(HPĐT)- Ra đời vào khoảng những năm 1635-1640, tác phẩm hội họa thế kỷ 17 mang tựa “Le festin des Dieux” (Lễ hội của các vị thần) đang được tìm kiếm rầm rộ trên thế giới. Cũng bởi, “Le festin des Dieux” được những người chịu trách nhiệm về Olympic Paris đưa ra, như là căn cứ khơi nguồn cảm hứng cho màn nghệ thuật trong lễ khai mạc diễn ra vào tối 26-7 (rạng sáng 27-7 theo giờ Việt Nam), đang gây tranh cãi dữ dội…
Hội họa thời phục hưng có nhiều tác phẩm diễn tả các bữa tiệc hoành tráng mà nổi tiếng nhất là “Bữa tiệc ly” hay “Bữa tiệc cuối cùng” (theo cách người Việt Nam thường gọi) của Leonardo da Vinci. Xuất hiện sau “Bữa tiệc cuối cùng” của Leonardo da Vinci hơn 100 năm, “Lễ hội của các vị thần” được danh họa người Hà Lan Jan Hermansz van Bijlert (1597 - 1671) mô phỏng màn tụ tập tiệc tùng thượng lưu của những chúa tể đỉnh Olympic. Nhiều các nhân vật hiển hách trong thần thoại Hy Lạp hiện diện trong tranh Jan Harmensz, để tận hưởng bữa tiệc quý tộc ăn mừng cuộc hôn nhân của nữ thần Thetis và vua Peleus. Bữa tiệc phóng túng, đầy tinh thần cổ điển “Le festin des Dieux” của Jan Hermansz van Bijlert đang được tìm kiếm trở lại, để giải thích cho màn trình diễn bị phản đối gay gắt tại chương trình khai mạc Olympic Paris. Những bữa tiệc của các vị thần là chủ đề quen thuộc trong văn hóa Hà Lan nói riêng và châu Âu nói chung. Ngay tên gọi “Le festin des Dieux” hoặc “the feast of the Gods) cũng được dùng cho nhiều tác phẩm sáng tác trong thời kỳ phục hưng. Phẫn nộ vì không được mời tụ hội, nữ thần bất hòa Eris, ẩn sau đám mây đã tung quả táo bất hòa vào bàn tiệc, khơi mào cho nhiều xung đột sau này.
Jan Hermansz van Bijlert sinh ra ở Hà Lan, là con người thợ thủ công. Tiếp xúc với nghệ thuật từ nhỏ, Jan Hermansz van Bijlert có nhiều năm rong ruổi học nghề và thực hành nghệ thuật tại Pháp, Ý - những vùng đất tập trung nhiều tinh hoa hội họa thời kỳ đó. Ông trải qua nhiều giai đoạn sáng tác, thử nghiệm nhiều phong cách khác nhau. Vì thế, theo nhiều nhà nghiên cứu lịch sử mỹ thuật hiện nay, một số các tác phẩm của Jan Hermansz van Bijlert để lại những băn khoăn, nghi vấn vì chúng không nhất quán với phong cách của ông. Không như nhiều đồng nghiệp chịu cuộc đời lận đận, chỉ nổi tiếng sau khi đã qua đời, Jan Hermansz van Bijlert gặt hái nhiều thành công, được biết đến ngay khi còn sống. Chừng 200 tác phẩm của ông được nhận diện và đang được giữ gìn tại các bảo tàng, gallery trên thế giới hoặc nằm trong những bộ sưu tập nghệ thuật đắt giá. “Le festin des Dieux” chứa đựng nhiều thông điệp cho hậu thế hiện thuộc sở hữu của Bảo tàng Magnin Dijon ở Pháp.
Ngô Hương Sen
