(HPĐT)- Năm 2021 khép lại với rất nhiều sự kiện quốc tế nóng hổi về các biến thể mới của virus SARS-CoV2, tác động của biến đổi khí hậu, cạnh tranh địa chính trị giữa các cường quốc, các cuộc xung đột vũ trang, khủng hoảng năng lượng,… Tuy nhiên, nhân loại cũng nhận thấy nhu cầu phải tăng cường kết nối nhằm giải quyết những thách thức mang tính toàn cầu để cùng hướng tới một tương lai bền vững hơn.
Cơ chế chia sẻ vaccine COVAX cũng hoạt động hiệu quả hơn, với hơn 589 triệu liều vaccine được phân bổ cho 144 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Trong ảnh: Tiêm vaccine phòng COVID-19 tại một trung tâm tiêm chủng ở Bangkok, Thái Lan. Ảnh: BLOOMBERG
Những thách thức toàn cầu
Sự xuất hiện của những biến thể có khả năng lây lan cao hơn của virus SARS-CoV-2 như Delta, Omicron khiến đại dịch COVID-19 là chủ đề được quan tâm hàng đầu trong năm 2021. Dù được phát hiện từ tháng 10-2020, nhưng năm 2021 là năm biến thể Delta hoành hành dữ dội nhất. Nhiều chuyên gia y tế cho rằng, sự xuất hiện của biến thể Delta sẽ khiến các biến thể khác biến mất và các biến thể mới trong tương lai sẽ là đột biến của Delta. Nhưng sau đó, Omicron xuất hiện. Được các nhà khoa học Nam Phi phát hiện đầu tiên vào tháng 11 vừa qua, biến thể Omicron nhanh chóng lây lan tới hàng chục quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Với hơn 280 triệu ca mắc và hơn 5,4 triệu ca tử vong, đại dịch COVID-19 tác động lớn đến kinh tế và xã hội thế giới trong năm 2021.
Điều này thể hiện ở tỷ lệ lạm phát tăng cao, trong đó lạm phát tại Mỹ tiệm cận mức 7% và hầu hết các thị trường lớn đều chứng kiến tình trạng giá cả tăng mạnh sau hàng thập niên ổn định.
Bên cạnh sự hoành hành của đại dịch COVID-19, những tác động do biến đổi khí hậu gây ra một loạt hiện tượng xảy ra trên toàn thế giới trong năm 2021, như lũ lụt, nắng nóng bất thường và cháy rừng, cùng các dự báo cho thấy nếu vượt quá giới hạn tăng 1,5 độ C (2,7 độ F) được nêu trong Hiệp định Paris sẽ khiến trái đất rơi vào vùng nguy hiểm.
Hướng tới tương lai bền vững hơn
Tuy nhiên, nhắc đến năm 2021 không chỉ là những con số đau thương về đại dịch, những thấp thỏm về tác động của biến đổi khí hậu, những hoài nghi về phục hồi kinh tế,… mà đó còn là những giá trị nhân văn và bài học kinh nghiệm quý báu, giúp thế giới bước vào năm 2022 - cũng là năm thứ 3 đối mặt đại dịch COVID-19, với tâm thế vững vàng và tự tin hơn.
"Chỉ có sát cánh cùng nhau, chúng ta mới có thể kết thúc đại dịch và mở ra một kỷ nguyên mới của niềm hy vọng”. Đây là thông điệp của Tổng thư ký LHQ Antonio Gutteres về tinh thần trách nhiệm, hợp tác đối phó với đại dịch được lan tỏa hơn bao giờ hết trong năm 2021.
Thay vì các cuộc chạy đua tích trữ, tranh giành vaccine hay “nẫng tay trên” lẫn nhau giữa các nước đồng minh để có những hợp đồng vaccine cho riêng mình như năm 2020, tinh thần chia sẻ, hỗ trợ và trách nhiệm giúp đỡ lẫn nhau vượt qua đại dịch được thể hiện trong hầu hết các cam kết, thông điệp và các hội nghị quốc tế trong năm 2021. Từ G20 đến G7, Mỹ hay Liên minh châu Âu (EU) đều đẩy mạnh hỗ trợ vaccine cho các quốc gia kém phát triển, với mục tiêu chung cả thế giới đều được tiêm vaccine. Nhờ sự đóng góp tích cực của các quốc gia, Cơ chế chia sẻ vaccine COVAX cũng hoạt động hiệu quả hơn, với hơn 589 triệu liều vaccine được phân bổ cho 144 quốc gia và vùng lãnh thổ. Hàng loạt các cam kết giãn nợ, xóa nợ, hỗ trợ các quốc gia kém phát triển được đưa ra để “cùng phục hồi, cùng phát triển” hậu đại dịch.
Chưa thể kỳ vọng sẽ có những bước đi đột phá ngay trong năm đầu thực hiện các cam kết. Song có điều chắc chắn là sang năm 2022, các chính phủ và khu vực tư nhân sẽ chịu những áp lực rất lớn trong việc đẩy nhanh tiến trình cắt giảm khí carbon. Đặc biệt, nền kinh tế thế giới có thể sẽ được tái định hình một cách mạnh mẽ từ việc hạn chế sử dụng dầu mỏ và khí đốt.
Phục hồi tăng trưởng được cho là sẽ diễn ra trên diện rộng trong bối cảnh các chiến dịch tiêm vaccine phòng COVID-19 được đẩy mạnh giúp hầu hết các nước mở cửa trở lại, dần khai thông những nút thắt trong chuỗi cung ứng, tiêu dùng.
Nói cách khác, với cách tiếp cận mang tính toàn cầu và nỗ lực chung của cả thế giới, COVID-19 không còn là một đại dịch mà sẽ trở thành bệnh đặc hữu và con người có khả năng khống chế. Khi đó, mỗi người, mỗi cộng đồng, mỗi quốc gia sẽ chủ động điều chỉnh để sống an toàn trong điều kiện “bình thường mới”, vừa ứng phó với virus, vừa bảo đảm phát triển kinh tế-xã hội, khôi phục cuộc sống thường ngày./.
XUÂN NHI (tổng hợp)
