Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, 2 tháng năm 2024, tín dụng nền kinh tế giảm 0,72% so với cuối năm 2023, trong khi lượng tiền gửi của tổ chức kinh tế và dân cư trong hệ thống ngân hàng rất lớn (tới 14 triệu tỷ đồng). Đáng chú ý hơn, doanh nghiệp vẫn kêu thiếu vốn, khó tiếp cận tín dụng, nhưng tiền gửi vào ngân hàng lại tăng, mặc dù lãi suất huy động liên tục giảm, xuống thấp.
Tại Hải Phòng, theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Hải Phòng, tuy hệ thống tổ chức tín dụng trên địa bàn tích cực triển khai nhiệm vụ kinh doanh năm 2024 trên cơ sở tuân thủ chủ trương của Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước, các chính sách phát triển kinh tế- xã hội, song tăng trưởng tín dụng các tháng đầu năm khá thấp so với các năm trước. Tổng dư nợ trên địa bàn ước đến 31-3-2024 đạt 209.037 tỷ đồng, bằng 113,4% so với cùng kỳ năm 2023. Cũng theo đánh giá của thành phố, thời gian qua, nguồn vốn tín dụng từ hệ thống ngân hàng góp phần quan trọng thúc đẩy kinh tế- xã hội thành phố phát triển. Song, so với yêu cầu đặt ra để Hải Phòng đạt được các mục tiêu tăng trưởng theo Nghị quyết Đại hội 16 Đảng bộ thành phố, tăng trưởng tín dụng chưa đạt như kỳ vọng.
Theo lý giải của ngành ngân hàng, có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên. Trong đó nguyên nhân khách quan là yếu tố thời vụ, nhu cầu vốn tín dụng thường tăng cao vào dịp cuối năm và thời điểm trước Tết Nguyên đán, dẫn tới 2 tháng đầu năm quy mô tín dụng khó đạt tăng trưởng nhanh; cầu và sức hấp thụ vốn của nền kinh tế vẫn ở mức thấp...; một số nhóm khách hàng có nhu cầu nhưng chưa đáp ứng điều kiện vay vốn, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Một số chương trình, chính sách tín dụng còn nhiều vướng mắc, khó khăn trong triển khai. Về nguyên nhân chủ quan, một số ngân hàng còn thận trọng trong thực hiện cấp tín dụng do sợ nợ xấu tăng; một số khoản nợ cũ lãi suất cao chậm được điều chỉnh giảm; quy trình thủ tục cho vay của một số ngân hàng vẫn chậm được cải tiến; việc thực hiện cơ chế tài sản bảo đảm còn thiếu linh hoạt, chủ yếu dựa vào tài sản thế chấp, nhất là trong điều kiện thị trường bất động sản đang trầm lắng; thiếu sự kết nối, tương tác, chia sẻ, hợp tác của khách hàng và ngân hàng trong việc trực tiếp trao đổi tìm biện pháp khắc phục khó khăn về vốn…
Ở góc độ doanh nghiệp, việc khó tiếp cận vốn vay lãi suất thấp chủ yếu do các điều kiện của ngân hàng “ngặt nghèo”, khó đáp ứng được khi doanh nghiệp đang trong quá trình khắc phục những khó khăn do đại dịch cũng như tác động của nền kinh tế thế giới gây ra. Mặt khác, cũng do những tác động nêu trên, thị trường tiêu thụ sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp hiện bấp bênh, không ổn định, khó có thể khắc phục trong ngắn hạn. Đây cũng là yếu tố ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp. Do đó, bên cạnh mong muốn giảm lãi suất cho vay, các doanh nghiệp đề nghị Chính phủ, bộ, ngành, địa phương có thêm các giải pháp kích cầu tiêu dùng, sản xuất.
Từ phân tích những vấn đề nêu trên, để tăng trưởng tín dụng cho sản xuất, kinh doanh, thông điệp Thủ tướng Chính phủ đưa ra trong chỉ đạo, điều hành là “5 tăng”, “5 giảm” và “5 tăng tốc bứt phá”. Trong đó, tìm cách tăng khả năng tiếp cận và hấp thụ tín dụng, nhất là đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ, các động lực tăng trưởng truyền thống và các động lực tăng trưởng mới; tăng tháo gỡ vướng mắc pháp lý và nâng cao chất lượng tín dụng; tăng cường phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa Nhà nước, ngân hàng, doanh nghiệp và năng lực quản trị điều hành của ngân hàng, của thị trường tài chính…
Cụ thể hoá chỉ đạo của Chính phủ, ngành Ngân hàng xác định tiếp tục triển khai các giải pháp tăng trưởng tín dụng, hướng tín dụng vào sản xuất, kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng; kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro, bảo đảm an toàn, hiệu quả cao và kiểm soát rủi ro thanh khoản. Đồng thời tích cực, chủ động triển khai có hiệu quả, thiết thực chương trình kết nối ngân hàng - doanh nghiệp bằng các hình thức phù hợp; tăng cường cho vay phục vụ đời sống, tiêu dùng… Bên cạnh đó, thành phố tập trung triển khai các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp, người dân phát triển sản xuất, kinh doanh, thúc đẩy tăng trưởng, cũng sẽ tạo điều kiện cho ngành Ngân hàng đẩy mạnh hoạt động cho vay tới các thành phần kinh tế./.
Nguyên Hà
