Bước tiếp cho sự phát triển ngành công nghiệp văn hóa Hải Phòng

Một cảnh trong vở diễn "Người chế tác ngai vàng" của Đoàn Chèo Hải Phòng. Ảnh: Đỗ Hiền

Về nguồn lực

Hải Phòng với vấn đề công nghiệp văn hóa, cần xác định và tìm kiếm, chuẩn bị các nguồn lực của và cho ngành công nghiệp này vì nguồn lực có vai trò rất quan trọng. Xác định yếu tố nguồn lực cho phát triển công nghiệp văn hóa của Hải Phòng cần làm rõ điều kiện, thúc đẩy vai trò của 3 nhóm nguồn lực cơ bản sau:

Trước hết là nguồn lực tự nhiên, mà bắt đầu từ vị trí địa lý tự nhiên. Hải Phòng từ lâu được xác định là trung tâm của vùng Duyên hải Bắc bộ. Vì là trung tâm nên dễ tạo tính hội tụ trong các lĩnh vực nói chung có điều kiện thuận lợi để phát triển, trong đó có ngành công nghiệp văn hóa. Về điểm này với thực tế Hải Phòng là rất rộng, nhất là xét dưới góc độ đường biển quốc tế; Hải Phòng vẫn được ví là cửa chính ra biển của các tỉnh phía Bắc. Cùng với đó là các điều kiện tự nhiên khác như các danh thắng, di tích… Và nếu có thể gắn với nguồn lực tự nhiên, kèm theo luôn cả nguồn lực về cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội, chắc chắn Hải Phòng cũng phát triển khá thuận lợi.

Thứ hai là nguồn nhân lực của Hải Phòng, điểm nhìn đầu tiên là số lượng với mức dồi dào so với các địa phương khác. Hải Phòng thuộc tốp đầu về sự đông đúc của dân cư cả ở trị số tuyệt đối cũng như tính ở mật độ dân cư trên diện tích đất tự nhiên. Cùng với chỉ số về số lượng, là các chỉ số về nội dung, hay chất lượng và cơ cấu của nguồn nhân lực, có thể chưa thật cao, nhưng chắc chắn Hải Phòng cũng thuộc tốp đầu cả nước.

Thứ ba là nguồn lực ngân sách, tài chính - cái cùng với nguồn lực tự nhiên vẫn được ví như là nền tảng vật chất cho sự phát triểnđiều mà trong dân gian ta hay nói câu “có thực mới vực được đạo”. Với Hải Phòng, cũng trong so sánh với các địa phương khác của cả nước, ở cả hai tiêu chí là tổng nguồn lực xã hội và tổng nguồn lực ngân sách công (tính cả cho số thu nội địa và tổng số thu ngân sách nhà nước trên toàn thành phố hằng năm) đều cao.

Tất nhiên khi tính toán từ các nguồn lực nói chung cho phát triển ngành công nghiệp văn hóa của thành phố, không chỉ đơn thuần là tìm các ưu thế về nguồn lực mà còn xác định để thấy rõ những khó khăn, bất cập ngay từ chính hệ thống các nguồn lực ấy.

Về chủ trương và chiến lược

Muốn phát triển các ngành kinh tế-xã hội nói chung, ngành công nghiệp văn hóa nói riêng luôn cần có chủ trương, chiến lược đúng đắn, sát thực, khoa học.

Điểm bắt đầu cho chủ trương và chiến lược chính là vấn đề nhận thức với tính tiên phong bắt đầu từ cấp ủy đảng, chính quyền và hệ thống chính trị các cấp. Từ nhận thức và bằng nhận thức xác định hay nhận diện được công nghiệp văn hóa là gì; có nội hàm, nội dung ra sao; có vị trí, vai trò đến đâu cho sự phát triển?

Cũng từ nhận thức giúp xác định được thực tế nội dung của phạm vi ngành công nghiệp văn hóa hiện tại đã có được đến đâu, ở mức độ nào, gồm những vấn đề gì, còn những gì khó khăn, bất cập cần được khắc phục, tháo gỡ.

Trên cơ sơ đó, việc hoạch định chủ trương và chiến lược với những vấn đề cụ thể, tạo tiền đề thực tiễn và lý luận cho thực hiện phát triển ngành công nghiệp văn hóa một cách bài bản.

Với Hải Phòng, các nội dung trên cho ngành công nghiệp văn hóa thành phố đều đã có tiền đề. Nhưng ở tầm vĩ mô, mang cả tính tổng quát và cụ thể tạo tính đồng bộ toàn diện thì còn đang là điều cần bàn tới nhiều hơn.

Về thực hiện

Chủ trương và chiến lược là đường dẫn quan trọng nhưng xét đến cùng cũng mới là yếu tố tĩnh. Vấn đề là biến chủ trương và chiến lược thành động, tức là thực hiện.

Thực tế từ các yếu tố trên cho thấy, dù lý luận hay lý thuyết về ngành công nghiệp văn hóa Hải Phòng mới là bước khởi đầu. Nhưng nhìn vào cách xác định cụ thể, trực tiếp các lĩnh vực thuộc ngành công nghiệp văn hóa tại Quyết định 1755 năm 2016 của Thủ tướng Chính phủ thì rõ ràng Hải Phòng đã có, lại cũng khá mạnh.

Thành ra ngành công nghiệp văn hóa đối với Hải Phòng cho trước mắt là tiếp tục thực hiện với tinh thần đổi mới, sáng tạo, quyết tâm cao những gì đã được ghi nhận, xác định trong các quy định chính trị, pháp lý của thành phố.

Còn với tương lai lâu dài của câu chuyện công nghiệp văn hóa thành phố, cần quay trở lại với (1) Điểm đặt vấn đề từ nhận thức cho đầy đủ, toàn diện; (2) Xác định và chăm lo các nguồn lực cho hoàn thiện, nhất là nguồn nhân lực; (3) Xây dựng chủ trương, chiến lược cho khoa học, thực sự hướng đến và coi trọng tính thực tiễn. Trên cơ sở ba vấn đề đó hướng đến quyết tâm trong thực hiện./.