(HPĐT)- Nhà giáo, doanh nhân Nguyễn Thị Phượng, quê ở thôn Câu Trung, xã Quang Hưng (huyện An Lão), nhưng lại sinh ra trong một đêm đông trên đường đi tản cư tại thôn Phượng Vĩ, xã Phượng Kỳ, huyện Thanh Hà (tỉnh Hải Dương). Bố mẹ đặt tên chị là Phượng để ghi lại kỷ niệm đáng nhớ ấy. Và đây cũng là lý do khiến tập thơ đầu tay của chị được mang tên thật đặc biệt: “Phượng nở trái mùa”.
Tập thơ trên dày hơn trăm trang, khổ 19 x 27 cm, do Nhà Xuất bản Hải Phòng ấn hành năm 2024, được chia làm ba phần chính: Phần 1 gồm các bài thơ doanh nhân Nguyễn Thị Phượng sáng tác từ năm 1986 đến nay; phần 2 tập hợp một số cảm nhận của bạn bè trong giới văn chương và phần 3 giới thiệu những ca khúc phổ thơ tác giả. Có thể nói, đây là ấn phẩm được thiết kế đẹp, trình bày công phu, sáng tạo; bảo đảm chất lượng từ nội dung đến hình thức.
Doanh nhân làm thơ xưa nay không hiếm, nhưng giữa thương trường, công việc kinh doanh bộn bề mà vẫn yêu thơ và dành thời gian cho sáng tác thơ như Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty cổ phần Cảng Vật Cách, Giám đốc Công ty TNHH Muối Khánh Vinh Nguyễn Thị Phượng thì không phải người phụ nữ bình thường nào trong xã hội cũng làm được. Vốn là Hiệu phó Trường THCS Bàng La (quận Đồ Sơn), chẳng hiểu cơ duyên gì mà chị chuyển từ nghề giáo sang kinh doanh, nhưng có lẽ chính những thăng trầm trong cuộc sống, những trải nghiệm đa ngành nghề đã tích lũy thêm vốn kiến thức dày dặn để chị sáng tác “những vần thơ tự sự với nhiều cung bậc cảm xúc” như chị từng tâm sự.
Sinh ra trong gia đình có truyền thống cách mạng, nên tác giả dành tình cảm đặc biệt để viết về chiến tranh, về những người lính đã cống hiến, hy sinh máu xương cho Tổ quốc. Chị thành kính tưởng nhớ và biết ơn các liệt sĩ bằng những vần thơ xúc động từ trái tim yêu thương của mình: “Hôm nay đứng giữa đất trời/ Nén hương xin gửi về nơi yên nằm/ Đài sen cùng với hoa đăng/ Vòng hoa ân nghĩa kết bằng trái tim”. Chiến tranh đã qua đi, nhưng vẫn còn đó biết bao người chiến sĩ liệt oanh/ Nằm sâu trong lòng đất…/ Hóa thân mình/ Vào sông núi cỏ cây”. Dù đất nước độc lập, tự do, nhưng vẫn chẳng thể nào lấp đầy được những mất mát, đau thương, bởi “Máu các anh/ Thắm đỏ cả ba miền/ Và nơi ấy.../ Là hồn thiêng sông núi”.
Có lẽ chẳng nơi nào, chẳng gia đình nào trên dải đất hình chữ S thân thương này chưa từng trải qua nỗi đau chiến tranh, bởi thế, lịch sử dân tộc Việt Nam được viết nên từ những trang sử vàng chói lọi thấm mồ hôi và máu của hàng triệu chiến sĩ ra trận, hy sinh, quyết tử để giành độc lập, tự do cho Tổ quốc: “Anh ghi dấu/ Trang sử vàng chói lọi/ Để muôn đời/ Tổ quốc gọi tên anh”.
Là phụ nữ, tác giả rất thấm thía và đồng cảm với nỗi đau của những người mẹ mòn mỏi chờ đợi con mình sau bao năm chiến tranh, nhưng khi hòa bình lập lại, các con của mẹ có thể sẽ không trở về: “Các anh đi/ Có khi nào trở lại/ Mắt mẹ khô cằn/ Khắc khoải... tháng năm”. Mắt mẹ khô cằn vì mẹ nuốt ngược dòng lệ vào trong trái tim, nén khổ đau, thương nhớ để các con của mẹ vững vàng, yên tâm chiến đấu. Trong sự phát triển vươn mình của đất nước hôm nay, có công lao to lớn của những người mẹ Việt Nam chân chất, hiền hòa, bình dị, khiêm nhường mà rất đỗi kiên trung, bất khuất.
Dù là doanh nhân với bao bộn bề lo toan, chị Nguyễn Thị Phượng vẫn chắt chiu từng khoảnh khắc bình yên để sáng tác thơ và gửi gắm vào thơ bao vui buồn, mến yêu cuộc sống. Chị dành trọn trái tim rưng rưng xúc cảm viết về dòng sông tuổi thơ, về mái trường xưa, về người mẹ hiền yêu dấu và về người thầy mà chị hết mực kính yêu... Chữ tình, chữ nghĩa luôn hiển hiện trong thơ chị như một chân lý sống, bởi ngay cả lúc cô đơn nhất, lúc “chỉ có ta với mình” thì chị “Vẫn thấy hiển vinh/ Vẫn mang nặng một chữ tình thế nhân”. Dù thành đạt, giàu có, nhưng chị chưa bao giờ quên “ổ khoai lùi ấm lòng khi bụng đói”, những người lao động chân tay đã đồng cam cộng khổ với chị, bởi “Thành, bại, nhục, vinh đều có giá ở đời/ Năm tháng qua đi... lòng người không thay đổi”. Có lẽ vì cái tâm thiện lương, trong sáng mà thơ chị rất giàu tính thiền; lời thơ bình dị, nhẹ nhàng; ý thơ nhân văn, sâu sắc.
Lặng lẽ đến với thơ, lặng lẽ sáng tác chỉ nhằm ghi lại những xúc cảm của mình trước vạn vật cuộc sống, nhưng trên cánh đồng chữ nghĩa, tác giả gặt hái được nhiều trái ngọt hoa thơm và để lại ấn tượng khó quên với bạn bè, đồng nghiệp. Những ca khúc phổ thơ chị, những bài cảm nhận sâu sắc của các nhà giáo, nhà thơ Nguyễn Trọng Khôi, Đoàn Minh Ngọc, Nguyễn Cảnh Ân, Vương Bảo... là minh chứng cho nhận định ấy. Sinh ra trong một đêm đông nhưng “bông phượng nở trái mùa” Nguyễn Thị Phượng lại rực cháy trên thành phố Cảng, đúng như những nhận xét tinh tế mà nhà thơ Vũ Trọng Thái trân trọng dành tặng cho người phụ nữ bản lĩnh, kiên cường và mặn mà, đằm thắm: “Bước thương trường chị tất tả ngược xuôi/ Đời doanh nhân bươn chải bốn phương trời/ Như phượng cháy hết mình mùa nắng hạ/ Nguyện kết tinh làm hạt muối dâng đời”.
Tin rằng, những bài thơ đậm đà như muối trong tập thơ “Phượng nở trái mùa” sẽ được bạn đọc yêu thương và trân trọng.
