Thay vào đó, các đạo diễn thường đi theo xu hướng lựa chọn phim tuyển tập, tiền truyện, ngoại truyện... cùng hàng loạt các biến thể, nhưng nội dung lại không khác gì phần đầu. Thêm vào nữa, “bom tấn” hiện nay chủ yếu là phim hành động, nặng về kỹ xảo chứ không phải diễn xuất của diễn viên. Đơn cử như “Forrest Gump”- bộ phim được coi như “sự kiện văn hóa” ngay sau khi phát hành, trở thành một trong những phim có doanh thu cao nhất năm 1994. Tại Oscar năm đó, phim chiến thắng hoàn toàn thuyết phục ở hạng mục “Phim xuất sắc nhất”. Nếu như “Forrest Gump” được phát hành vào hiện tại, có lẽ bộ phim sẽ không gây được tiếng vang phòng vé như cách bộ phim từng làm được cách đây gần 30 năm.
Tại thời điểm này, những phim được đề cử giải Oscar thường không có nhiều điểm chung. Có phim “bề ngoài” uy tín nhờ đội ngũ sáng tạo, trong khi một số tác phẩm được chấp thuận bởi phần lớn người xem. Nhưng cả hai yếu tố đều không phải thước đo để các thành viên Viện Hàn lâm đánh giá. Viện này thường ưu ái những bộ phim nói lên tính thời đại hoặc đưa ra các thông điệp xã hội. Loren PQ Baybrook, Tổng Biên tập tạp chí Film-History đưa ra phân tích, thông điệp của phim cũng là lý do tại sao “Black Panther” lại có thể trở thành phim Marvel đầu tiên được đề cử ở hạng mục “Phim xuất sắc nhất” vào năm 2019. Đây là một trong những phim siêu anh hùng đầu có dàn diễn viên chủ yếu là người da màu, nhận được đánh giá cao nhất so với bất kỳ phim điện ảnh nào khác của Marvel. Hơn nữa, các thành viên của Viện Hàn lâm có xu hướng “bỏ phiếu bằng trái tim, không phải lý trí”. Điều này lý giải việc tại sao những bộ phim ít được công chúng đón nhận hơn như “Crash” và “Green Book” lại có thể gây xúc động mạnh với các thành viên bầu chọn.
Đề cử “bom tấn” để quảng bá lễ trao giải
Trong vài năm qua, lễ trao giải Oscar gặp vấn đề lớn liên quan tới lượng công chúng theo dõi. Chương trình này thường kéo dài tới hơn 3 tiếng, điều đó khiến người xem ít có động lực để xem hơn, nhất là khi không có bộ phim nào họ yêu thích được đề cử.
Đây là lý do mà các bộ phim bom tấn phòng vé vẫn có mặt trong hạng mục đề cử nhưng lại không thể thắng giải. “Black Panther” (Chiến binh báo đen) được đề cử vào năm 2019 được coi như cách ban tổ chức quảng bá để thu hút nhiều người xem chú ý tới lễ trao giải này hơn. Vấn đề ở đây là phim bom tấn được đưa vào danh sách đề cử giống như cách tôn trọng sự đánh giá của công chúng, nhưng điều đó vẫn chưa đủ để bộ phim thắng giải.
Sau cùng, bất chấp những tranh cãi về chất lượng giải Oscar, các nhà làm phim vẫn sáng tạo với ước mơ giành được tượng vàng. Đây cũng là lễ trao giải danh giá nhất đối với những người làm điện ảnh./.
Thiên Long (tổng hợp)
