Thể thao chuyên nghiệp thế giới nói chung và bóng đá nói riêng có những thay đổi lớn trong thời gian gần đây về tận dụng nguồn lực VĐV qua nhập tịch, qua nguồn gốc quê hương để nâng cao sức mạnh. Ngay cả những quốc gia vốn bảo thủ nhất như đội tuyển bóng đá Đức cũng thay đổi. Đã có một trật tự mới ở bóng đá mà bóng đá Việt Nam không thể mãi đứng ngoài, qua đó nâng cao sức mạnh đội tuyển Việt Nam (ĐTVN).
Khi Indonesia ồ ạt nhập tịch cầu thủ
Sau World Cup 2022 Qatar, FIFA phát đi thông tin tự hào về kỳ World Cup không biên giới khi có 136 cầu thủ khoác áo đội tuyển quốc gia không phải nơi họ sinh ra. Phần lớn các cầu thủ dạng này ở các đội tuyển Morocco, Senegal, Tunisia, Bồ Đào Nha, Croatia, Nhật Bản. Ở World Cup 2022, tuyển Morocco chiếm số lớn nhất khi có 14/16 cầu thủ sinh ra ở Pháp và Phần Lan. Những cầu thủ kiều bào này, trong đó có những siêu sao như Hakim Ziyech, Mazaraoui, Hakimi không khiến ai phàn nàn chuyện nhâp tịch. Họ đều chảy trong mình dòng máu Morocco để cùng tuyển Morocco vào bán kết đã truyền cảm hứng cho bóng đá quốc gia khác.
Indonesia học ngay cách làm của Morocco khiến toàn thể nền bóng đá châu Á kinh ngạc. Họ nhập tịch ồ ạt cầu thủ từ Hà Lan, Bỉ để chơi vòng loại World Cup 2026, Asian Cup 2024 cũng như giải U23 châu Á 2024 và đạt những thành tích đáng khích lệ. Thế nhưng người hâm mộ và các cầu thủ nội địa lại không hài lòng, chỉ trích Liên đoàn bóng đá Indonesia (PSSI) đang nhập tịch quá đà khiến cầu thủ nội mất chỗ đứng. Phó chủ tịch PSSI, Zainudin Amali đăng đàn giải tỏa, rằng đây là mục tiêu trước mắt để có thành tích, về lâu dài không trông đợi vào cầu thủ nhập tịch.
Nói vậy, nhưng PSSI lúc này có tỷ phú Erick Thohir làm chủ tịch. Ông này mong muốn Indonesia như Morocco, sớm trở thành số 1 Đông Nam Á, khát khao tới World Cup nên đi đầu trong việc săn đầu người. PSSI còn tính toán lâu dài, nhập tịch cầu thủ tầm 20-24 tuổi đến từ nền bóng đá hàng đầu thế giới như Hà Lan, Bỉ, Italia, Anh để vừa đá cho đội tuyển lẫn U23.
Việc nhập tịch ồ ạt cầu thủ giúp tuyển Indonesia chưa từng biết thắng ĐTVN đã thắng 3 trận liên tiếp. Trong trận lượt về với Indonesia ngày 26-3 ở vòng loại World Cup 2026, dàn cầu thủ nhập tịch Indonesia làm nên chuyện. Oratmangoen ghi bàn nâng tỷ số 2-0 là tiền đạo của CLB Fortuna Sittard tại giải vô địch Hà Lan. Bàn mở tỷ số trận đấu của trung vệ Jay Idzes đang chơi cho Venezia FC ở Serie B của Italia…
Thành công bất ngờ của Indonesia khiến bóng đá khu vực lên tiếng. Hậu vệ Đỗ Duy Mạnh còn phát biểu với báo giới, ĐTVN thi đấu với tuyển Hà Lan B. Và sau phát biểu gây sốc ấy, Duy Mạnh phải ngồi nhà. Với giới chuyên gia ở khu vực so sánh Indonesia với Morocco thì Indonesia “ăn xổi”. Đội tuyển Morocco có trình độ trung bình khá của thế giới và thường xuyên dự World Cup nên chuyện cầu thủ nhập tịch không là chuyện lớn, nhưng với bóng đá Indonesia học theo nhập tịch ồ ạt, nhằm hướng đến một mục tiêu ngắn hạn đã không nhận được sự thông cảm.
Mở cửa cho ngoại binh
ĐTVN dưới thời HLV Calisto, ông đưa tiền đạo da màu Đinh Hoàng Max lên thi đấu nhưng thời gian sau không rõ lý do vì sao lại dừng. Hiện nay, với việc Indonesia, Malaysia và Thái Lan nhập tịch cầu thủ, dần mạnh lên, ĐTVN đối diện với nguy cơ bị tụt lại đòi hỏi Liên đoàn bóng đá Việt Nam (VFF) phải hành động.
Hãy nhìn ĐTVN đối đầu với Indonesia mới đây, VFF chắc hẳn cũng nhận ra, bên cạnh việc ĐTVN sa sút, thì chất lượng đội tuyển Indonesia được nâng cấp đáng kể sau khi họ bổ sung hàng loạt cầu thủ nhập tịch từ châu Âu. Các cầu thủ nhập tịch có thể hình cao lớn và kỹ thuật luôn gây khó cho các cầu thủ Việt Nam. Họ tuân thủ chiến thuật và thi đấu đầy tiểu xảo bậc cao, gây ức chế cho đối thủ. ĐTVN thảm bại dĩ nhiên lỗi đổ hết lên HLV Troussier, nhưng khi bình tâm nhìn HLV người Pháp dậy cầu thủ ĐTVN đỡ bóng bước một thế nào đủ hiểu vấn đề. Lên ĐTVN là tập chiến thuật, nào ngờ chất lượng cầu thủ như thế, làm sao giải quyết được công việc lớn khi đối đầu với ngoại binh.
Sau lễ ký kết với ông Kim Sang-sik làm HLV trưởng ĐTVN, Phó chủ tịch VFF Trần Anh Tú chia sẻ, mục tiêu đặt ra là ĐTVN vào chung kết AFF Cup 2024, tất nhiên là hướng tới chức vô địch. Ông Tú còn nói rằng, bóng đá thế giới đang thay đổi rất nhanh và chắc chắn trong thời gian tới bóng đá Việt Nam cũng sẽ có những thay đổi. Chúng ta không thể giữ quan điểm cũ, phải có quan điểm mới và VFF cũng đã suy tính để giúp lực lượng của ĐTVN ngày càng tốt hơn.
Như vậy, bóng đá Việt Nam sẽ sớm được tăng cường sức mạnh nhờ làn sóng nhập tịch giống như những quốc gia láng giềng đã thành công. Thời gian qua, bóng đá Việt Nam mới nhập tịch thủ môn gốc Việt như Đặng Văn Lâm, Filip Nguyễn nhưng vị trí này không để lại nhiều dấu ấn như vị trí tuyến trên. ĐTVN từng đưa Mạc Hồng Quân, Andriano Schmidt, Đặng Văn Robert… của Hải Phòng FC lên tuyển nhưng không thành công bởi vô vàn chuyện “cơ cánh” ở đội tuyển cũng như chuyện yêu, ghét.
Cầu thủ nhập tịch khoác áo ĐTVN cũng tạo nên sức mạnh, bù đắp cho yếu tố thể trạng của con người Việt Nam. Phải coi đó là chiến lược nghiêm túc, đừng để cầu thủ Việt kiều tự ứng cử rồi sau đó bị bỏ rơi. VFF phải thể hiện “đại đoàn kết”, tích cực khai thác nguồn cầu thủ Việt kiều khi nguồn cầu thủ nội hiện nay chưa đáp ứng yêu cầu. Việt Nam ta có chính sách kêu gọi kiều bào hồi hương, đóng góp cho quê hương một cách rõ ràng thì bóng đá không thể đứng ngoài. Điều đó rất tốt và thành tích trước mắt sẽ đẹp hơn, còn về lâu dài vẫn là nâng cao chất lượng đào tạo bóng đá trẻ quốc nội./.
Trần Long
Sổ tay
Hậu quả của đá dồn
Sau 3 trận thắng liên tiếp, Hải Phòng FC bị chặn đứng mạch thắng ở vòng 18. Đội khách Quảng Nam FC khiến Hải Phòng FC phải chia điểm tại sân Lạch Tray. Trận hòa này chấp nhận được bởi cả hai đội không mang tới một trận đấu ấn tượng và bộc lộ dấu hiệu xuống thể lực của việc đá dồn, nhất là Hải Phòng FC.
Không thắng được Quảng Nam FC tại sân nhà Lạch Tray, HLV Chu Đình Nghiêm lấy làm tiếc. Với ông Nghiêm, các cầu thủ đã không đủ sức lực 100% cho trận đấu nên việc không thể thắng trận thứ 4 liên tiếp tạm chấp nhận được. Ông Nghiêm phàn nàn, việc đá dồn lịch 4 ngày 1 trận trong thời tiết mùa hè không dễ dàng chút nào.
Đúng là không dễ dàng, cầu thủ đi xa rồi lại về gần và thi đấu trong thời tiết hè rất tốn sức. Hải Phòng FC từng trải qua giai đoạn đầu mùa căng mình ở AFC Champion League và AFC Cup sau đó nên cầu thủ bị bào mòn, trở lại sân chơi V-League, 8 trận không biết thắng, trong đó 4 trận thua. Thế nhưng, khi vượt qua giai đoạn tàn khốc, Hải Phòng FC dần lấy lại phong độ của chính mình.
3 trận thắng liên tiếp và nếu thắng trận thứ 4 trước Quảng Nam FC thì Hải Phòng chắc chắn sẽ trở thành CLB xuất sắc nhất tháng và lẽ đương nhiên, HLV của đội cũng được nhận danh hiệu xuất sắc. Tiếc thay, vì đội tuyển quốc gia, đội tuyển U23 thi đấu quốc tế, V-League tạm nghỉ, giờ đá dồn lịch, cầu thủ cũng không thể đáp ứng nổi yêu cầu. HLV Chu Đình Nghiêm có quyền trách và tiếc nuối.
Tuy nhiên, hậu quả của việc đá dồn lịch đã thấy rõ nhưng các CLB cũng nên rũ bỏ những bức xúc dồn nén để tận tâm mà thi đấu, bởi kế hoạch và lịch đấu có từ trước rồi. Các CLB cũng nên thấu hiểu rằng, bất kỳ sự tiến bộ hay sa sút nào của đội tuyển quốc gia đều có trách nhiệm của chính mình. Thất bại của đội tuyển quốc gia gần đây là sự khủng hoảng tài năng trẻ của bóng đá Việt Nam, các CLB thờ ơ trong đào tạo trẻ, nên việc VFF dừng V-League để tuyển U23 tập trung dài ngày luyện quân thì các CLB phải thấy phần trách nhiệm của mình.
Nhìn xuống các CLB, cả Hải Phòng FC và Hà Nội FC đều bị đánh bật khỏi sân chơi châu Á là AFC Champions League và AFC Cup 2023-2024 khiến V-League mất điểm, không có đội được dự Champions League châu Á mùa tới. Để hai CLB này thi đấu ở giải đấu cấp châu lục, V-League cũng nghỉ đó thôi và V-League không còn đội dự AFC Champions League cũng đáng trách 2 CLB.
Hậu quả của đá dồn, lời than phiền đã thấu lên trên, nhưng CLB thất bại ở sân chơi châu Á khiến V-League chỉ có 2 đội dự AFC Cup thì chưa thấy ai đề cập trách nhiệm của các CLB./.
Sông Cấm
(551 chữ)
Trần Long
